19 ngân hàng dành hơn 407.000 tỷ đồng tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Tại Hội nghị “Tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa” ngày 18/9, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết DNNVV chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động, hiện diện ở hầu hết các ngành, lĩnh vực và đóng vai trò quan trọng trong tạo việc làm, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh.

Trong bối cảnh khu vực kinh tế tư nhân được xác định là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế, tín dụng tiếp tục được xem là nguồn lực thiết yếu để doanh nghiệp duy trì, mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo Ngân hàng Nhà nước, đến ngày 28/8/2026, dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế đạt gần 20,5 triệu tỷ đồng, tăng 10,24% so với cuối năm 2025. Trong khi đó, dư nợ đối với khu vực DNNVV đạt trên 4,1 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 12,4%, chiếm gần 20% tổng dư nợ của nền kinh tế.

Có hơn 100 tổ chức tín dụng phát sinh dư nợ đối với DNNVV. Tính đến cuối tháng 8, doanh số giải ngân lũy kế từ đầu năm cho khu vực này đạt trên 3,8 triệu tỷ đồng. Dư nợ tập trung nhiều nhất ở lĩnh vực thương mại, dịch vụ, chiếm khoảng 70,48%. Riêng bốn ngân hàng thương mại Nhà nước có dư nợ DNNVV khoảng 1,3 triệu tỷ đồng, tương đương 32,6% tổng dư nợ của khu vực này.

Những con số trên cho thấy dòng vốn tín dụng đang được mở rộng tới khu vực doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa. Tuy nhiên, quy mô tín dụng tăng chưa đồng nghĩa mọi doanh nghiệp đều có khả năng tiếp cận vốn thuận lợi.

Tháng 8/2026, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng triển khai chương trình tín dụng hướng tới DNNVV và các doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoạt động trong những lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng.

Sau hơn một tháng, số ngân hàng đăng ký tham gia đã tăng từ 4 lên 19. Tổng quy mô các chương trình, sản phẩm tín dụng ưu đãi được công bố vượt 407.000 tỷ đồng, cao hơn đáng kể so với quy mô 220.000 tỷ đồng đăng ký ban đầu.

Các chương trình áp dụng mức lãi suất thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn; một số chương trình có mức ưu đãi thấp hơn 1-2%/năm. Nhiều ngân hàng thiết kế sản phẩm riêng cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu, doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng, hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp và các nhóm khách hàng có nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh.

Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn trong tiếp cận vốn vẫn nằm ở chính khả năng đáp ứng điều kiện tín dụng của DNNVV. Theo Ngân hàng Nhà nước, nhiều doanh nghiệp có quy mô nhỏ, vốn chủ sở hữu và sức chống chịu hạn chế; năng lực quản trị, lập kế hoạch sản xuất kinh doanh chưa đồng đều. Một bộ phận doanh nghiệp chưa xây dựng được phương án kinh doanh đủ khả thi để chứng minh khả năng trả nợ.

Thông tin tài chính, báo cáo tài chính và dòng tiền tại một số doanh nghiệp cũng chưa đầy đủ, minh bạch. Trong khi đó, yêu cầu quản trị rủi ro của các tổ chức tín dụng ngày càng cao, khiến việc thẩm định khoản vay, nhất là các khoản vay không có tài sản bảo đảm, đòi hỏi ngân hàng phải có đủ thông tin về tình hình tài chính, dòng tiền, lịch sử hoạt động và khả năng trả nợ của doanh nghiệp.

Vì vậy, mở rộng nguồn vốn ưu đãi mới là một phần của bài toán. Để dòng vốn thực sự đến được khu vực DNNVV, các giải pháp đang được đặt ra theo hướng đổi mới phương thức đánh giá tín dụng, tăng cường chia sẻ dữ liệu và từng bước đánh giá khách hàng dựa nhiều hơn vào phương án kinh doanh, dòng tiền, lịch sử tín dụng và năng lực quản trị, thay vì phụ thuộc quá lớn vào tài sản bảo đảm.

Thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước định hướng tiếp tục hướng tín dụng vào sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên, trong đó có DNNVV. Bên cạnh tín dụng truyền thống, các kênh như bảo lãnh, bao thanh toán, cho thuê tài chính, tài trợ chuỗi cung ứng và các sản phẩm tài chính số cũng được định hướng phát triển, qua đó mở rộng thêm lựa chọn vốn cho doanh nghiệp.

Ở chiều ngược lại, DNNVV cần nâng cao năng lực tài chính, quản trị dòng tiền và tính minh bạch. Khi doanh nghiệp có phương án kinh doanh khả thi, dữ liệu tài chính rõ ràng và chứng minh được khả năng trả nợ, khả năng kết nối với dòng vốn ngân hàng sẽ thuận lợi hơn, trong khi yêu cầu an toàn của hệ thống tín dụng vẫn được bảo đảm.