10 năm PROFIT500 và cuộc sàng lọc những doanh nghiệp tạo lợi nhuận bền vững

 Ngày 11/9/2026, Vietnam Report phối hợp cùng Báo VietNamNet công bố Bảng xếp hạng PROFIT500 - Top 500 Doanh nghiệp lợi nhuận tốt nhất Việt Nam năm 2026. Đây cũng là năm thứ mười bảng xếp hạng được công bố, đánh dấu một chặng đường cho thấy rõ sự vận động, sàng lọc và thay đổi trong cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Nếu doanh thu phản ánh quy mô hoạt động và khả năng mở rộng thị trường, lợi nhuận cho thấy hiệu quả trong việc sử dụng nguồn lực, kiểm soát chi phí và tổ chức sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, việc tạo ra lợi nhuận lớn đã là một thách thức, nhưng duy trì được năng lực đó qua nhiều chu kỳ kinh tế lại là một câu chuyện khác.

Dữ liệu của Vietnam Report cho thấy, trong hành trình 10 năm của PROFIT500, đã có 1.828 doanh nghiệp từng góp mặt trong bảng xếp hạng. Tuy nhiên, số doanh nghiệp duy trì sự hiện diện liên tục qua toàn bộ một thập kỷ chỉ là 108, sau khi loại trừ các trường hợp trùng lặp giữa hai bảng xếp hạng.

Trong đó, có 83 doanh nghiệp liên tục xuất hiện trong Bảng 1 và 65 doanh nghiệp liên tục có tên trong Bảng 2. Con số 108 doanh nghiệp còn lại sau khi loại trùng phản ánh phần nào sự sàng lọc mạnh mẽ của thị trường. Trải qua biết bao biến động thị trường, đó đều là những doanh nghiệp nắm bắt cơ hội thành công, liên tục thích ứng và tái tạo động lực tăng trưởng.

Cũng qua 10 năm, dữ liệu PROFIT500 cho thấy lợi nhuận vẫn tập trung chủ yếu ở nhóm doanh nghiệp dẫn đầu. Top 100 doanh nghiệp trong bảng xếp hạng năm 2026 đóng góp 81,8% tổng lợi nhuận trước thuế, trong khi Top 50 chiếm khoảng 70%.

Tuy nhiên, mức độ tập trung vào một số doanh nghiệp lớn nhất đang có xu hướng giảm. Tỷ trọng lợi nhuận của Top 10 đã giảm từ 41% năm 2017 xuống còn 36,2% năm 2026. Trong khi đó, tỷ trọng lợi nhuận trước thuế của Top 100 vẫn duy trì ổn định ở mức 81,8%.

Theo Vietnam Report, lợi nhuận đang được phân bổ rộng hơn trong nhóm Top 100 thay vì phụ thuộc quá lớn vào một số ít doanh nghiệp.

Trong Top 10 doanh nghiệp lợi nhuận lớn nhất năm 2026, nhóm ngân hàng chiếm áp đảo với Vietcombank, VietinBank, BIDV, MB, Techcombank, Agribank và VPBank. Bên cạnh đó là Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam, Viettel và Samsung Việt Nam Thái Nguyên.

Ở nhóm doanh nghiệp tư nhân có lợi nhuận cao nhất, nhiều cái tên quen thuộc trên sàn chứng khoán tiếp tục xuất hiện như Techcombank, VPBank, Vingroup, HDBank, ACB, Hòa Phát, SHB, LPBank, FPT và Vinamilk.

Danh sách này cho thấy lợi nhuận lớn tại Việt Nam hiện vẫn tập trung ở ngân hàng, công nghiệp, công nghệ, bất động sản và tiêu dùng - những ngành có quy mô tài sản, thị trường hoặc hệ sinh thái đủ lớn để tạo dòng lợi nhuận đáng kể.

PROFIT500 năm 2026 được công bố trong bối cảnh kinh tế tiếp tục ghi nhận những tín hiệu tích cực. Theo kết quả khảo sát, 94,8% doanh nghiệp tham gia cho biết doanh thu tăng, trong khi 88,2% doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận tăng. Đây là những tỷ lệ cao nhất trong 5 năm khảo sát.

Đồng thời, tỷ lệ doanh nghiệp có lợi nhuận suy giảm còn 11,8%, thấp hơn đáng kể so với giai đoạn 2024-2025.

Tuy nhiên, sự chênh lệch giữa tỷ lệ doanh nghiệp tăng doanh thu và tăng lợi nhuận cũng cho thấy tăng trưởng về quy mô chưa đồng nghĩa với hiệu quả được cải thiện tương ứng. Khi doanh thu tăng nhanh hơn lợi nhuận, một phần giá trị tăng thêm có thể bị bào mòn bởi chi phí nguyên vật liệu, năng lượng, vận hành, tỷ giá và lạm phát.

Khảo sát của Vietnam Report cũng chỉ ra những sức ép lớn mà doanh nghiệp đang phải đối mặt. Trong đó, giá nguyên vật liệu đầu vào và biến động thị trường năng lượng được 82,4% doanh nghiệp đánh giá là thách thức; bất ổn kinh tế - chính trị chiếm 79,6%; tỷ giá và lạm phát tăng cao chiếm 58,8%, trong khi sức ép cạnh tranh được 52,9% doanh nghiệp đề cập.

Trong bối cảnh đó, bài toán của doanh nghiệp không còn đơn thuần là mở rộng quy mô hay gia tăng doanh thu, mà ngày càng hướng đến nâng cao chất lượng tăng trưởng, kiểm soát chi phí và củng cố khả năng chống chịu trước biến động.

Sang năm 2026, các doanh nghiệp PROFIT500 chú trọng đầu tư công nghệ và ESG (môi trường - xã hội - quản trị).

Theo khảo sát, 86,7% doanh nghiệp dự kiến gia tăng ngân sách đầu tư công nghệ. Trong đó, 71,4% doanh nghiệp dự kiến gia tăng đầu tư cho Trí tuệ nhân tạo (AI).

Sự thay đổi này phần nào được phản ánh trong thực tiễn triển khai AI: 88,2% doanh nghiệp đưa AI vào ứng dụng ở ít nhất một cấp độ; trong đó 47,1% triển khai tại một số bộ phận, 23,5% ở quy mô toàn doanh nghiệp và 17,6% tích hợp vào chiến lược kinh doanh.

Khảo sát ghi nhận 93,75% doanh nghiệp cho rằng việc triển khai ESG có ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh. Đáng chú ý, tỷ lệ doanh nghiệp đã lập kế hoạch và triển khai toàn diện các cam kết ESG đạt 43,8%, cao gấp 2,7 lần so với hai năm trước.

Hành trình mười năm PROFIT500 cho thấy tạo ra lợi nhuận lớn đã khó, duy trì năng lực đó qua nhiều chu kỳ còn khó hơn. Những doanh nghiệp hiện diện bền bỉ trong bảng xếp hạng là minh chứng cho khả năng chuyển hóa nguồn lực và cơ hội thị trường thành kết quả kinh doanh. Trong giai đoạn tới, khi áp lực về công nghệ, chi phí, môi trường kinh doanh và các tiêu chuẩn phát triển bền vững ngày càng gia tăng, năng lực thích ứng và khả năng chuyển hóa tăng trưởng thành lợi nhuận bền vững sẽ tiếp tục là yếu tố quyết định vị thế của doanh nghiệp.