511 triệu tấn CO2e được giao dịch vào ngày sàn carbon vận hành thí điểm

Việt Nam dự kiến khai trương sàn giao dịch carbon trong nước vào cuối tháng 6 này, đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình hội nhập với thị trường carbon toàn cầu. Sự kiện này đánh dấu cột mốc quan trọng trong lộ trình hướng tới mục tiêu Net Zero (phát thải ròng bằng 0) vào năm 2050 của Chính phủ.

Trong giai đoạn đầu, 511 triệu tấn CO2e hạn ngạch phát thải (bao gồm 243 triệu tấn cho năm 2025 và 268 triệu tấn cho năm 2026) được phân bổ cho 92 doanh nghiệp lớn thuộc 3 lĩnh vực có tỷ trọng phát thải cao nhất hiện nay, bao gồm: nhiệt điện, sắt thép, xi măng. 

Danh sách các đơn vị tiên phong tham gia thị trường đợt này ghi nhận những "ông lớn" đầu ngành như Hòa Phát, Formosa, EVN, Điện lực Dầu khí, VICEM... Đồng thời, một số công ty chứng khoán đầu tiên cũng đã hoàn tất thủ tục tham gia hệ thống nền tảng này.

Trước đó, ngày 22/6, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Tài nguyên và Môi trường) đã hoàn tất việc đăng ký hạn ngạch phát thải khí nhà kính lên Hệ thống đăng ký quốc gia.

Theo quy định mới, các doanh nghiệp bắt buộc phải kiểm soát lượng phát thải trong phạm vi hạn ngạch được cấp. Doanh nghiệp vượt mức phát thải sẽ phải chủ động lên sàn mua lại hạn ngạch từ các đơn vị còn dư, hoặc mua tín chỉ carbon để bù trừ (tỷ lệ bù trừ bằng tín chỉ không quá 30% tổng hạn ngạch được phân bổ).

Lượng hạn ngạch của giai đoạn này sẽ được giao dịch liên tục từ ngày 29/6 cho đến ngày 24/12/2027.

Để chuẩn bị cho ngày giao dịch lịch sử này, Cục Biến đổi khí hậu đã ký kết biên bản phối hợp thắt chặt với Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX), Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) và Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC). Hệ thống thanh toán sẽ được đồng bộ qua Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV).

Toàn bộ tài sản carbon và hạn ngạch sẽ được lưu ký an toàn tại VSDC và khớp lệnh trực tiếp trên hệ thống giao dịch của HNX.

Hạn ngạch phát thải khí nhà kính là lượng khí nhà kính của quốc gia, tổ chức, cá nhân được phép phát thải trong một khoảng thời gian xác định, được tính theo tấn khí carbon dioxide (CO2) hoặc tấn khí carbon dioxide (CO2) tương đương. 

Bộ Tài nguyên và Môi trường đã đề xuất bổ sung quy định về lộ trình phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính. Theo đó, thị trường giao dịch carbon trong nước sẽ được vận hành thí điểm từ nay đến hết năm 2028 nhằm hoàn thiện hạ tầng và cơ chế. Toàn bộ doanh nghiệp tham gia trong giai đoạn thí điểm này sẽ được miễn 100% phí dịch vụ. Sàn giao dịch dự kiến sẽ chuyển sang giai đoạn vận hành chính thức và thương mại hóa toàn diện từ năm 2029.