248 trường nội trú liên cấp biên giới: Mở trang sử mới cho giáo dục vùng phên giậu Tổ quốc

Hàng trăm công trường xây dựng trường học đang ngày đêm rộn ràng, mở ra một kỳ vọng mới: Đưa tri thức đến tận nơi phên giậu của Tổ quốc.

Chưa bao giờ một chủ trương đầu tư cho giáo dục biên giới lại được triển khai với quy mô lớn, tốc độ nhanh và quyết tâm chính trị cao như giai đoạn hiện nay. Và cũng chưa có tiền lệ, Nghị quyết của một kỳ đại hội Đảng (Đại hội XIV) trong lĩnh vực giáo dục lại sớm được cụ thể hóa rõ nét, bắt đầu từ những mái trường nơi xa xôi nhất.

Khởi đầu là chủ trương đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới trên đất liền của Bộ Chính trị khóa XIII, được ban hành tại Thông báo kết luận số 81-TB/TW ngày 18/7/2025.

Thông báo nêu rõ: “Việc đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới đất liền là một nhiệm vụ trọng tâm, quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và thực hiện chính sách dân tộc nhằm nâng cao dân trí, chất lượng nhân lực, tạo nguồn cán bộ là người dân tộc, địa phương, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào vùng biên giới, góp phần củng cố quốc phòng, an ninh”.

Theo đó, Bộ Chính trị thống nhất chủ trương đầu tư 248 trường phổ thông nội trú liên cấp, mục tiêu đặt ra là hoàn thành trong vòng vài năm. Đây không chỉ là một chương trình đầu tư giáo dục, mà còn là một thiết kế tổng thể cho tương lai vùng biên. Chương trình được triển khai qua 2 giai đoạn.

Giai đoạn 1: Triển khai xây dựng 108 trường tại 19 tỉnh, thành phố.

Giai đoạn 2 (2026-2027): Mở rộng ra toàn bộ 248 trường thuộc địa bàn xã biên giới.

Trên khắp dọc tuyến biên giới, hàng trăm ngôi trường nội trú liên cấp đang bước vào giai đoạn nước rút với nhịp độ của một chiến dịch: Công trường sáng đèn suốt đêm, máy móc không ngừng nghỉ, những cuộc họp nối tiếp những chuyến kiểm tra, những mệnh lệnh được truyền đi liên tục để kịp hoàn thành đúng tiến độ.

Chỉ sau 9 tháng kể từ khi đồng loạt khởi công ngày 9/11/2025, 108 trường thuộc giai đoạn 1 được đưa vào sử dụng từ năm học 2026-2027 này, giáo dục vùng biên sẽ bắt đầu mở trang sử mới. 121 trường nội trú liên cấp giai đoạn 2 tại 17 tỉnh, thành vùng biên cũng đang được gấp rút thi công với mục tiêu hoàn thành trước ngày 30/8/2027, kịp thời phục vụ năm học 2027-2028.

Cập nhật báo cáo từ các địa phương về Bộ Giáo dục và Đào tạo cho thấy đến hết ngày 27/8, trong số 108 trường giai đoạn 1 có 7 trường đã hoàn thành 100% khối lượng; 46 trường có tỷ lệ hoàn thành từ 91% trở lên; 55 trường có tỷ lệ hoàn thành từ 71% đến dưới 91% và 7 trường có tiến độ dưới 71%. Tuy nhiên chỉ sau 4 ngày, đến hết ngày 1/9, số trường hoàn thành 100% đã tăng lên 15 trường; 52 trường đạt từ 91% khối lượng trở lên; 50 trường đạt từ 71% đến dưới 91%; 6 trường đạt dưới 71%.

Về điều kiện khai giảng và tổ chức dạy học, 10 trường đã bàn giao trước ngày 25/8; 18 trường bàn giao trước ngày 30/8. Các trường còn lại tuy chưa hoàn thành toàn bộ các hạng mục nhưng đủ điều kiện tổ chức khai giảng và dạy học. Điện Biên và An Giang đã hoàn thành, bàn giao toàn bộ các trường khởi công năm 2025.

Đây là kết quả “thần tốc” từ sự chỉ đạo, từ tầm nhìn chiến lược của Bộ Chính trị tại Thông báo số 81-TB/TW ngày 18/7/2025 về việc thống nhất chủ trương đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại 248 xã biên giới đất liền.

Yêu cầu xây dựng các trường nội trú biên giới tiếp tục được Bộ Chính trị đặt ra trong Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo: “Hoàn thành xây dựng mạng lưới trường phổ thông nội trú tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng khó khăn và biên giới trước năm 2030”.

Chủ trương này đã tiếp tục khẳng định quan điểm nhất quán của Đảng coi “giáo dục là quốc sách hàng đầu”, có vai trò “quyết định tương lai dân tộc”, đặc biệt là sự quan tâm đến giáo dục vùng biên.

Phát biểu tại lễ khánh thành Trường phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Si Pa Phìn (tỉnh Điện Biên) ngày 31/1/2026, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định, Đảng ta luôn xác định giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là nền tảng để phát triển đất nước nhanh và bền vững. Đối với các địa bàn biên giới, vùng sâu, vùng xa, giáo dục không chỉ là nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực, mà còn là giải pháp căn cơ, lâu dài để giữ vững chủ quyền quốc gia từ gốc rễ - đó là con người, là cộng đồng dân cư gắn bó với đất đai, bản làng, đường biên, cột mốc. Chủ trương đầu tư xây dựng hệ thống trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới là một quyết sách đúng đắn, có ý nghĩa chính trị-xã hội và nhân văn sâu sắc.

Và với chủ trương đó, từ năm học 2026-2027, giáo dục vùng biên sẽ bắt đầu mở trang sử mới.