15 dự án trọng điểm Đông Nam Bộ cần 757.000 tỷ đồng vốn vay

Tại hội nghị “Ngành ngân hàng đồng hành khơi thông nguồn lực tài chính - ngân hàng phục vụ tăng trưởng vùng Đông Nam Bộ”, diễn ra chiều 23/10 tại TP HCM, ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, cho biết Ngân hàng Nhà nước đang áp dụng cơ chế đặc thù nhằm hỗ trợ hạn mức tăng trưởng tín dụng đối với các ngân hàng tham gia tài trợ những công trình, dự án quy mô lớn, có tính chất lan tỏa và liên kết vùng.

Cả nước hiện có 35 dự án trọng điểm thuộc diện này, với tổng nhu cầu vốn vay khoảng 1,7 triệu tỷ đồng. Riêng khu vực Đông Nam Bộ, gồm TP HCM, Đồng Nai và Tây Ninh, có 15 dự án với nhu cầu vốn khoảng 757.000 tỷ đồng, chiếm gần 45% tổng nhu cầu vốn vay của danh mục dự án trên cả nước.

Trong số đó, nhiều công trình có quy mô đầu tư rất lớn, giữ vai trò quan trọng đối với kết nối giao thông và mở rộng không gian phát triển của vùng. Đường sắt đô thị Thủ Thiêm - Long Thành có nhu cầu vốn khoảng 145.000 tỷ đồng; Khu liên hợp thể thao quốc gia Rạch Chiếc khoảng 107.000 tỷ đồng; tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ khoảng 87.000 tỷ đồng.

Theo ông Nguyễn Xuân Bắc, đến thời điểm báo cáo, hai trong số 15 dự án đã được các ngân hàng giải ngân tổng cộng 39.322 tỷ đồng. Dòng vốn tín dụng được dự báo sẽ tăng mạnh khi các dự án tiếp tục hoàn thiện thủ tục và bước vào giai đoạn triển khai cần nhiều nguồn lực hơn.

Nhu cầu vốn lớn xuất phát từ vai trò đầu tàu kinh tế của Đông Nam Bộ, nơi tập trung các trung tâm công nghiệp, dịch vụ, logistics và hệ thống hạ tầng giao thông liên vùng. Khu vực được giao mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 khoảng 10-10,04% tại ba địa phương, đồng thời tiếp tục duy trì đà tăng trưởng cao trong giai đoạn đến năm 2030. Để hiện thực hóa mục tiêu này, việc huy động và phân bổ hiệu quả nguồn lực tài chính có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Tính đến cuối tháng 9/2026, dư nợ tín dụng tại Đông Nam Bộ đạt gần 6,8 triệu tỷ đồng, tăng 10,93% so với cuối năm 2025 và chiếm gần 35% tổng dư nợ tín dụng toàn hệ thống. Trong khi đó, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt khoảng 20,7 triệu tỷ đồng, tăng 11,7% so với cuối năm trước.

Những con số này cho thấy hệ thống ngân hàng đang giữ vai trò quan trọng trong cung ứng vốn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và đầu tư tại vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Tuy nhiên, để dòng vốn thực sự chuyển hóa thành năng lực hạ tầng và động lực tăng trưởng, việc cấp tín dụng cần đi cùng tiến độ chuẩn bị dự án, năng lực tài chính của chủ đầu tư và khả năng kiểm soát rủi ro của các tổ chức tín dụng.

Theo ông Nguyễn Xuân Bắc, quá trình cấp tín dụng cho các dự án trọng điểm hiện gặp một số khó khăn. Trước hết là vướng mắc về pháp lý đầu tư, thủ tục đất đai và giải phóng mặt bằng, khiến thời gian chuẩn bị kéo dài, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai và khả năng hấp thụ vốn vay.

Bên cạnh đó, các dự án hạ tầng thường đòi hỏi nguồn vốn đầu tư lớn, thời gian xây dựng và thu hồi vốn dài. Điều này tạo áp lực cho ngân hàng trong cân đối kỳ hạn giữa nguồn vốn huy động và cho vay, đồng thời phải bảo đảm các tỷ lệ an toàn hoạt động theo quy định. Năng lực quản trị và mức độ minh bạch thông tin tài chính của một số doanh nghiệp cũng là yếu tố ảnh hưởng đến quá trình thẩm định, quyết định cấp tín dụng.

Từ thực tế này, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn nhấn mạnh yêu cầu phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, ngân hàng và doanh nghiệp, từ khâu hoàn thiện cơ chế, chính sách đến tổ chức thực hiện. Các ngân hàng cần ưu tiên nguồn lực cho những công trình có tính kết nối và sức lan tỏa lớn như đường sắt đô thị, đường Vành đai 3, Vành đai 4 TP HCM và cầu Cần Giờ; đồng thời phát triển sản phẩm tín dụng với lãi suất hợp lý cho các lĩnh vực có thế mạnh của vùng, trong đó có công nghiệp công nghệ cao và logistics.

Để ngân hàng có cơ sở thẩm định và bố trí vốn, các bộ, ngành, địa phương cần cập nhật danh mục dự án trọng điểm với thông tin đầy đủ, rõ ràng về quy mô, chủ đầu tư, tiến độ thực hiện và cơ cấu nguồn vốn. Việc công khai, minh bạch thông tin cũng giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong quá trình tiếp cận tín dụng, hạn chế tình trạng dự án có nhu cầu vốn lớn nhưng chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện vay.

Đối với những công trình hạ tầng quy mô lớn, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho rằng không nên phụ thuộc hoàn toàn vào vốn vay ngân hàng. Thay vào đó, cần kết hợp hài hòa giữa vốn chủ sở hữu, tín dụng, thị trường vốn thông qua phát hành trái phiếu, cổ phiếu và các hình thức hợp tác công tư. Cách tiếp cận này vừa mở rộng khả năng huy động vốn, vừa giảm áp lực lên hệ thống tín dụng và phân bổ rủi ro hợp lý hơn trong suốt vòng đời dự án.

Về phía doanh nghiệp và chủ đầu tư, yêu cầu đặt ra là nâng cao năng lực quản trị, minh bạch tình hình tài chính, bố trí đủ vốn chủ sở hữu và xây dựng phương án sản xuất, kinh doanh cũng như trả nợ khả thi. Đây là những điều kiện quan trọng để tạo niềm tin với tổ chức tín dụng, đồng thời bảo đảm vốn vay được sử dụng đúng mục đích và phát huy hiệu quả.

Tại hội nghị, Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được khẳng định thành phố sẽ tập trung tháo gỡ khó khăn, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách phù hợp với mô hình tổ chức mới và công khai danh mục các dự án trọng điểm để doanh nghiệp thuận lợi tiếp cận thông tin. Thành phố cũng tăng cường đối thoại, đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp nhằm kịp thời giải quyết những vấn đề phát sinh, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Trong khuôn khổ hội nghị, các ngân hàng và doanh nghiệp đã trao 18 thỏa thuận hợp tác triển khai dự án thuộc các lĩnh vực công nghiệp chế tạo, năng lượng, hạ tầng giao thông, khu công nghiệp và nhà ở xã hội. Đây là bước kết nối nguồn lực tài chính với nhu cầu đầu tư thực tế, góp phần tạo thêm cơ sở để các dự án được triển khai hiệu quả.