AI công nghiệp: Cơ hội nâng tầm sản xuất, khẳng định vị thế doanh nghiệp Việt

Ngày 4/11/2026, tại Hà Nội, Dassault Systèmes tổ chức Diễn đàn 3DEXPERIENCE Vietnam 2026 với chủ đề "Kỷ nguyên vươn mình: AI công nghiệp kiến tạo vị thế sản xuất mới của Việt Nam". Lần đầu tiên diễn ra tại Việt Nam, sự kiện thu hút hơn 700 đại biểu đến từ các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu, cơ sở đào tạo và đối tác công nghệ trong nước, khu vực.

Một trong những nội dung trọng tâm của diễn đàn là ứng dụng AI công nghiệp và công nghệ bản sao số tạo sinh (Generative Virtual Twin) trong chuyển đổi mô hình sản xuất. Những giải pháp này được kỳ vọng hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng năng lực nghiên cứu, thiết kế, kỹ thuật và phát triển sản phẩm, qua đó nâng cao giá trị gia tăng.

Nâng cao năng lực từ thiết kế đến vận hành

Trong chuỗi cung ứng toàn cầu, năng lực cạnh tranh ngày càng phụ thuộc vào khả năng làm chủ công nghệ, kiểm soát chất lượng và rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường. Yêu cầu này thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam nâng cao trình độ kỹ thuật, từng bước chuyển từ gia công, lắp ráp sang chủ động thiết kế và đổi mới sáng tạo.

Thông qua nền tảng 3DEXPERIENCE, Dassault Systèmes cung cấp môi trường số để doanh nghiệp mô hình hóa, mô phỏng, thử nghiệm và kiểm chứng thiết kế sản phẩm, hệ thống sản xuất, quy trình vận hành trước khi triển khai thực tế.

Sự kết hợp giữa mô phỏng, dữ liệu và AI có thể giúp phát hiện sớm những bất cập trong thiết kế, đánh giá các phương án sản xuất và hạn chế việc điều chỉnh tốn kém ở những công đoạn sau. Khi được ứng dụng phù hợp, công nghệ góp phần giảm sản phẩm lỗi, tiết kiệm nguyên vật liệu, hạn chế thời gian dừng máy và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Bản sao số cũng hỗ trợ doanh nghiệp chủ động hơn trong quá trình ra quyết định. Thông qua việc kiểm tra các kịch bản trên môi trường số, doanh nghiệp có thêm cơ sở lựa chọn phương án trước khi đầu tư nguồn lực vào sản xuất, đồng thời từng bước chuyển từ xử lý sự cố sang dự báo và phòng ngừa rủi ro.

Tuy nhiên, hiệu quả ứng dụng phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu, độ phù hợp của mô hình và khả năng vận hành của đội ngũ nhân sự. Vì vậy, đầu tư công nghệ cần gắn với chuẩn hóa quy trình, tổ chức dữ liệu và đổi mới phương thức quản trị.

Lựa chọn lộ trình phù hợp với doanh nghiệp nhỏ và vừa

Khả năng tiếp cận AI công nghiệp của doanh nghiệp nhỏ và vừa là vấn đề cần được quan tâm. Với nguồn lực hạn chế, nhiều đơn vị phải cân nhắc giữa chi phí đầu tư, năng lực vận hành và thời gian thu hồi vốn.

Doanh nghiệp có thể bắt đầu từ những nhu cầu cụ thể như số hóa dữ liệu sản xuất, quản lý nguyên vật liệu, theo dõi chất lượng sản phẩm, kiểm soát tiêu hao năng lượng hoặc lập kế hoạch bảo trì thiết bị. Lựa chọn một công đoạn có mục tiêu rõ ràng, kết quả đo lường được sẽ giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu quả trước khi mở rộng ứng dụng.

Trong quá trình này, dữ liệu giữ vai trò nền tảng. Thông tin sản xuất được thu thập đầy đủ, thống nhất và cập nhật sẽ tạo cơ sở cho việc ứng dụng AI vào phân tích, dự báo và tối ưu vận hành. Đây cũng là bước chuẩn bị để doanh nghiệp chuyển dần từ quản lý dựa trên kinh nghiệm sang quản trị dựa trên dữ liệu.

Đối với các doanh nghiệp cơ khí, điện tử, sản xuất linh kiện và công nghiệp hỗ trợ, công nghệ thiết kế, mô phỏng và kiểm soát chất lượng có ý nghĩa thiết thực trong việc đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của đối tác quốc tế. Nâng cao những năng lực này giúp doanh nghiệp củng cố vị trí và mở rộng cơ hội tham gia chuỗi cung ứng.

Để giảm rào cản tiếp cận công nghệ, cần tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp với cơ quan quản lý, hiệp hội, cơ sở đào tạo và các tổ chức hỗ trợ đổi mới sáng tạo. Hoạt động tư vấn kỹ thuật, đào tạo nhân lực, chia sẻ hạ tầng và hỗ trợ thử nghiệm sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn giải pháp phù hợp với quy mô, nhu cầu và khả năng tài chính.

Tăng cường kết nối công nghệ và đào tạo nhân lực

Tại diễn đàn, đại diện các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp đã trao đổi về phát triển nguồn nhân lực, mở rộng hạ tầng công nghệ và thúc đẩy hợp tác nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành sản xuất.

Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Dassault Systèmes và Mạng lưới Đổi mới sáng tạo Bán dẫn Việt Nam công bố Báo cáo về Đổi mới sáng tạo Công nghiệp và Sản xuất thông minh tại Việt Nam năm 2026. Báo cáo tập trung nhận diện các xu hướng, cơ hội và thách thức, góp phần cung cấp thông tin phục vụ hoạt động đổi mới công nghệ và hợp tác trong lĩnh vực sản xuất.

Chương trình còn có ba phiên thảo luận chuyên đề do các đối tác chủ trì cùng phiên làm việc giữa Dassault Systèmes và khách hàng với chủ đề "Sức mạnh của AI trong ngành sản xuất". Các nội dung trao đổi tập trung vào đổi mới sản phẩm, vận hành nhà máy thông minh và quản lý chuỗi cung ứng, với chia sẻ từ Viện Nghiên cứu Cơ khí Quốc gia và KP Aerospace Vietnam.

Trước đó, tháng 1/2025, Dassault Systèmes đã khánh thành Trung tâm Xuất sắc về Bản sao số và Trí tuệ nhân tạo cùng Phòng thí nghiệm Giải pháp Công nghiệp tại NIC, hướng tới phát triển nhân lực kỹ thuật và thúc đẩy ứng dụng công nghệ số trong công nghiệp.

Theo ông Ding Ming Chee, Giám đốc cấp cao phụ trách Trải nghiệm Giải pháp Khách hàng khu vực Nam châu Á - Thái Bình Dương của Dassault Systèmes, Việt Nam có tiềm năng nâng cao vị thế công nghiệp thông qua việc kết hợp năng lực sản xuất với công nghệ tiên tiến và chuyên môn kỹ thuật.

Để biến tiềm năng thành lợi thế cạnh tranh, mỗi khoản đầu tư công nghệ cần gắn với bài toán sản xuất cụ thể. Năng suất được cải thiện, chất lượng ổn định, chi phí được kiểm soát và năng lực phát triển sản phẩm được nâng cao sẽ là những thước đo thiết thực, giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu quả và xây dựng lộ trình ứng dụng AI phù hợp.