Bắc Ninh: Mở rộng “cánh tay nối dài” tới hơn 1.200 lao động nước ngoài

Mở rộng tổ chức Công đoàn trong môi trường lao động đa quốc gia

Bắc Ninh đang tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những địa bàn công nghiệp có quy mô lớn, thu hút đông đảo doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Sự hiện diện ngày càng nhiều của các doanh nghiệp quốc tế kéo theo nhu cầu sử dụng lực lượng lao động nước ngoài ở nhiều vị trí, từ quản lý, chuyên gia đến lao động kỹ thuật.

Sự thay đổi về cơ cấu nguồn nhân lực đặt ra yêu cầu mới đối với tổ chức Công đoàn trong việc mở rộng đối tượng tập hợp, đồng thời nâng cao khả năng đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.

Theo ông Thạch Văn Chung, Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Bắc Ninh, việc phát triển đoàn viên là người lao động nước ngoài được xác định là một nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh khu vực FDI tiếp tục đóng vai trò đáng kể trong phát triển công nghiệp địa phương.

Thực hiện Luật Công đoàn năm 2024, Liên đoàn Lao động thành phố Bắc Ninh đã chủ động tuyên truyền, vận động người lao động nước ngoài làm việc hợp pháp tại các doanh nghiệp tham gia tổ chức Công đoàn. Đây không chỉ là việc gia tăng số lượng đoàn viên mà còn thể hiện sự mở rộng của tổ chức Công đoàn trong môi trường lao động ngày càng đa dạng về quốc tịch, ngôn ngữ và văn hóa.

Theo số liệu đến ngày 5/9, Liên đoàn Lao động thành phố Bắc Ninh đang trực tiếp chỉ đạo 2.521 Công đoàn cơ sở tại các doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp không hưởng 100% lương từ ngân sách Nhà nước, với tổng số 667.497 đoàn viên.

Riêng trong quý III, tổ chức Công đoàn thành phố đã thành lập mới 246 Công đoàn cơ sở, kết nạp 11.917 đoàn viên. Đáng chú ý, đến tháng 7, số đoàn viên là người lao động nước ngoài đã vượt 1.200 người.

Con số này cho thấy lực lượng lao động nước ngoài đang từng bước trở thành một bộ phận trong cộng đồng đoàn viên Công đoàn tại Bắc Ninh. Trong các doanh nghiệp FDI, sự tham gia của nhóm lao động này cũng góp phần tạo thêm kênh kết nối giữa người lao động, doanh nghiệp và tổ chức đại diện người lao động.

Từ phát triển đoàn viên đến xây dựng quan hệ lao động hài hòa

Đối với các doanh nghiệp có môi trường làm việc đa quốc gia, khác biệt về ngôn ngữ và văn hóa có thể tạo ra những khoảng cách nhất định trong giao tiếp, phổ biến chính sách cũng như tiếp cận thông tin pháp luật lao động.

Trong bối cảnh đó, việc người lao động nước ngoài tham gia Công đoàn có ý nghĩa không chỉ ở số lượng đoàn viên, mà còn ở khả năng tăng cường kết nối và đối thoại tại nơi làm việc.

Để triển khai nhiệm vụ này, ngay từ đầu năm, Ban Thường vụ Liên đoàn Lao động thành phố Bắc Ninh đã giao chỉ tiêu cụ thể, phân công cán bộ phụ trách địa bàn, thường xuyên rà soát doanh nghiệp và đổi mới phương thức tuyên truyền, vận động.

Liên đoàn Lao động thành phố cũng phối hợp với Ban Quản lý các Khu công nghiệp thành phố Bắc Ninh trong tuyên truyền phát triển đoàn viên, thành lập Công đoàn cơ sở; nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng lao động; phổ biến pháp luật lao động, pháp luật Công đoàn và trao đổi thông tin liên quan đến người lao động.

Cùng với đó, công tác khảo sát, nắm bắt tình hình doanh nghiệp và người lao động nước ngoài được chú trọng nhằm lựa chọn phương thức tiếp cận phù hợp với từng nhóm đối tượng. Việc thành lập 7 văn phòng cụm địa bàn Khu công nghiệp cũng giúp tăng cường sự hiện diện của cán bộ Công đoàn tại cơ sở, kịp thời nắm bắt những vấn đề phát sinh trong quan hệ lao động.

Trong quý III, Liên đoàn Lao động thành phố Bắc Ninh tổ chức Hội thảo "Công tác phát triển đoàn viên là người lao động nước ngoài tại các Công đoàn cơ sở trên địa bàn", với 15 ý kiến của chuyên gia và cán bộ Công đoàn. Hoạt động này góp phần trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, nhận diện những khó khăn và tìm kiếm phương thức phù hợp để tiếp cận lực lượng lao động quốc tế.

Từ góc độ doanh nghiệp, việc tăng cường đối thoại và kết nối với người lao động nước ngoài cũng có thể góp phần tạo môi trường làm việc ổn định, minh bạch và hạn chế những khoảng cách trong quá trình thực hiện chính sách lao động.

Đây là yếu tố có ý nghĩa đối với doanh nghiệp FDI khi đội ngũ nhân sự thường có sự đan xen giữa lao động Việt Nam và lao động đến từ nhiều quốc gia khác nhau.

Xóa rào cản ngôn ngữ, tăng ứng dụng công nghệ số

Dù đạt được kết quả bước đầu, phát triển đoàn viên là người lao động nước ngoài vẫn còn nhiều thách thức.

Rào cản ngôn ngữ và sự khác biệt văn hóa là những khó khăn dễ nhận thấy. Bên cạnh đó, lực lượng lao động nước ngoài có sự biến động tương đối lớn do đặc thù thời hạn hợp đồng. Một số doanh nghiệp vẫn còn tâm lý e ngại khi vận động người lao động nước ngoài tham gia Công đoàn.

Trong khi đó, đội ngũ cán bộ Công đoàn cơ sở tại một số doanh nghiệp còn hạn chế về ngoại ngữ và kỹ năng tuyên truyền, vận động trong môi trường đa quốc gia. Hệ thống tài liệu tuyên truyền bằng những ngôn ngữ phổ biến như tiếng Anh, tiếng Hàn Quốc, tiếng Trung Quốc, tiếng Nhật Bản cũng cần tiếp tục được hoàn thiện.

Trước yêu cầu này, Liên đoàn Lao động thành phố Bắc Ninh xác định đổi mới phương thức tuyên truyền là một trong những giải pháp quan trọng. Các sản phẩm truyền thông trực quan, song ngữ; hoạt động tư vấn pháp luật; đối thoại trực tiếp và các chương trình giao lưu văn hóa, thể thao được xem là những kênh giúp tăng cường sự gắn kết giữa người lao động nước ngoài với Công đoàn.

Cùng với đó, việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Công đoàn cơ sở về ngoại ngữ, kỹ năng tuyên truyền, vận động và đối thoại trong doanh nghiệp FDI được đặt ra rõ hơn. Lực lượng cộng tác viên là những người lao động có khả năng ngoại ngữ cũng có thể trở thành cầu nối hỗ trợ Công đoàn trong quá trình tiếp cận đoàn viên.

Trong quý III, Liên đoàn Lao động thành phố Bắc Ninh đã tổ chức 5 lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ Công đoàn cơ sở, trong đó có nội dung sử dụng phần mềm App "Quản lý Công đoàn Bắc Ninh".

Chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và khai thác mạng xã hội cũng được xác định là hướng đi nhằm nâng cao hiệu quả truyền thông Công đoàn. Với lực lượng lao động quốc tế có thói quen tiếp cận thông tin đa dạng, việc xây dựng nội dung ngắn gọn, trực quan, đa ngôn ngữ và phù hợp với nền tảng số có thể giúp thông tin về quyền lợi, nghĩa vụ của người lao động được truyền tải thuận tiện hơn.

Trong thời gian tới, khi Bắc Ninh tiếp tục thu hút đầu tư và cơ cấu lao động nước ngoài ngày càng đa dạng, công tác phát triển đoàn viên quốc tế được xác định tiếp tục là một nhiệm vụ quan trọng của tổ chức Công đoàn.

Trọng tâm không chỉ là gia tăng số lượng đoàn viên mà còn nâng cao chất lượng hoạt động Công đoàn cơ sở, gắn phát triển đoàn viên với chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.

Việc mở rộng tổ chức Công đoàn tới người lao động nước ngoài cũng đặt ra yêu cầu xây dựng phương thức hoạt động linh hoạt hơn, phù hợp với từng nhóm lao động và từng loại hình doanh nghiệp. Khi những rào cản về ngôn ngữ, văn hóa từng bước được tháo gỡ, Công đoàn có thêm điều kiện để trở thành cầu nối giữa người lao động và doanh nghiệp, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ.

Đối với Bắc Ninh, đây cũng là một phần trong quá trình thích ứng với sự phát triển ngày càng sâu rộng của khu vực FDI, hướng tới xây dựng môi trường đầu tư và sản xuất kinh doanh ổn định, trong đó nguồn nhân lực trong nước và quốc tế cùng tham gia vào hệ sinh thái doanh nghiệp.