2 tháng đầu năm, giải ngân vốn đầu tư công mới đạt 5,6% kế hoạch

Bộ Tài chính vừa có báo cáo về tình hình giải ngân vốn đầu tư công năm 2026. Tính đến hết tháng 2/2026, tổng kế hoạch vốn đầu tư công do Thủ tướng Chính phủ giao đạt hơn 995.300 tỷ đồng (tăng khoảng 93.000 tỷ đồng so với năm 2025).

Công tác phân bổ vốn diễn ra khá tích cực khi các bộ, ngành và địa phương đã giao chi tiết được 96,7% kế hoạch, chỉ còn lại 3,3% (khoảng 32.800 tỷ đồng) đang chờ hoàn thiện thủ tục.

Về tiến độ thực tế, cả nước đã giải ngân được 55.739,8 tỷ đồng, đạt 5,6% kế hoạch. Trong đó, vốn NSTW là 10.178 tỷ đồng (2,9%); vốn NSĐP là hơn 45.561 tỷ đồng (7%). So với cùng kỳ năm 2025, kết quả giải ngân tương đương về tỷ lệ và cao về số tuyệt đối là hơn 10.928 tỷ đồng.

Kết quả đến hết tháng 2/2026, so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, có 6 bộ, cơ quan và 14 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt từ mức bình quân chung cả nước trở lên.

Bao gồm: Ngân hàng Chính sách xã hội; Tổng công ty đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam; Bộ Tư pháp; Bộ Công Thương; Viện kiểm sát nhân dân tối cao; Bộ Công an; Điện Biên; Lai Châu; TP Hải Phòng; Lạng Sơn; TP Hồ Chí Minh; Hà Tĩnh; Cà Mau; Gia Lai; Hà Nội; Thái Nguyên; TP Cần Thơ; Khánh Hòa; Ninh Bình; TP Đà Nẵng.

Còn 29 bộ, cơ quan trung ương và 20 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt dưới bình quân chung cả nước. Trong đó, có 25 bộ, cơ quan có tỷ lệ giải ngân dưới 1% và chưa giải ngân.

Theo lý giải của Bộ Tài chính, bức tranh giải ngân đầu tư công trong hai tháng đầu năm 2026 đang chịu sức ép từ nhiều phía. Trước hết, 2026 là năm bản lề mở đầu cho giai đoạn trung hạn 2026-2030 với khối lượng vốn được giao ở mức cao kỷ lục từ trước đến nay, tạo ra áp lực khổng lồ lên bộ máy thực thi ngay từ vạch xuất phát.

Thêm vào đó, đây cũng là năm chuyển giao quan trọng về mặt thể chế. Hàng loạt văn bản pháp luật mới có hiệu lực bắt đầu từ ngày 1/1/2026 khiến các cơ quan quản lý và chủ đầu tư không tránh khỏi những lúng túng, phát sinh vướng mắc trong quá trình áp dụng các cơ chế, chính sách mới vào thực tiễn dự án.

Theo Bộ Tài chính, hiện vẫn còn khoảng 32.800 tỷ đồng (tương đương 3,3% kế hoạch) đang "nằm chờ" do các đơn vị chưa hoàn thiện xong thủ tục đầu tư.

Chất lượng và năng lực của bộ máy thực thi cũng là một lát cắt đáng lưu tâm. Báo cáo của Bộ Tài chính thẳng thắn chỉ ra những hạn chế trong năng lực và tinh thần trách nhiệm của một số chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu khi vẫn còn tình trạng làm việc thiếu chủ động, thiếu quyết liệt trên công trường.