Bạch đậu khấu, nhục đậu khấu mang về 23 triệu USD trong 9 tháng

Trong khi cà phê, hồ tiêu và quế hồi thường được nhắc đến như những mặt hàng gia vị xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, bạch đậu khấu và nhục đậu khấu cũng đang góp phần tạo nguồn thu ngoại tệ từ thị trường quốc tế. Đây là hai loại gia vị có giá trị thương mại đáng chú ý, được sử dụng trong chế biến thực phẩm, đồ uống và một số sản phẩm truyền thống.

Theo thống kê sơ bộ của Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), trong 9 tháng năm 2026, Việt Nam xuất khẩu 3.011 tấn bạch đậu khấu và nhục đậu khấu, đạt kim ngạch 23 triệu USD. So với cùng kỳ năm 2025, lượng xuất khẩu giảm 8,3%, trong khi giá trị giảm 10,5%.

Các sản phẩm này đã có mặt tại 31 quốc gia và vùng lãnh thổ. Hà Lan, Pakistan và Mỹ là những thị trường nhập khẩu lớn nhất. Hơn 30 doanh nghiệp tham gia xuất khẩu, trong đó Nedspice Việt Nam và Olam Việt Nam là những doanh nghiệp có vị thế đáng chú ý trong ngành hàng.

Kết quả trên cho thấy nhóm gia vị đặc thù này đã hình thành được thị trường xuất khẩu tương đối rộng. Tuy nhiên, mức giảm cả về lượng và giá trị cũng đặt ra yêu cầu duy trì nguồn cung ổn định, nâng chất lượng sản phẩm và chủ động thích ứng với biến động nhu cầu tại các thị trường nhập khẩu.

Bạch đậu khấu thuộc nhóm gia vị có giá trị cao trên thị trường thế giới. Theo thông tin được dẫn từ Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID), loại gia vị này nằm trong nhóm đắt đỏ nhất toàn cầu, cùng với nhụy hoa nghệ tây và vani. Giá bán có thời điểm lên tới khoảng 90 USD/kg, tương đương hơn 2,3 triệu đồng.

Trên thị trường quốc tế, bạch đậu khấu được trồng nhiều tại Guatemala, Ấn Độ và Sri Lanka, đồng thời hiện diện ở một số quốc gia nhiệt đới khác. Tại Việt Nam, cây được tìm thấy ở những khu vực miền núi có khí hậu mát mẻ như Lào Cai và Cao Bằng.

Đây là loài cây sống lâu năm, thường phát triển tốt trong điều kiện sinh thái phù hợp. Người trồng phải chờ ít nhất khoảng 3 năm mới có thể thu hoạch quả, do đó việc phát triển vùng nguyên liệu đòi hỏi kế hoạch canh tác dài hạn và khả năng duy trì sản xuất trong thời gian kiến thiết ban đầu.

Giá trị của bạch đậu khấu đến từ hương thơm đặc trưng và khả năng ứng dụng trong chế biến thực phẩm, đồ uống. Ngoài ra, loại gia vị này còn được sử dụng trong một số bài thuốc truyền thống. Khảo sát trên một số sàn thương mại điện tử tại Việt Nam cho thấy bạch đậu khấu có xuất xứ Ấn Độ được chào bán ở mức 1,5-1,9 triệu đồng/kg. Một số trang thương mại điện tử nước ngoài cũng niêm yết sản phẩm có xuất xứ Việt Nam với giá hơn 1,5 triệu đồng/kg. Tuy nhiên, giá bán lẻ không đồng nghĩa với giá xuất khẩu thực tế, vốn còn phụ thuộc chất lượng, quy cách và điều kiện giao dịch.

Bên cạnh bạch đậu khấu, nhục đậu khấu cũng là mặt hàng có giá trị thương mại. Loài cây này có nguồn gốc từ Indonesia, được trồng tại nhiều khu vực nhiệt đới và hiện diện ở một số tỉnh phía Nam Việt Nam. Khác với bạch đậu khấu, nhục đậu khấu là cây thân gỗ, thường cần khoảng 7-8 năm mới bắt đầu cho thu hoạch.

Chu kỳ sinh trưởng dài khiến cả hai mặt hàng đòi hỏi sự kiên trì trong phát triển vùng nguyên liệu. Đổi lại, nếu tổ chức sản xuất phù hợp, kiểm soát tốt chất lượng và đáp ứng được yêu cầu của nhà nhập khẩu, đây có thể là nhóm sản phẩm góp phần đa dạng hóa nguồn thu từ ngành gia vị Việt Nam.

Việc xuất khẩu bạch đậu khấu và nhục đậu khấu tới 31 thị trường cho thấy khả năng tiếp cận khách hàng quốc tế của doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, kim ngạch 9 tháng giảm so với cùng kỳ cho thấy sự hiện diện tại nhiều thị trường chưa đủ để bảo đảm tăng trưởng ổn định.

Để nâng giá trị xuất khẩu, doanh nghiệp cần chú trọng chất lượng nguyên liệu, quy trình sơ chế và bảo quản, đồng thời đáp ứng các yêu cầu về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Với những mặt hàng có giá trị cao, sự đồng đều về chất lượng và khả năng bảo đảm nguồn cung có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì đơn hàng dài hạn.

Ở khâu sản xuất, việc phát triển vùng trồng cần gắn với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng và hiệu quả kinh tế thực tế. Đối với những loại cây mất nhiều năm mới cho thu hoạch, người trồng cần được tiếp cận thông tin thị trường và đầu ra rõ ràng để hạn chế rủi ro khi đầu tư dài hạn. Đồng thời, cần phân biệt giữa khai thác cây mọc tự nhiên và phát triển vùng trồng có quản lý, tránh mở rộng diện tích thiếu quy hoạch.

Trong bối cảnh thị trường gia vị toàn cầu có nhiều biến động, bạch đậu khấu và nhục đậu khấu đang mở ra thêm một hướng đa dạng hóa hàng nông sản xuất khẩu của Việt Nam. Tuy nhiên, để biến lợi thế về điều kiện sinh thái và giá trị sản phẩm thành tăng trưởng bền vững, ngành hàng cần tập trung vào chất lượng, nguồn cung ổn định và năng lực đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, thay vì chỉ dựa vào mức giá cao trên thị trường bán lẻ.