Bài toán nhân lực cuối năm: Doanh nghiệp không chỉ cần người, mà cần lao động có chất lượng

Áp lực tuyển dụng và khoảng trống nhân lực có tay nghề

Theo khảo sát của Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh, trong 3 tháng cuối năm 2026, có 210 doanh nghiệp, gồm 180 doanh nghiệp trong tỉnh và 30 doanh nghiệp ngoài tỉnh, dự kiến tuyển dụng khoảng 22.000 lao động. Nhu cầu tập trung ở các nhóm ngành may mặc, giày da; cơ khí, chế tạo; xây dựng; điện tử, công nghệ.

Đáng chú ý, khảo sát riêng tại 15 doanh nghiệp trong tỉnh có nhu cầu tuyển dụng lớn cho thấy tổng nhu cầu nhân lực của nhóm này trong quý IV lên tới khoảng 10.800 người. Khi hàng trăm doanh nghiệp cùng tìm kiếm lao động trong một khoảng thời gian ngắn, áp lực cạnh tranh nhân lực không chỉ gia tăng về số lượng mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn về khả năng thu hút và duy trì nguồn lao động ổn định.

Thực tế tại Công ty TNHH giày Rollsport Việt Nam cho thấy rõ áp lực này. Với quy mô hơn 17.300 lao động, doanh nghiệp vẫn cần tuyển thêm hơn 1.200 người trong hai tháng cuối năm 2026. Nguồn cung lao động tại địa phương có hạn, trong khi nhiều doanh nghiệp cùng tuyển dụng khiến việc tìm kiếm nhân sự đáp ứng yêu cầu sản xuất gặp không ít khó khăn.

Bà Trần Thị Thanh Tâm, Trưởng phòng Nhân sự Công ty TNHH giày Rollsport Việt Nam, cho biết, không ít ứng viên đã đăng ký nhưng không đến phỏng vấn; một số người xác nhận nhận việc nhưng sau đó không đến làm, thậm chí có trường hợp chỉ làm việc trong thời gian ngắn rồi nghỉ. Tình trạng này khiến doanh nghiệp phải liên tục bổ sung nhân sự để duy trì kế hoạch sản xuất.

Điều đáng nói, khó khăn của doanh nghiệp không chỉ nằm ở việc tìm đủ số lượng lao động. Trong bối cảnh yêu cầu về năng suất, chất lượng sản phẩm ngày càng cao, nhân lực có tay nghề và kinh nghiệm mới là yếu tố quyết định khả năng đáp ứng tiến độ, chất lượng đơn hàng.

Tại Công ty TNHH S&D Thanh Hóa, tỷ lệ lao động nghỉ việc trong năm 2026 tăng từ 3 - 5% so với cùng kỳ năm trước. Những vị trí khó tuyển nhất là công nhân may có tay nghề và nhân viên kiểm soát chất lượng (QC) đã có kinh nghiệm. Đối với lao động mới, doanh nghiệp phải dành thời gian đào tạo, hướng dẫn để người lao động thành thạo thao tác, đáp ứng yêu cầu về năng suất và chất lượng sản phẩm.

Ông Lê Văn Bắc, Phó Giám đốc Công ty TNHH S&D Thanh Hóa, cho biết, thiếu hụt nhân lực ở những vị trí đòi hỏi tay nghề và kinh nghiệm khiến doanh nghiệp gặp khó trong việc tiếp nhận các đơn hàng lớn. Công suất, sản lượng sản xuất bị ảnh hưởng, tiến độ giao hàng cũng chịu áp lực. Trong khi đó, lao động mới cần được đào tạo, hướng dẫn trước khi có thể đáp ứng đầy đủ yêu cầu công việc.

Như vậy, khoảng trống nhân lực hiện nay không chỉ là thiếu người làm việc, mà còn là sự thiếu hụt lao động có khả năng đáp ứng ngay yêu cầu của dây chuyền sản xuất. Nếu tuyển dụng chỉ giải quyết được bài toán số lượng mà không gắn với đào tạo và nâng cao kỹ năng nghề, doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với áp lực về năng suất, chất lượng và tiến độ sản xuất.

Từ cuộc đua tuyển dụng đến chiến lược giữ chân người lao động

Trong bối cảnh nguồn cung lao động có hạn, tiền lương, phúc lợi và điều kiện làm việc đang trở thành những yếu tố có tính cạnh tranh trực tiếp giữa các doanh nghiệp. Người lao động không chỉ quan tâm đến cơ hội có việc làm, mà còn cân nhắc thu nhập, môi trường làm việc, điều kiện sinh hoạt và khả năng gắn bó lâu dài.

Thực tế, tình trạng ứng viên không đến nhận việc hoặc nghỉ sau thời gian ngắn cho thấy tuyển dụng chưa phải là điểm kết thúc của quá trình bổ sung nhân lực. Nếu điều kiện làm việc và chế độ đãi ngộ không đủ sức giữ chân người lao động, doanh nghiệp sẽ phải liên tục tuyển mới, kéo theo chi phí tuyển dụng, đào tạo và những xáo trộn trong tổ chức sản xuất.

Tại Công ty CP Phát triển và Đầu tư xây dựng Vincons, thuộc Tập đoàn Vingroup, dự án của công ty tại Thanh Hóa có nhu cầu tuyển khoảng 600 lao động từ nay đến cuối năm. Theo ông Lê Khắc Nghĩa, chuyên viên tuyển dụng của công ty, công tác tuyển dụng diễn ra khá nhanh, gần như phủ kín các vị trí còn trống.

Một trong những yếu tố được doanh nghiệp chú trọng là chính sách tiền lương và phúc lợi. Không chỉ bảo đảm thu nhập, công ty còn quan tâm đến bữa ăn, chỗ ở và việc đi lại, tạo điều kiện để người lao động yên tâm làm việc.

Sự chủ động trong chăm lo các điều kiện sinh hoạt cho người lao động là một trong những yếu tố giúp Vincons thu hút nhân lực và nhanh chóng tuyển gần đủ số lao động cần thiết cho dự án tại Thanh Hóa. Điều này cho thấy, trong cuộc cạnh tranh nhân lực, sức hút của doanh nghiệp không chỉ được quyết định bởi vị trí việc làm hay mức lương, mà còn nằm ở những điều kiện cụ thể bảo đảm đời sống và sự ổn định cho người lao động.

Tuy nhiên, để duy trì lực lượng lao động ổn định, doanh nghiệp cần có giải pháp đồng bộ hơn. Bên cạnh tiền lương và phúc lợi, môi trường làm việc, cơ hội học hỏi, đào tạo tại chỗ và sự hỗ trợ của lao động có kinh nghiệm đối với người mới cũng là những yếu tố quan trọng. Khi người lao động được hướng dẫn để sớm thành thạo công việc, được bảo đảm quyền lợi và có điều kiện gắn bó, doanh nghiệp sẽ giảm áp lực biến động nhân sự, hạn chế tình trạng tuyển dụng và đào tạo lại liên tục.

Kết nối cung - cầu, mở rộng cơ hội tiếp cận việc làm

Bên cạnh nỗ lực tự thân của doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả kết nối cung - cầu lao động cũng là yêu cầu đặt ra đối với các cơ quan chức năng. Khi thông tin tuyển dụng được cung cấp kịp thời, đúng đối tượng và gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, người lao động sẽ có thêm cơ hội lựa chọn việc làm phù hợp; doanh nghiệp cũng mở rộng được nguồn tuyển dụng thay vì chỉ trông chờ vào nguồn lao động tại chỗ.

Theo kế hoạch, Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Thanh Hóa dự kiến tổ chức 4 hội nghị tư vấn, giới thiệu việc làm tại các địa bàn có nguồn lao động tiềm năng và 9 phiên giao dịch việc làm lưu động. Hoạt động tuyển dụng được kết nối trên Sàn giao dịch việc làm quốc gia tại địa chỉ https://www.vieclam.gov.vn và các kênh thông tin của trung tâm.

Đơn vị đồng thời phối hợp với chính quyền các xã, phường, cơ sở giáo dục và đào tạo nghề để tuyên truyền, vận động người lao động tham gia tư vấn, giới thiệu việc làm. Đây là những hoạt động nhằm đưa thông tin tuyển dụng đến gần hơn với người tìm việc, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn nhân lực phù hợp với yêu cầu sản xuất.

Ông Lê Ngọc Hảo, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Thanh Hóa, cho biết, những tháng cuối năm, nhu cầu tuyển dụng tại các dự án, nhà máy và doanh nghiệp tăng lên, chủ yếu ở những ngành sử dụng nhiều lao động. Trung tâm tiếp tục khảo sát, cập nhật nhu cầu của doanh nghiệp để cung cấp thông tin tuyển dụng kịp thời; đồng thời phối hợp với các đơn vị liên quan đưa thông tin đến người lao động, giúp họ tiếp cận cơ hội việc làm phù hợp.

Với khoảng 22.000 lao động dự kiến được tuyển dụng trong quý IV/2026, thị trường lao động Thanh Hóa đang đứng trước yêu cầu vừa đáp ứng nhu cầu nhân lực trước mắt, vừa nâng cao chất lượng và tính ổn định của nguồn cung. Trong đó, doanh nghiệp cần chuyển mạnh từ tư duy tuyển dụng thời vụ sang chú trọng xây dựng đội ngũ lao động gắn bó; công tác đào tạo nghề cần bám sát yêu cầu thực tế của sản xuất; hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm cần phát huy hiệu quả kết nối giữa người lao động và đơn vị tuyển dụng.

Bởi suy cho cùng, năng lực sản xuất của doanh nghiệp không chỉ được quyết định bởi số lượng lao động có mặt trên dây chuyền, mà còn bởi tay nghề, năng suất và mức độ gắn bó của mỗi người lao động. Giải quyết bài toán nhân lực vì thế không thể chỉ dừng ở việc lấp đầy những vị trí còn trống, mà phải hướng tới xây dựng nguồn lao động có chất lượng, ổn định và đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài.