Bãi Dừa - Khúc tráng ca bất tử: Trang trọng lễ tri ân các liệt sĩ Đại đội pháo binh 45 Hà Tĩnh.

Buổi lễ diễn ra trong không gian trang trọng và đầy xúc động với sự tham dự của đồng chí Phạm Gia Túc - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ. Cùng dự còn có các đồng chí Ủy viên BCH Trung ương Đảng, nguyên lãnh đạo Đảng và Nhà nước, lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương, cùng đại diện Bộ Tư lệnh Quân khu 4 và Quân khu 7.

Về phía lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh, có sự hiện diện của đồng chí Nguyễn Duy Lâm -Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh; đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; đồng chí Phan Thiên Định - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh. Đặc biệt, buổi lễ còn có sự tham gia của đông đảo thân nhân các liệt sĩ, các cựu chiến binh và bà con nhân dân địa phương, tạo nên một không gian tri ân ấm áp, thắm đượm nghĩa tình.

Đại đội Pháo binh 45 - Những chiến công hiển hách

Lịch sử của Đại đội Pháo binh 45 là một phần không thể tách rời trong trang sử vàng của quân và dân Hà Tĩnh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Được thành lập vào năm 1962, ban đầu Đại đội thuộc Khu Tuần phòng II Hải quân Nhân dân Việt Nam. Đến năm 1965, khi đế quốc Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc, đơn vị được chuyển về trực thuộc Tỉnh đội Hà Tĩnh với biên chế 120 cán bộ, chiến sĩ.

Nhiệm vụ trọng tâm của Đại đội là bảo vệ vùng biển chiến lược kéo dài từ xã Xuân Hội đến xã Cương Gián thuộc huyện Nghi Xuân. Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt nhất (1965 - 1968), trận địa pháo của đơn vị đã được bố trí tại nhiều điểm ven biển, trong đó Bãi Dừa (thuộc xã Xuân Liên cũ, nay là xã Cổ Đạm) đã trở thành "tọa độ lửa", nơi ghi dấu những chiến công vang dội nhưng cũng đầy đau thương, mất mát của đơn vị.

Những người lính pháo binh 45 đã viết nên những trang sử hào hùng bằng lòng quả cảm vô song. Năm 1966, đơn vị bắn rơi máy bay AD-6 và bắn đứt thang dây trực thăng khi chúng cố cứu phi công Mỹ trên biển, đồng thời phối hợp cùng lực lượng địa phương bắn cháy tàu khu trục của địch. Năm 1967, một tàu biệt kích xâm nhập trái phép vùng biển quê hương đã bị đơn vị bắn chìm. Đặc biệt, vào ngày 15/4/1968, cán bộ, chiến sĩ Đại đội tiếp tục phối hợp tiêu diệt 3 giặc lái Mỹ, góp phần bảo vệ vững chắc vùng trời và vùng biển Hà Tĩnh.

Trong suốt chiều dài lịch sử chiến đấu, ngày 12/7/1968 đã trở thành một cột mốc bi tráng không bao giờ phai mờ. Tại trận địa pháo Bãi Dừa, quân địch đã tập trung nhiều tốp máy bay đánh phá điên cuồng nhằm hủy diệt ý chí chiến đấu của ta. Trong làn mưa bom bão đạn ấy, 16 cán bộ, chiến sĩ của Đại đội Pháo binh 45 đã anh dũng hy sinh khi đang bám trụ trận địa, bảo vệ từng tấc đất quê hương và sự bình yên cho nhân dân.

Tính chung trong hai năm 1967 và 1968, đã có tổng cộng 20 người lính của Đại đội ngã xuống tại mảnh đất Bãi Dừa này. Sự hy sinh của các anh đã trở thành biểu tượng bất tử của tinh thần yêu nước, là minh chứng cho ý chí sắt đá của thế hệ cha anh đi trước. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, dù thời gian có làm mờ đi nhiều dấu vết chiến tranh, nhưng ký ức về những người lính pháo binh vẫn luôn sống mãi trong lòng đồng đội, người thân và trong lịch sử quê hương Hà Tĩnh.

Tôn vinh giá trị lịch sử và giáo dục truyền thống

Một trong những nội dung quan trọng của buổi lễ là việc công bố quyết định và trao bằng xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh đối với Di tích Bãi Dừa. Thay mặt lãnh đạo tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Nguyệt đã trao bằng cho lãnh đạo xã Cổ Đạm, ghi nhận những giá trị lịch sử to lớn của địa danh này.

Để có được một Khu di tích Bãi Dừa trang nghiêm như hiện nay, trong gần một năm qua, cấp ủy, chính quyền xã Cổ Đạm cùng sự chung tay đóng góp của các mạnh thường quân, con em xa quê và Nhân dân địa phương đã dành nhiều tâm huyết để xây dựng và tôn tạo. Đây không chỉ là nơi an nghỉ, tri ân 20 liệt sĩ, mà còn là địa chỉ đỏ quan trọng trong việc giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.

Tầm nhìn xa hơn, địa phương đã có kế hoạch quy hoạch mở rộng không gian khu di tích với quy mô lên tới 10 ha. Trong tương lai, các hạng mục như quảng trường, phù điêu, hồ cảnh quan và nhiều công trình phụ trợ khác sẽ được xây dựng, đưa nơi đây trở thành một quần thể di tích lịch sử - văn hóa xứng tầm với sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ.

Phát huy truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", tại chương trình, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cùng các đồng chí lãnh đạo Trung ương và địa phương đã trao tặng những phần quà ý nghĩa cho thân nhân các gia đình liệt sĩ. Đây là sự động viên kịp thời, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước và cộng đồng đối với những người đã cống hiến xương máu cho độc lập, tự do của Tổ quốc.

Điểm nhấn khép lại buổi lễ là chương trình nghệ thuật đặc sắc với chủ đề "Bãi Dừa - Khúc tráng ca bất tử". Dưới sự chỉ đạo nội dung của Sở VH-TT&DL và kịch bản của NSND Nguyễn An Ninh, chương trình gồm 3 chương: "Trận địa bên bờ sóng", "Lửa thép Bãi Dừa" và "Vang mãi khúc tráng ca". Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa các hoạt cảnh sân khấu với những làn điệu dân ca ví, giặm, ca trù đặc trưng của vùng đất Nghi Xuân đã tái hiện một cách chân thực và đầy tự hào về cuộc chiến đấu kiên cường của Đại đội Pháo binh 45. Những lời ca, tiếng nhạc không chỉ là sự tri ân, mà còn là lời hứa của thế hệ hôm nay sẽ tiếp bước con đường mà các anh đã chọn, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Lễ tri ân các liệt sĩ Đại đội Pháo binh 45 Hà Tĩnh tại xã Cổ Đạm đã khép lại, nhưng dư âm về lòng tự hào và lòng biết ơn vẫn còn vang vọng. Di tích lịch sử Bãi Dừa sẽ mãi là một chứng tích sống động, một biểu tượng của tinh thần bất khuất, nhắc nhở chúng ta về giá trị của hòa bình và trách nhiệm đối với lịch sử dân tộc.