40% người tiêu dùng thắt chặt hầu bao, doanh nghiệp thay đổi chiến lược

Kết quả khảo sát năm 2026 của Hiệp Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng cao (BSA) cho thấy, thị trường đang hình thành ba nhóm tiêu dùng chính. 

Nhóm “phòng thủ” chiếm khoảng 40%, vẫn nhạy cảm với giá và ưu tiên khuyến mãi. Nhóm “cân bằng” chiếm 45%, cân nhắc giữa giá và chất lượng. Trong khi đó, nhóm “nâng cấp” chiếm 15% sẵn sàng chi trả cao hơn cho các sản phẩm tốt cho sức khỏe và thân thiện môi trường.

Ngoài ra, xu hướng tiêu dùng xanh cũng phản ánh rõ nét. Dù hơn 80% người tiêu dùng đã nhận thức rõ về tiêu dùng xanh và thể hiện thái độ ủng hộ, nhưng hành vi thực tế vẫn còn khoảng cách. Mức độ tiêu dùng xanh trung bình chỉ đạt 2,6/5 điểm và chỉ khoảng 20% người tiêu dùng sử dụng sản phẩm xanh thường xuyên. Bên cạnh đó, sự thiếu thông tin minh bạch, giá thành cao và khó tiếp cận sản phẩm cũng là các rào cản chính khiến thị trường chưa bứt phá.

Cuộc khảo sát của BSA được thực hiện trên quy mô lớn với hơn 21.000 người tiêu dùng và 4.000 điểm bán lẻ đã phác họa rõ một bức tranh tiêu dùng phân tầng.

Điều này cho thấy thị trường đã chấm dứt giai đoạn tăng trưởng nóng theo chiều rộng. Người tiêu dùng không còn dễ dãi chi tiêu, mà đã tính toán hơn, thực dụng hơn.

Một điểm đáng chú ý là niềm tin tiêu dùng đang thay đổi cấu trúc. Không còn phụ thuộc vào quy mô doanh nghiệp hay ngân sách quảng cáo, niềm tin giờ đây được xây dựng từ trải nghiệm thực tế và sự ổn định chất lượng theo thời gian. 

Sự thắt chặt chi tiêu kéo theo sự thay đổi trong hành vi mua sắm. Người tiêu dùng có xu hướng tìm hiểu kỹ thông tin trước khi mua, ưu tiên sản phẩm “đáng tiền” thay vì “rẻ nhất”. Đồng thời, họ cũng linh hoạt hơn trong lựa chọn kênh mua sắm, kết hợp giữa online và trực tiếp để tối ưu chi phí và tiện lợi.

Sự thay đổi này buộc doanh nghiệp phải bước vào một cuộc cạnh tranh mới: giữ niềm tin khách hàng thay vì chỉ chạy đua giảm giá. 

Các chiến lược cốt lõi được các doanh nghiệp triển khai gồm: cung cấp sản phẩm chất lượng, dịch vụ chăm sóc 24/7 chuyên nghiệp, minh bạch thông tin, bảo mật dữ liệu và cá nhân hóa trải nghiệm...

Nhiều doanh nghiệp chọn cách điều chỉnh giá ở mức vừa phải để duy trì lòng trung thành của khách hàng. Bởi trong bối cảnh người tiêu dùng nhạy cảm với giá, một quyết định tăng giá mạnh có thể khiến họ rời bỏ thương hiệu.

Song song đó, yếu tố “xanh - sạch - an toàn” ngày càng trở thành tiêu chuẩn cốt lõi. Tuy nhiên, “xanh” không chỉ dừng ở bao bì hay thông điệp marketing, mà phải nằm ở bản chất sản phẩm. Người tiêu dùng ngày càng yêu cầu bằng chứng rõ ràng về chất lượng, nguồn gốc và tiêu chuẩn.

Thị trường tiêu dùng Việt Nam đang bước vào một “cuộc chơi” mới, nơi giá rẻ không còn là vũ khí duy nhất. Thay vào đó, doanh nghiệp phải cạnh tranh bằng chất lượng, minh bạch và khả năng xây dựng niềm tin.

Với 40% người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu, bất kỳ sai lầm nào về chất lượng hay giá cả đều có thể khiến doanh nghiệp mất khách. Ngược lại, những doanh nghiệp kiên định với giá trị cốt lõi, đầu tư vào trải nghiệm và giữ uy tín sẽ được khách hàng lựa chọn và có nhiều cơ hội bứt phá.