Bất động sản gặp khó, nhiều ngành cùng chịu sức ép

Theo số liệu của Cục Thống kê, 9 tháng năm 2026, có 4.535 doanh nghiệp kinh doanh bất động sản thành lập mới, tăng 10,9%. Trong khi đó, 2.813 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, tăng 123,3% so với khoảng 1.260 doanh nghiệp cùng kỳ năm trước. Tính bình quân, mỗi tháng có khoảng 312 doanh nghiệp địa ốc đóng cửa.

Tốc độ gia tăng số doanh nghiệp giải thể diễn ra trong bối cảnh sức hấp thụ của thị trường còn hạn chế. Theo đánh giá của Bộ Xây dựng tại báo cáo thị trường quý II, thanh khoản bất động sản tiếp tục xu hướng giảm, tỷ lệ hấp thụ thấp gây áp lực lên dòng tiền và lượng hàng tồn kho của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, khi bất động sản gặp khó khăn, nhiều ngành khác cùng chịu sức ép tương tự. Một dự án được triển khai kéo theo nhu cầu về thép, xi măng, kính, thiết bị điện, nội thất, vận tải, tư vấn, thiết kế, xây dựng và hàng loạt dịch vụ khác.

Do đó, khi doanh nghiệp địa ốc giảm đầu tư hoặc phải dừng dự án, tác động không chỉ ảnh hưởng tới doanh nghiệp đó.

Trước hết là ngành xây dựng. Một dự án chậm triển khai đồng nghĩa với việc nhà thầu xây dựng thiếu việc, nhà cung cấp vật liệu giảm đơn hàng và dòng tiền trong chuỗi bị chậm lại. Nếu tình trạng này kéo dài, doanh nghiệp xây dựng cũng phải thu hẹp hoạt động, giảm nhân sự hoặc tìm kiếm thị trường khác.

Tiếp đến là thị trường lao động. Bất động sản tạo ra việc làm trực tiếp cho lực lượng môi giới, quản lý dự án, xây dựng, kiến trúc, thiết kế, pháp lý và nhiều nhóm dịch vụ khác. Khi giao dịch giảm, nhóm chịu tác động đầu tiên thường là môi giới.

Thực tế được phản ánh trong tài liệu cho thấy một bộ phận môi giới đã phải tìm việc làm thêm để duy trì thu nhập. Có người chạy xe công nghệ, có người chuyển sang tiếp thị liên kết. Một số sàn giao dịch phải giảm nhân sự khi doanh thu sụt giảm và chủ đầu tư chậm thanh toán phí môi giới.

Theo chuyên gia của DKRA Group, các công ty môi giới quy mô nhỏ chịu ảnh hưởng rõ nhất, phải giảm nhân sự hoặc tạm nghỉ chờ thị trường hồi phục. Ngay cả những sàn có doanh số tốt cũng gặp khó khi chủ đầu tư chậm trả hoặc nợ phí môi giới.

Đây là một vòng xoáy đáng chú ý: thanh khoản bất động sản giảm làm doanh nghiệp khó khăn; doanh nghiệp giảm hoạt động làm việc làm và thu nhập giảm; thu nhập giảm lại khiến sức mua của nền kinh tế suy yếu.

Ở góc độ rộng hơn, bất động sản còn liên quan chặt chẽ với tín dụng ngân hàng. Khi doanh nghiệp và người mua nhà đều sử dụng vốn vay, một thị trường thanh khoản thấp sẽ làm tăng áp lực lên khả năng trả nợ và chất lượng dòng tiền.

Vì vậy, giải quyết khó khăn của bất động sản không đơn thuần là “gỡ khó” cho một ngành. Vấn đề là khơi thông một chuỗi liên kết đang ảnh hưởng đến nhiều khu vực của nền kinh tế.