Bộ Công Thương đề xuất dừng trích Quỹ bình ổn giá xăng dầu từ năm 2027

Vừa qua, Bộ Công Thương đã gửi văn bản lấy ý kiến các bộ, ngành, doanh nghiệp và hiệp hội liên quan đối với dự thảo Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu đã trình Chính phủ tại Tờ trình số 8153 ngày 8/10.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là đề xuất không tiếp tục sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu như một công cụ bình ổn thị trường.

Cụ thể, Bộ Công Thương đề xuất chấm dứt việc trích lập và chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu kể từ ngày 1/1/2027, ngoại trừ nguồn chi tạm ứng cho Quỹ theo Nghị quyết số 69/NQ-CP của Chính phủ.

Theo dự thảo Nghị định, khi không còn sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu, Nhà nước sẽ điều tiết thị trường thông qua các biện pháp bình ổn giá, điều hòa cung cầu giữa nguồn cung từ sản xuất trong nước và xuất nhập khẩu, điều hòa cung cầu giữa các vùng, địa phương thông qua hệ thống phân phối, tổng nguồn xăng dầu tối thiểu, dự trữ lưu thông xăng dầu, dự trữ xăng dầu quốc gia, các biện pháp về thuế, tài chính, tiền tệ, và các biện pháp khác theo quy định của pháp luật.

Đáng chú ý, trong trường hợp cần thiết, cơ quan có thẩm quyền được điều hành giá bằng các biện pháp cụ thể gồm quy định giá tối đa, khung giá hoặc giá cụ thể có thời hạn.

Như vậy, việc đề xuất chấm dứt Quỹ bình ổn không đồng nghĩa Nhà nước từ bỏ vai trò can thiệp vào thị trường xăng dầu. Thay vào đó, cơ chế bình ổn được định hướng chuyển sang các công cụ điều tiết nguồn cung, chính sách tài chính và biện pháp quản lý giá khi cần thiết.

Song song với thay đổi này, dự thảo Nghị định cũng đề xuất chuyển sang cơ chế giá thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Theo đó, Nhà nước không tiếp tục công bố giá cơ sở định kỳ, trong khi thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối độc lập được chủ động quyết định giá bán theo quy định. Doanh nghiệp phải thực hiện công khai, kê khai giá và chịu sự kiểm tra, giám sát của cơ quan quản lý.

Riêng đối với Quỹ bình ổn giá xăng dầu được tạm ứng từ nguồn ngân sách nhà nước theo Nghị quyết số 69/NQ-CP ngày 27/3/2026 của Chính phủ Bộ Công Thương xây dựng phương án hoàn trả Quỹ bình ổn giá xăng dầu tạm ứng từ nguồn chi tạm ứng từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2025 theo quy định tại Nghị quyết số 69/NQ-CP ngày 27 tháng 3 năm 2026 của Chính phủ.

Trường hợp dự tính đến ngày 1/1/2027, tổng số dư Quỹ bình ổn giá được tạm ứng từ nguồn ngân sách nhà nước đặt tại các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu chưa đủ để hoàn trả ngân sách, Bộ Công Thương tiếp tục thực hiện điều hành trích lập Quỹ kể từ khi Nghị định có hiệu lực thi hành cho đến khi đủ để thực hiện hoàn trả Quỹ.

Sau khi Bộ Tài chính bàn giao tài khoản Quỹ, Bộ Công Thương sẽ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính tổng hợp và xây dựng phương án quyết toán.

Toàn bộ số dư thặng dư của Quỹ, nếu có, được đề xuất nộp vào ngân sách Nhà nước trong vòng 15 ngày làm việc kể từ khi Chính phủ phê duyệt báo cáo quyết toán.

Dự thảo đồng thời quy định thương nhân đầu mối phải chịu trách nhiệm toàn diện về tính chính xác của số liệu Quỹ và thực hiện phong tỏa tài khoản Quỹ theo quy định.

Trường hợp chậm quyết toán sẽ bị xử lý. Đối với hành vi tẩu tán hoặc chiếm dụng tiền từ Quỹ, doanh nghiệp có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, buộc hoàn trả số tiền liên quan và chuyển hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền để xem xét xử lý hình sự.