Bộ Công Thương lý giải mức nhập siêu 16,65 tỷ USD trong nửa đầu năm

Ngày 7/7/2026, Bộ Công Thương đã tổ chức họp báo thường kỳ quý II. Theo báo cáo tại họp báo, tình hình xuất nhập khẩu được coi là điểm sáng của nền kinh tế.

Cụ thể, trong quý II/2026, kim ngạch xuất khẩu đạt 143,6 tỷ USD, tăng 22,7% so với cùng kỳ năm trước; nhập khẩu đạt 156,6 tỷ USD, tăng 39,1% so với cùng kỳ năm trước.

Tính chung 6 tháng, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 549,69 tỷ USD, tăng 27,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó xuất khẩu hàng hóa đạt 266,52 tỷ USD, tăng 21,0% so với cùng kỳ năm trước (khu vực kinh tế trong nước đạt 53,51 tỷ USD, tăng 4,6%, chiếm 20,1% tổng kim ngạch xuất khẩu; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) đạt 213,01 tỷ USD, tăng 26,0%, chiếm 79,9%).

Nhập khẩu đạt 283,17 tỷ USD, tăng 33,4% so với cùng kỳ năm trước (khu vực kinh tế trong nước đạt 78,46 tỷ USD, tăng 24,3%; khu vực đầu tư nước ngoài đạt 204,71 tỷ USD, tăng 37,3%; có 38 mặt hàng nhập khẩu đạt trị giá trên 1 tỷ USD, chiếm tỷ trọng 92,1% tổng kim ngạch nhập khẩu (có 2 mặt hàng nhập khẩu trên 10 tỷ USD, chiếm 51,0%). Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 115,2 tỷ USD (nhập siêu từ Trung Quốc 77,3 tỷ USD, tăng 39,0%).

Cán cân thương mại hàng hóa tháng 6 tiếp tục nhập siêu 2,64 tỷ USD. Tính chung sáu tháng, cả nước nhập siêu 16,65 tỷ USD (cùng kỳ năm trước xuất siêu 7,95 tỷ USD). Trong đó, khu vực kinh tế trong nước nhập siêu 24,95 tỷ USD; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) xuất siêu 8,3 tỷ USD.

Lý giải về con số nhập siêu lên tới 16,6 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu cho rằng cần nhìn sâu hơn vào các nhóm hàng nhập khẩu chính để thấy rõ bản chất.

Trong cơ cấu nhóm hàng nhập khẩu, kim ngạch nhập khẩu nhóm hàng điện tử, máy tính và linh kiện trong nửa đầu năm đạt khoảng 110 tỷ USD, tăng trưởng 62% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng rất lớn, chiếm khoảng 58,9% tổng kim ngạch nhập khẩu, ông Hải cho biết .

Tiếp theo là nhóm máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng đạt kim ngạch 34,36 tỷ USD trong nửa đầu năm, tăng 22,9% và chiếm khoảng 12,2% tổng kim ngạch.

"Như vậy, chỉ riêng hai nhóm hàng này đã chiếm tới hơn 71% tổng kim ngạch nhập khẩu. Điều này phản ánh nhu cầu rất lớn về linh kiện, máy móc phục vụ cho đầu tư cũng như duy trì sản xuất để xuất khẩu trong thời gian tới", đại diện Bộ Công Thương phân tích.

Bên cạnh đó, nhiều mặt hàng nguyên liệu đầu vào cũng ghi nhận mức tăng cao. Nhập khẩu xăng dầu đạt 5,87 tỷ USD, tăng 73% về trị giá; dầu thô đạt 4,69 tỷ USD, tăng 17%; than đá đạt 4,6 tỷ USD, tăng 21%. Đối với xăng dầu, lượng nhập khẩu chỉ tăng nhẹ nhưng giá trị tăng mạnh do giá thế giới biến động dưới tác động của căng thẳng địa chính trị.

Các nhóm nguyên liệu như sắt thép, hóa chất, chất dẻo, vải và nguyên phụ liệu dệt may, da giày cũng đồng loạt tăng, cho thấy doanh nghiệp đang đẩy mạnh nhập khẩu đầu vào để đáp ứng nhu cầu sản xuất.

Theo lãnh đạo Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, tình trạng nhập siêu hiện nay chủ yếu nằm ở nhóm hàng phục vụ sản xuất và đầu tư. Đây sẽ là nguồn lực quan trọng để tạo đà bứt phá cho sản xuất và xuất khẩu trong những tháng cuối năm.

"Dù tạo áp lực cục bộ lên cán cân thanh toán và tăng trưởng, nhưng xét tổng thể, nó vẫn nằm trong tầm kiểm soát nhờ nguồn thu từ các dòng vốn như FDI, kiều hối và dịch vụ", ông Hải nói.

Để thúc đẩy xuất khẩu trong thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA), tăng cường xúc tiến thương mại, tháo gỡ khó khăn tại các thị trường trọng điểm, đồng thời siết chặt kiểm soát gian lận thương mại, xuất xứ hàng hóa và điều hành linh hoạt việc nhập khẩu các nhóm hàng năng lượng, nguyên liệu nhằm bảo đảm cân đối cung cầu và ổn định thị trường.