Bắc Ninh tạo “bệ phóng” cho doanh nghiệp công nghệ cao và khởi nghiệp sáng tạo

Theo Quyết định số 64/2026/QĐ-UBND của UBND tỉnh Bắc Ninh, ban hành ngày 28/7/2026 và có hiệu lực từ ngày 8/8/2026, một số nhóm doanh nghiệp đủ điều kiện được hỗ trợ giảm tiền thuê lại đất tại các khu công nghiệp, cụm công nghiệp và vườn ươm công nghệ trên địa bàn. Đối tượng thụ hưởng gồm doanh nghiệp công nghệ cao thuộc khu vực kinh tế tư nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa, cùng các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Mức hỗ trợ cao nhất lên tới 100% tiền thuê lại đất trong 5 năm đầu, tính từ thời điểm doanh nghiệp ký hợp đồng thuê lại đất với chủ đầu tư hạ tầng. Đây là khoản hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách địa phương, được bố trí trong dự toán chi hằng năm. Chủ đầu tư hạ tầng có trách nhiệm giảm tiền thuê đất cho đúng đối tượng, sau đó hoàn thiện hồ sơ để được ngân sách hoàn trả hoặc bù trừ nghĩa vụ tài chính theo quy định.

Để tiếp cận chính sách, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện tương ứng với từng nhóm. Doanh nghiệp công nghệ cao cần có giấy chứng nhận theo quy định; doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo phải được xác định phù hợp với pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; doanh nghiệp nhỏ và vừa phải bảo đảm các tiêu chí theo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Chính sách này được xem là giải pháp thiết thực nhằm giảm áp lực chi phí trong giai đoạn đầu triển khai dự án. Với các doanh nghiệp công nghệ và startup, tiền thuê mặt bằng, đầu tư cơ sở sản xuất, máy móc, nghiên cứu sản phẩm và tuyển dụng nhân lực thường chiếm tỷ trọng lớn trong tổng vốn ban đầu. Việc được hỗ trợ tiền thuê đất trong 5 năm giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực dành cho nghiên cứu, đổi mới công nghệ, hoàn thiện sản phẩm và mở rộng thị trường.

Không chỉ hỗ trợ về tài chính, Bắc Ninh còn yêu cầu các khu, cụm công nghiệp dành tối thiểu 20 ha hoặc 5% quỹ đất để tạo mặt bằng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghệ cao và khởi nghiệp sáng tạo thuê. Địa phương cũng đặt mục tiêu rút ngắn ít nhất 30% thời gian giải quyết thủ tục liên quan đến thuê đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Những giải pháp trên cho thấy định hướng thu hút đầu tư của Bắc Ninh đang chuyển mạnh từ mở rộng quy mô sang lựa chọn các dự án có hàm lượng công nghệ, giá trị gia tăng và khả năng lan tỏa cao. Thay vì chỉ dựa vào lợi thế quỹ đất và vị trí địa lý, địa phương hướng tới xây dựng hệ sinh thái gồm hạ tầng công nghiệp, cơ chế hỗ trợ, nguồn nhân lực, dịch vụ số và mạng lưới đổi mới sáng tạo.

Song song với chính sách dành cho doanh nghiệp, Bắc Ninh đang triển khai chương trình hỗ trợ chuyển đổi số đối với khu vực bán buôn, bán lẻ. Đến hết năm 2026, địa phương phấn đấu có ít nhất 10.000 cửa hàng, hộ kinh doanh được tư vấn, hướng dẫn trực tiếp về chuyển đổi số; trong đó, tối thiểu 5.000 cơ sở được hỗ trợ cài đặt và sử dụng phần mềm, nền tảng số.

Các xã, phường được yêu cầu tổ chức tập huấn, kết nối doanh nghiệp công nghệ với hộ kinh doanh; hỗ trợ sử dụng hóa đơn điện tử, chữ ký số, phương thức thanh toán không dùng tiền mặt, tên miền quốc gia và các nền tảng phục vụ quản trị, bán hàng. Chủ thể OCOP và hộ kinh doanh tiêu biểu tại làng nghề truyền thống còn được hướng dẫn xây dựng website để quảng bá sản phẩm và mở rộng thị trường.

Việc đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ cao, startup và hộ kinh doanh cho thấy Bắc Ninh đang thúc đẩy chuyển đổi số trên cả hai phương diện: phát triển lực lượng cung cấp giải pháp công nghệ và nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ trong cộng đồng doanh nghiệp. Đây là điều kiện quan trọng để hình thành thị trường số tại địa phương, tạo thêm cơ hội hợp tác giữa doanh nghiệp công nghệ với cơ sở sản xuất, làng nghề và hệ thống phân phối.

Động lực phát triển của Bắc Ninh được bổ sung trong bối cảnh địa phương chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Theo Nghị quyết số 39/2026/QH16 của Quốc hội, thành phố Bắc Ninh được thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Bắc Ninh; nghị quyết có hiệu lực từ ngày 20/9/2026.

Vị thế hành chính mới được kỳ vọng mở ra không gian phát triển rộng hơn cho Bắc Ninh. Việc tổ chức chính quyền theo mô hình đô thị sẽ tạo điều kiện tăng cường tính liên thông trong quy hoạch, đầu tư hạ tầng, quản lý đất đai, giao thông và cung cấp dịch vụ công. Đây cũng là cơ sở để địa phương huy động và phân bổ nguồn lực tập trung hơn cho những dự án hạ tầng chiến lược, khu công nghiệp công nghệ cao, trung tâm logistics, đô thị thông minh và các thiết chế nghiên cứu – đào tạo.

Bắc Ninh còn có lợi thế nằm trong vùng động lực phát triển của Thủ đô Hà Nội, gần sân bay quốc tế Nội Bài và kết nối thuận lợi với các hành lang kinh tế, trung tâm cảng biển ở miền Bắc. Nền tảng công nghiệp điện tử, chế biến và chế tạo đã được hình thành trong nhiều năm giúp địa phương có sẵn chuỗi cung ứng, lực lượng lao động kỹ thuật và mạng lưới doanh nghiệp phụ trợ. Khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, khả năng liên kết vùng và sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư chiến lược được kỳ vọng tiếp tục nâng lên.

Theo định hướng quy hoạch, Bắc Ninh sẽ phát triển theo mô hình đô thị xanh, thông minh, hiện đại, văn minh và giàu bản sắc văn hóa Kinh Bắc; khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là những động lực tăng trưởng quan trọng. Vì vậy, chính sách hỗ trợ tiền thuê đất không chỉ mang ý nghĩa giảm chi phí cho từng doanh nghiệp mà còn là bước chuẩn bị cho quá trình tái cơ cấu mô hình tăng trưởng của thành phố.

Tuy nhiên, hiệu quả của chính sách sẽ phụ thuộc vào quá trình triển khai thực tế. Bắc Ninh cần công khai tiêu chí, quy trình, hồ sơ và thời hạn giải quyết; đồng thời bảo đảm việc lựa chọn đối tượng minh bạch, tránh tình trạng ưu đãi dàn trải hoặc doanh nghiệp đăng ký dự án chỉ để hưởng chính sách. Công tác kiểm tra tiến độ sử dụng đất, năng lực công nghệ và mức độ đóng góp của doanh nghiệp cũng cần được thực hiện thường xuyên.

Với sự kết hợp giữa ưu đãi về mặt bằng, cải cách thủ tục, chuyển đổi số và vị thế của một thành phố trực thuộc Trung ương, Bắc Ninh đang có thêm điều kiện để thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao. Nếu chính sách được thực hiện đồng bộ và đúng đối tượng, địa phương có thể từng bước hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, gia tăng tỷ lệ nội địa hóa và xây dựng động lực tăng trưởng bền vững cho giai đoạn phát triển mới.