326 sản phẩm OCOP hết hạn: Bài toán không chỉ là tái công nhận

Theo Văn phòng Điều phối Chương trình Xây dựng nông thôn mới tỉnh Thanh Hóa, đến đầu tháng 9/2026, toàn tỉnh có 690 sản phẩm OCOP. Trong đó, 326 sản phẩm đã hết thời hạn 36 tháng công nhận nhưng chưa thực hiện đánh giá, phân hạng lại, chiếm gần 50% tổng số sản phẩm.

Theo Quyết định số 148/QĐ-TTg ngày 24/2/2023 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Bộ tiêu chí và quy định đánh giá, phân hạng sản phẩm Chương trình mỗi xã một sản phẩm, kết quả công nhận sản phẩm OCOP có giá trị trong thời hạn 3 năm. Khi hết thời hạn, các chủ thể phải thực hiện thủ tục đăng ký tái đánh giá để tiếp tục duy trì xếp hạng sản phẩm.

Như vậy, 326 sản phẩm hết hạn không chỉ là một con số về thủ tục cần được giải quyết. Đó còn là phép thử đối với khả năng duy trì sản xuất, chất lượng và thị trường của các sản phẩm sau khi được công nhận. Thực tế cho thấy, bên cạnh những chủ thể chưa chủ động hoàn thiện hồ sơ tái đánh giá, một số cơ sở đã dừng sản xuất. Nếu không được rà soát, phân loại và xử lý kịp thời, khoảng cách giữa số sản phẩm từng được công nhận và số sản phẩm còn thực sự hoạt động sẽ ngày càng rõ hơn.

Tái đánh giá để sàng lọc, nâng chất

Với sản phẩm OCOP, công nhận không phải là đích đến cuối cùng mà là cơ sở để chủ thể tiếp tục duy trì, phát triển và nâng cao giá trị sản phẩm. Vì vậy, việc tái đánh giá khi hết thời hạn cần được nhìn nhận không chỉ như một yêu cầu bắt buộc, mà còn là cơ chế để đánh giá lại chất lượng và sức sống thực tế của từng sản phẩm.

Trước thực tế trên, Văn phòng Điều phối Chương trình Xây dựng nông thôn mới tỉnh đã phối hợp với các ngành chức năng, địa phương rà soát, đôn đốc và hướng dẫn các chủ thể, doanh nghiệp, hợp tác xã có sản phẩm OCOP hết hạn khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, tham gia các đợt đánh giá, phân hạng hoặc nâng hạng sản phẩm OCOP của tỉnh.

Cách làm này cần được triển khai theo hướng phân loại rõ từng nhóm sản phẩm. Với những sản phẩm còn duy trì sản xuất, có khả năng đáp ứng các tiêu chí, cần hỗ trợ chủ thể hoàn thiện hồ sơ và tham gia tái đánh giá đúng quy định. Với những sản phẩm đã dừng sản xuất hoặc không còn đủ điều kiện, cần rà soát, xử lý phù hợp, tránh để tình trạng sản phẩm đã hết hạn nhưng vẫn tồn tại trên thị trường dưới danh nghĩa OCOP.

Quan trọng hơn, từ việc xử lý số sản phẩm hết hạn lần này, công tác quản lý OCOP cần tiếp tục chuyển mạnh từ chú trọng số lượng sang chất lượng và tính bền vững. Việc theo dõi thời hạn công nhận, chủ động cảnh báo, hướng dẫn chủ thể trước khi sản phẩm hết hạn và tăng cường rà soát sau công nhận sẽ giúp hạn chế tình trạng bị động, đồng thời bảo đảm giá trị của danh hiệu OCOP.

326 sản phẩm hết hạn công nhận là một yêu cầu cần được xử lý kịp thời, nhưng cũng là cơ hội để Thanh Hóa nhìn lại chất lượng và sự phát triển của hệ thống sản phẩm OCOP. Tái đánh giá đúng thực chất, giữ lại những sản phẩm có khả năng phát triển và xử lý nghiêm những trường hợp không còn đủ điều kiện sẽ góp phần củng cố uy tín OCOP, tạo nền tảng để chương trình phát triển theo chiều sâu, thực chất và bền vững hơn trong thời gian tới.