Bắc Ninh: Tăng tốc các dự án hạ tầng trọng điểm, tạo dư địa mới cho tăng trưởng vùng

Chiều 27/6, tại Hội nghị trực tuyến sơ kết 6 tháng đầu năm 2026 của Ban Chỉ đạo Nhà nước các công trình, dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia trong lĩnh vực giao thông vận tải do Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì, Bắc Ninh đã báo cáo nhiều kết quả tích cực trong triển khai các dự án hạ tầng chiến lược trên địa bàn, đồng thời khẳng định quyết tâm hoàn thành các mục tiêu theo đúng yêu cầu của Chính phủ.

Trong bối cảnh hạ tầng giao thông được xác định là một trong những trụ cột quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, việc đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm không chỉ góp phần thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công mà còn mở ra dư địa phát triển mới cho các địa phương, doanh nghiệp và hoạt động logistics.

Theo báo cáo tại hội nghị, cả nước hiện có 55 dự án với 124 dự án thành phần thuộc danh mục các công trình giao thông trọng điểm quốc gia. Trong 6 tháng đầu năm 2026, nhiều khó khăn về thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng và nguồn vật liệu xây dựng tiếp tục được các bộ, ngành và địa phương tập trung tháo gỡ, tạo chuyển biến rõ rệt trong tiến độ triển khai.

Đến nay, toàn quốc đã đưa vào khai thác 395 km đường bộ cao tốc trong 6 tháng đầu năm 2026, nâng tổng chiều dài cao tốc đưa vào vận hành lên khoảng 3.740 km. Đáng chú ý, tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông đã hoàn thành toàn tuyến, cùng với việc đưa vào khai thác dự án Biên Hòa - Vũng Tàu, góp phần tăng cường kết nối liên vùng và giảm chi phí vận tải.

Giá trị giải ngân các dự án đường bộ thuộc danh mục Ban Chỉ đạo đạt khoảng 29% kế hoạch vốn, cao hơn mức giải ngân bình quân của cả nước, cho thấy nhiều dự án đang được thúc đẩy với quyết tâm lớn từ Trung ương đến địa phương.

Hạ tầng mở đường cho phát triển

Là địa phương nằm ở cửa ngõ phía Đông Bắc Thủ đô, Bắc Ninh đang đứng trước cơ hội lớn khi đồng thời triển khai nhiều dự án hạ tầng quy mô quốc gia. Không chỉ giải quyết nhu cầu giao thông, các công trình này còn được kỳ vọng sẽ tái định hình không gian phát triển công nghiệp, đô thị, dịch vụ và logistics của địa phương trong những năm tới.

Báo cáo tại hội nghị, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Hoàng Sơn cho biết địa phương đang tập trung nguồn lực để tháo gỡ các điểm nghẽn, xử lý dứt điểm những tồn tại về mặt bằng, vật liệu xây dựng và năng lực nhà thầu nhằm bảo đảm tiến độ các dự án trọng điểm.

Đối với Dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô đoạn qua Bắc Ninh, tỉnh đã hoàn thành toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng phần diện tích cốt lõi. Tỷ lệ giải ngân đạt khoảng 74%, tạo điều kiện thuận lợi để triển khai các hạng mục tiếp theo.

Đối với phần đường song hành, tiến độ thi công hiện đạt gần 49% giá trị hợp đồng. Theo lãnh đạo tỉnh, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc một số nhà thầu chưa đáp ứng yêu cầu về năng lực và tình trạng thiếu nguồn vật liệu san lấp trong thời gian trước.

Để khắc phục, Bắc Ninh đã thay thế các nhà thầu yếu, bổ sung đơn vị có đủ năng lực thi công, đồng thời hoàn tất việc cấp phép khai thác mỏ vật liệu phục vụ dự án. Với các giải pháp đồng bộ đang được triển khai, tỉnh đặt mục tiêu hoàn thành tuyến đường song hành vào tháng 12/2026.

Chủ động tháo gỡ điểm nghẽn cho các dự án chiến lược

Một trong những dự án được đặc biệt quan tâm hiện nay là tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô Hà Nội. Đây được xem là trục giao thông chiến lược, góp phần nâng cao khả năng kết nối giữa trung tâm hành chính, các khu công nghiệp và hệ thống logistics của vùng.

Để rút ngắn thời gian thực hiện, Bắc Ninh đã chủ động chia dự án thành ba dự án thành phần. Đến nay, khoảng 80% diện tích giải phóng mặt bằng đã hoàn thành, tương ứng hơn 300 ha được bàn giao cho nhà đầu tư.

Với các đoạn tuyến chưa thu hút được xã hội hóa, tỉnh chủ động bố trí vốn đầu tư công. Việc này giúp đảm bảo tính đồng bộ toàn tuyến, đáp ứng yêu cầu tổ chức Hội nghị APEC cũng như định hướng phát triển lâu dài của khu vực.

Song song với đó, Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình cũng đang được đẩy nhanh tiến độ. Bắc Ninh đã hoàn thành giải phóng mặt bằng đối với toàn bộ 1.700 hộ dân nằm trong phạm vi quy hoạch và bàn giao mặt bằng sạch cho nhà đầu tư triển khai thi công.

Đáng chú ý, quá trình giải phóng mặt bằng được thực hiện trên cơ sở tạo sự đồng thuận của người dân, không phải áp dụng biện pháp cưỡng chế. Đây được xem là yếu tố quan trọng góp phần rút ngắn thời gian triển khai dự án và hạn chế phát sinh khiếu kiện.

Để bảo đảm nguồn vật liệu phục vụ thi công, tỉnh cũng đã cấp phép khai thác 22 mỏ vật liệu, góp phần giải quyết một trong những khó khăn lớn nhất đối với các dự án hạ tầng quy mô lớn hiện nay.

Tạo nền tảng mới cho thu hút đầu tư

Theo các chuyên gia, việc đồng thời triển khai các dự án như Vành đai 4, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và tuyến kết nối với Hà Nội sẽ giúp Bắc Ninh mở rộng không gian phát triển, gia tăng sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao, logistics, thương mại và dịch vụ.

Hạ tầng giao thông đồng bộ không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí vận chuyển, rút ngắn thời gian lưu thông hàng hóa mà còn nâng cao khả năng liên kết giữa các khu công nghiệp, cảng hàng không và các trung tâm kinh tế lớn của vùng Thủ đô.

Tại hội nghị, Bắc Ninh cũng kiến nghị Chính phủ sớm triển khai tuyến Vành đai 5 đoạn qua địa bàn nhằm tăng cường kết nối liên vùng, phát huy hiệu quả đầu tư của các tuyến giao thông hiện hữu và tạo động lực phát triển mới cho khu vực.

Kết luận hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng biểu dương những nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương trong việc tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy tiến độ các công trình giao thông trọng điểm.

Thủ tướng yêu cầu các đơn vị tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, xử lý công việc đúng thẩm quyền, không để xảy ra tình trạng né tránh trách nhiệm hoặc đùn đẩy công việc; đồng thời tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công, ứng dụng công nghệ số trong quản lý và thi công các dự án.

Bên cạnh yêu cầu bảo đảm tiến độ, người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh nguyên tắc không đánh đổi chất lượng công trình để chạy theo thời gian, đồng thời yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các vi phạm trong quá trình triển khai.

Với quyết tâm của Trung ương cùng sự chủ động của địa phương, các dự án giao thông trọng điểm đang từng bước tạo nền tảng hạ tầng hiện đại cho Bắc Ninh. Đây sẽ là động lực quan trọng giúp địa phương nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng không gian phát triển và tiếp tục khẳng định vai trò là một cực tăng trưởng năng động của vùng Thủ đô trong giai đoạn tới.