Bảo tồn, phát huy giá trị truyền thống văn hóa, khoa bảng phường Yên Hòa

Hội thảo nhằm tập hợp các kết quả nghiên cứu, bổ sung tư liệu và làm sáng tỏ những giá trị lịch sử, văn hóa, giáo dục của vùng đất Yên Hòa; qua đó nhận diện rõ hơn những đóng góp của các danh nhân, dòng họ và cộng đồng cư dân địa phương đối với truyền thống văn hiến Thăng Long - Hà Nội; đồng thời đề xuất giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị di sản trong đời sống hiện nay.

Phát biểu tại Hội thảo, TS. Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, nhấn mạnh: Thăng Long - Hà Nội là trung tâm giáo dục lớn, nơi hội tụ và đào tạo nhiều thế hệ nhân tài cho đất nước. Bên cạnh vai trò của Quốc Tử Giám và hệ thống giáo dục của nhà nước phong kiến, các làng quê ven đô là những không gian văn hóa quan trọng, nơi truyền thống hiếu học được vun đắp, các thế hệ trí thức được nuôi dưỡng và trao truyền các giá trị đạo đức, tri thức, tinh thần phụng sự cộng đồng qua nhiều thế hệ. Sự gắn kết giữa giáo dục quốc gia với truyền thống học tập của mỗi gia đình, dòng họ và làng xã đã tạo nên nền tảng xã hội bền vững cho sự phát triển của văn hiến Thăng Long...

Trong bối cảnh hiện nay, khi yêu cầu phát triển đất nước ngày càng đặt ra những đòi hỏi cao về chất lượng nguồn nhân lực, việc nghiên cứu, bảo tồn và phát huy truyền thống khoa bảng Yên Hòa càng có ý nghĩa thiết thực. Hội thảo góp phần khẳng định những đóng góp của các danh nhân, dòng họ và cộng đồng cư dân Yên Hòa đối với lịch sử văn hóa, giáo dục Thăng Long - Hà Nội, qua đó tiếp tục bồi đắp niềm tự hào về truyền thống quê hương, khơi dậy ý thức gìn giữ và khát vọng tiếp nối những giá trị tốt đẹp của cha ông trong đời sống hôm nay.

Theo TS. Lê Xuân Kiêu, Yên Hòa là vùng đất giàu truyền thống hiếu học, nơi có 11 vị đại khoa cùng hàng trăm cử nhân, hương cống, tú tài, giám sinh qua các triều đại. Tiêu biểu có Hoàng Quán Chi, người được xem là khai khoa của vùng Từ Liêm xưa; Hoàng giáp Nguyễn Như Uyên, từng giữ chức Tế tửu Quốc Tử Giám dưới triều Lê Thánh Tông… Thông qua Hội thảo, những giá trị lịch sử, văn hóa và truyền thống khoa bảng của vùng đất Yên Hòa tiếp tục được nghiên cứu, làm sáng tỏ, góp phần lan tỏa tinh thần hiếu học và nâng cao ý thức gìn giữ, phát huy di sản văn hóa trong cộng đồng.

Hội thảo học "Truyền thống văn hóa, khoa bảng phường Yên Hòa" nhận được 26 tham luận, tập trung làm rõ truyền thống hiếu học, những đóng góp của các danh nhân khoa bảng; giá trị hệ thống di sản văn hóa vật thể, phi vật thể và các giải pháp phát huy truyền thống văn hóa, giáo dục Yên Hòa trong đời sống đương đại. Các tham luận tập trung làm rõ ba nhóm vấn đề chính.

Nhóm một là truyền thống hiếu học và các danh nhân khoa bảng Yên Hòa. Các nghiên cứu đi sâu tìm hiểu cuộc đời, sự nghiệp và những đóng góp của các danh nhân khoa bảng đối với quê hương, đất nước. Đồng thời, các tham luận phân tích vai trò của gia đình, dòng họ và cộng đồng làng xã trong việc nuôi dưỡng truyền thống học tập, hình thành các dòng họ khoa bảng, qua đó góp phần lý giải những yếu tố tạo nên truyền thống hiếu học lâu đời của địa phương.

Nhóm hai tập trung vào hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của phường Yên Hòa. Thông qua việc nghiên cứu các di tích lịch sử, kiến trúc, nghệ thuật, tư liệu Hán Nôm, lễ hội và sinh hoạt tín ngưỡng truyền thống, các tham luận góp phần nhận diện đầy đủ hơn giá trị của hệ thống di sản, đồng thời đề xuất những định hướng bảo tồn, phát huy phù hợp với điều kiện phát triển hiện nay.

Nhóm ba hướng đến phát huy truyền thống văn hóa, giáo dục Yên Hòa trong đời sống đương đại. Các nghiên cứu đề cập đến việc đưa những giá trị lịch sử, văn hóa và truyền thống khoa bảng vào hoạt động giáo dục cộng đồng; phát huy vai trò của các di tích, dòng họ và thiết chế văn hóa trong việc bồi dưỡng tinh thần hiếu học, ý thức trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với quê hương, đất nước.

Là một trong những hoạt động trọng tâm hướng tới dấu mốc 950 năm thành lập Quốc Tử Giám, Hội thảo "Truyền thống văn hóa, khoa bảng phường Yên Hòa" không chỉ tri ân tiền nhân mà còn khẳng định sự tiếp nối bền bỉ của truyền thống tôn sư trọng đạo, đề cao nhân tài trong bối cảnh mới. Việc nhận diện và làm sống dậy các giá trị văn hiến của vùng đất Yên Hòa góp phần tạo nguồn lực tinh thần to lớn, thúc đẩy phong trào học tập suốt đời và củng cố nền tảng văn hóa vững chắc cho sự phát triển toàn diện của Thủ đô.