4 tháng đầu năm, vận tải hành khách đạt 2.102,3 triệu lượt

Theo số liệu mới được công bố của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), trong tháng 4/2026, vận tải hành khách đạt 509,5 triệu lượt, tăng 5,6% so với tháng trước và tăng 17,3% so với cùng kỳ; đồng thời, khối lượng luân chuyển đạt 28,4 tỷ lượt khách.km, tăng 4,8% so với tháng trước.

Tính chung bốn tháng đầu năm, vận tải hành khách đạt 2.102,3 triệu lượt, tăng 15,0% so với cùng kỳ năm trước, trong khi luân chuyển đạt 113,2 tỷ lượt khách.km, tăng 12,7%.

Trong đó, đường bộ tiếp tục chiếm tỷ trọng áp đảo với 1.904,6 triệu lượt trong tổng số 2.102,3 triệu lượt, tương đương khoảng 90,6%. Đồng thời, luân chuyển đạt 74,1 tỷ lượt khách.km, chiếm khoảng 65% tổng khối lượng.

Hàng không đạt 20,6 triệu lượt, chiếm chưa đến 1% về vận chuyển, song lại đóng góp khoảng 34,6 tỷ lượt khách.km, tương đương gần 30% luân chuyển. Điều này phản ánh rõ vai trò của hàng không trong các hành trình dài, dù quy mô vận chuyển không lớn.

Đối với các phương thức còn lại, đường thủy nội địa đạt 156,8 triệu lượt, chiếm khoảng 7,5%, trong khi đường sắt và đường biển chỉ chiếm tỷ trọng rất nhỏ, lần lượt khoảng 0,8% và 0,2% . Đáng chú ý, vận tải hành khách đường biển giảm 13,9% bởi tuyến tàu tại Thành phố Hồ Chí Minh tạm ngừng hoạt động để bảo trì, đồng thời chịu ảnh hưởng của điều kiện dòng nước đến hoạt động tàu ra vào.

Ở chiều hàng hóa, trong tháng 4, khối lượng vận chuyển đạt 274,2 triệu tấn, tăng 1,4% so với tháng trước, còn luân chuyển đạt 53,3 tỷ tấn.km, tăng 2,3%. Lũy kế bốn tháng, vận chuyển đạt 1.082,9 triệu tấn, tăng 14,2%, trong khi luân chuyển đạt 208,2 tỷ tấn.km, tăng 10,2%.

Cụ thể, trong 4 tháng đầu năm, đường bộ vận chuyển 800,3 triệu tấn, chiếm khoảng 73,9% tổng khối lượng, tuy nhiên nếu xét theo luân chuyển, tỷ trọng này chỉ đạt khoảng 22,5%, phản ánh đặc trưng vận chuyển cự ly ngắn.

Ngược lại, vận tải biển chỉ chiếm chưa đến 5% khối lượng với 52,2 triệu tấn, nhưng lại đóng góp tới 112,0 tỷ tấn.km, tương đương hơn 53% tổng luân chuyển. Theo các chuyên gia, điều này cho thấy vai trò chủ lực của đường biển trong vận tải cự ly dài và xuất nhập khẩu.

Đường thủy nội địa đạt 228,6 triệu tấn, chiếm khoảng 21% khối lượng và hơn 21% luân chuyển, qua đó được đánh giá là phương thức có tiềm năng chia sẻ tải với đường bộ, dù chưa được khai thác tương xứng. Trong khi đó, đường sắt chỉ đạt 1,6 triệu tấn, giảm 6,8%, còn hàng không đạt 0,2 triệu tấn, chiếm tỷ trọng không đáng kể.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, cấu trúc phân bổ hiện nay cho thấy hệ thống vận tải đang vận hành theo mô hình hai tầng, trong đó đường bộ đảm nhận vai trò phân phối chính ở cự ly ngắn và trung bình, còn đường biển giữ vai trò chủ đạo trong luân chuyển cự ly dài và hoạt động xuất nhập khẩu. Trong khi đó, các phương thức trung gian như đường sắt và đường thủy nội địa, dù có lợi thế về chi phí và khả năng chuyên chở khối lượng lớn, vẫn chưa phát huy đầy đủ vai trò trong việc chia sẻ tải cho hệ thống.