An ninh mạng trong kỷ nguyên AI: Bài toán thích ứng của doanh nghiệp số

Tại hội thảo "AI for Security and Security for AI" do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) phối hợp với Check Point Software Technologies tổ chức, các chuyên gia nhận định AI đang dần trở thành hạ tầng số chiến lược, len sâu vào mọi hoạt động từ vận hành đến ra quyết định của tổ chức, doanh nghiệp. Điều này kéo theo yêu cầu ngày càng cao trong việc bảo vệ hệ thống công nghệ, dữ liệu và chính các mô hình AI trước những rủi ro an ninh mạng ngày càng tinh vi.

Không giống các giai đoạn trước, các nguy cơ an ninh mạng trong kỷ nguyên AI không chỉ xuất hiện ở lớp hạ tầng hay ứng dụng, mà có thể nằm ngay trong lõi hệ thống - nơi dữ liệu, thuật toán và năng lực tính toán giao thoa.

Theo các chuyên gia, AI vừa là công cụ hỗ trợ phòng thủ hiệu quả, vừa có thể bị lợi dụng để tạo ra các cuộc tấn công phức tạp hơn, như giả mạo nội dung, thao túng thông tin hay khai thác lỗ hổng hệ thống với tốc độ và quy mô lớn. Điều này khiến doanh nghiệp đứng trước "bài toán kép": vừa phải tận dụng AI để nâng cao hiệu quả hoạt động, vừa phải kiểm soát chặt chẽ các rủi ro phát sinh từ chính công nghệ này.

Đáng chú ý, ba thách thức lớn được đặt ra gồm: bảo vệ chủ quyền dữ liệu trong bối cảnh dữ liệu trở thành tài sản chiến lược; giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài; và bảo đảm an toàn cho các hệ thống AI - vốn đang trở thành mục tiêu tấn công mới của tội phạm mạng.

Thực tế cho thấy, an ninh mạng không còn là "chi phí vận hành" mà đã trở thành yếu tố cốt lõi trong chiến lược phát triển doanh nghiệp. Việc đảm bảo an toàn thông tin cần được tích hợp ngay từ khâu thiết kế hệ thống, thay vì xử lý sự cố sau khi xảy ra.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy phòng thủ thụ động sang chủ động quản trị rủi ro, xây dựng hệ sinh thái bảo mật toàn diện. Điều này bao gồm việc đầu tư vào công nghệ, đào tạo nhân lực, cũng như thiết lập quy trình kiểm soát và ứng phó sự cố.

Ở tầm vĩ mô, Việt Nam đang từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý liên quan đến an ninh mạng và AI, với trọng tâm là đảm bảo tính minh bạch, an toàn và trách nhiệm trong suốt vòng đời công nghệ. Đây được xem là nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh trong nền kinh tế số.

Các chuyên gia cho rằng, để phát triển bền vững trong kỷ nguyên AI, doanh nghiệp cần đặt an ninh mạng vào vị trí trung tâm của chiến lược số. Không chỉ dừng ở việc bảo vệ hệ thống, an ninh mạng còn góp phần xây dựng niềm tin số - yếu tố then chốt trong giao dịch và hợp tác kinh doanh.

Cùng với đó, việc tăng cường hợp tác giữa doanh nghiệp, cơ quan quản lý và các tổ chức công nghệ sẽ giúp hình thành "lá chắn" đa tầng, đủ sức ứng phó với các mối đe dọa ngày càng phức tạp.

Trong dài hạn, năng lực làm chủ công nghệ, phát triển các giải pháp bảo mật "Make in Vietnam" và nâng cao nhận thức an toàn thông tin trong toàn bộ hệ sinh thái doanh nghiệp sẽ là chìa khóa để Việt Nam không chỉ ứng phó hiệu quả với rủi ro, mà còn tận dụng tối đa cơ hội từ AI để bứt phá trong nền kinh tế số.