551 dự án, 1.426 mô hình KH&CN giúp nâng cao sinh kế vùng nông thôn, miền núi

Mới đây, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tổ chức Hội thảo tổng kết Chương trình hỗ trợ ứng dụng, chuyển giao tiến bộ khoa học và công nghệ thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nông thôn, miền núi, vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2016-2025.

Báo cáo tại Hội thảo cho thấy, trong giai đoạn 2016-2025, Chương trình đã triển khai trên 550 dự án tại 34/34 tỉnh, thành phố; xây dựng trên 1.400 mô hình ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ; chuyển giao trên 2.350 quy trình công nghệ mới, tiên tiến, phù hợp với điều kiện từng vùng, miền.

Đồng thời, hơn 1.800 cán bộ quản lý, trên 4.000 kỹ thuật viên cơ sở cùng hơn 82.700 lượt nông dân được đào tạo, tập huấn để tiếp nhận và vận hành các mô hình. Đáng chú ý, các mô hình ứng dụng công nghệ ghi nhận mức tăng giá trị kinh tế trung bình trên 30% so với phương thức sản xuất cũ.

Theo Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định, kết quả quan trọng nhất của Chương trình không chỉ nằm ở số lượng dự án, mô hình hay quy trình công nghệ được chuyển giao, mà là việc đưa khoa học và công nghệ đến gần hơn với người dân, doanh nghiệp và chính quyền cơ sở; biến tri thức thành năng suất, công nghệ thành sinh kế và đổi mới sáng tạo thành động lực phát triển địa phương.

“Trong 10 năm qua, Chương trình đã hoàn thành tốt các mục tiêu đề ra, khẳng định vai trò quan trọng của khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo đối với phát triển nông nghiệp, nông thôn và nâng cao đời sống người dân”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Trong quá trình triển khai, nhiều mô hình ứng dụng khoa học và công nghệ đã phát huy hiệu quả, tạo chuyển biến trong sản xuất nông nghiệp và phát triển kinh tế địa phương.

Tiêu biểu như các mô hình trồng trọt tại Ninh Bình; sản xuất nấm ăn, nấm dược liệu tại Hà Tĩnh, Quảng Trị; sản xuất lúa gạo chất lượng cao tại Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An...

Không chỉ dừng lại ở việc tạo ra sản phẩm, nhiều dự án còn góp phần hình thành vùng nguyên liệu tập trung, nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Đáng chú ý, nhiều sản phẩm từ các mô hình đã được phát triển thành sản phẩm OCOP, được cấp chỉ dẫn địa lý, từng bước tham gia vào chuỗi giá trị sản xuất. Theo Thứ trưởng Lê Xuân Định, đây là quá trình chuyển hóa tri thức, kết quả nghiên cứu của các tổ chức khoa học công nghệ, các chuyên gia thành phương thức sản xuất hiệu quả hơn của người dân, đặc biệt ở những vùng còn nhiều khó khăn.

Tại Hội thảo, đại diện các địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp đã chia sẻ kết quả ứng dụng công nghệ trong sản xuất hoa, cây cảnh, dược liệu, khoai tây, nha đam, nuôi ong, chế biến gỗ và nông nghiệp công nghệ cao. Nhiều dự án đã góp phần hình thành vùng nguyên liệu tập trung, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu, tạo việc làm và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Các ý kiến cũng làm rõ vai trò liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và người dân trong quá trình đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất. Bên cạnh kết quả đạt được, Hội thảo thẳng thắn phân tích những khó khăn liên quan đến thiên tai, dịch bệnh, biến động thị trường, thủ tục quản lý, năng lực tiếp nhận công nghệ và khả năng duy trì, nhân rộng mô hình sau khi dự án kết thúc.