Bộ đội Biên phòng Lạng Sơn: Ứng dụng công nghệ thông tin để bảo vệ chủ quyền biên giới

Bộ đội Biên phòng Lạng Sơn đang quản lý bao nhiêu km đường biên giới? Có bao nhiêu xã tiếp giáp biên giới thưa đồng chí?

Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn được giao quản lý, bảo vệ 231,74 km đường biên giới quốc gia, tiếp giáp Khu tự trị dân tộc Choang, Quảng Tây, Trung Quốc. Khu vực biên giới của tỉnh hiện gồm 11 xã; dân số trên 118.000 người, chủ yếu là đồng bào các dân tộc Tày, Nùng, Kinh, Dao cùng sinh sống.

Đây là địa bàn có vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh, đối ngoại và phát triển kinh tế - xã hội; địa hình chủ yếu là đồi núi, chia cắt, dân cư phân bố không đồng đều, nhiều khu vực vùng sâu, vùng xa. Những đặc điểm này vừa đặt ra yêu cầu cao đối với công tác quản lý, bảo vệ biên giới, vừa đòi hỏi lực lượng Biên phòng phải thường xuyên đổi mới phương thức tuyên truyên, dân vận, nắm tình hình và hỗ trợ người dân tiếp cận các tiện ích số.

Việc trao đổi thông tin trên môi trường điện tử với Nhân dân vùng biên đã được Bộ đội Biên phòng Lạng Sơn triển khai như thế nào?

Chúng tôi xác định chuyển đổi số ở khu vực biên giới không chỉ là đưa công nghệ vào địa bàn, mà quan trọng hơn là giúp người dân biết sử dụng công nghệ để giải quyết những nhu cầu thiết thực trong đời sống, đồng thời tạo thêm một kênh tương tác thuận tiện giữa Nhân dân với lực lượng Biên phòng. Vì vậy, cùng với tuyên truyền, Bộ đội Biên phòng tỉnh tổ chức lực lượng trực tiếp xuống cơ sở để hướng dẫn, hỗ trợ người dân.

Từ đầu năm 2026, Bộ đội Biên phòng tỉnh đã thành lập 24 tổ chuyển đổi số, tổ tư vấn kỹ năng số với 92 cán bộ tham gia; tổ chức 70 buổi, tiếp cận 1.971 người dân. Nội dung hướng dẫn tập trung vào những kỹ năng số thiết yếu như xác thực thông tin thuê bao; sử dụng dịch vụ công trực tuyên, VNelD; tích hợp, điều chỉnh thông tin cư trú; sử dụng mạng xã hội và giao tiêp trực tuyên an toàn; nhận diện thủ đoạn lừa đảo trên mạng và bảo vệ thông tin tài khoản cá nhân. Kết quả đã có 1.390 lượt hướng dẫn kỹ năng số, 234 lượt hỗ trợ dịch vụ công trực tuyến/VNeID, 286 lượt hướng dẫn "Bình dân học vụ số" và 512 lượt hướng dẫn sử dụng hòm thư điện tử.

Cùng với hướng dẫn trực tiếp, chúng tôi xây dựng các mô hình trao đổi thông tin trên môi trường điện tử theo hướng đơn giản, dề sử dụng, phù hợp với điêu kiện vùng biên. Tiêu biêu là mô hình "Thông tin biên cương sô", . Thông qua mã QR, người dân và dụ khách có thể tiếp cận thông tin về địa phương, quy định, hướng dẫn liên quan đến biên giới và những nội dung cần thiết khác. Đến tháng 9/2026, Bộ đội Biên phòng tỉnh đã triển khai 53 điểm/53 mã QR tại địa bàn các đồn Biên phòng Bắc Xa, Chi Lăng, Ba Sơn, Bảo Lâm và Bình Nghi.

Một mô hình khác gắn trực tiếp với công tác đảm bảo an ninh, trật tự là " Hòm thư điện tử tố giác tội phạm ẩn danh". Thông qua mã QR, người dân có thể gửi tin báo, tố giác, phản ánh đến lực lượng chức năng mà không nhất thiết phải trực tiếp đến đơn vị. Đến nay đã triển khai 210/210 mã QR; tiếp nhận 57 tin, trong đó 41 tin hợp lệ, 37 tin đã được xác minh và có 01 vụ việc được tham mưu xử lý.

Điểm chúng tôi hướng tới là hình thành một phương thức tương tác hai chiều trên môi trường số: người dân được tiếp cận thông tin chính thống nhanh hơn, thuận tiện hơn; đồng thời có thêm kênh để phản ánh, cung cấp thông tin cho lực lượng chức năng. Qua đỏ, chuyển đổi số từng bước trở thành một nội dung mới, thiết thực của công tác dân vận ở khu vực biên giới.

Xin đồng chí cho biết hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ thông tin để bảo đảm an ninh biên giới? Những khó khăn khi Nhân dân vùng biên tiếp cận công nghệ thông tin?

Theo chúng tôi, hiệu quả nổi bật nhất là công nghệ thông tin đã tạo thêm một phương thức nắm tình hình từ cơ sở, giúp người dân chủ động hơn trong cung cấp thông tin và rút ngắn khoảng cách giữa lực lượng Biên phòng với Nhân dân.

Nếu trước đây việc cung cấp thông tin chủ yếu thông qua gặp trực tiếp hoặc các kênh truyền thống, thì nay người dân có thể sử dụng điện thoại thông minh để gửi thông tin nhanh hơn, thuận tiện hơn và trong trường hợp cần thiết có thể bảo đảm tính ẩn danh.

Hiệu quả này thể hiện rõ qua mô hình "Hòm thư điện tử tố giác tội phạm ẩn danh" đơn cử như ngày 17/5/2026, từ nguồn tin của người dân qua mô hình do Đồn Biên phòng Bảo Lâm triển khai đã góp phần giúp Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh chủ trì, phối hợp với Đoàn Đặc nhiệm phòng, chống ma túy và tội phạm miên Bắc đầu tranh thanh công Chuyên án LS226, băt giữ 02 đôi tượng vê hành vi tố chức cho người khác xuất cảnh trái phép. Đây là minh chứng cho việc ứng dụng công nghệ có thể hỗ trợ trực tiếp công tác nắm tình hình, đấu tranh phòng, chống tội phạm và giữ gìn an ninh, trật tự ở khu vực biên giới.

Điều quan trọng hơn là qua triên khai, nhận thức và khả năng tiếp cận chuyển đổi số của quần chúng Nhân dân đã có chuyên biến tích cực. Người dân từng bước làm quen với việc sử dụng điện thoại thông minh, quét mã QR, gửi thông tin trực tuyến và chủ động tương tác với lực lượng Biên phòng trên không gian mạng. Qua đó vừa nâng cao dân trí số, vừa phát huy vai trò của quần chúng trong tham gia phòng, chống tội phạm, giữ gìn an ninh, trật tự địa bàn.

Tuy nhiên, chúng tôi cũng xác định việc đưa chuyển đổi số đến vùng biên còn không ít khó khăn. Địa bàn miền núi rộng, địa hình chia cắt, dân cư phân tán; điều kiện tiếp cận công nghệ và kỹ năng số giữa các nhóm dân cư chưa đồng đều.

Một bộ phận người dân còn hạn chế về kỹ năng sử dụng điện thoại thông minh, ứng dụng số và nhận diện nguy cơ mất an toàn trên không gian mạng. Đặc thù lao động, sản xuất của người dân, nhiều hộ thường xuyên làm việc trên nương, trên rừng, cũng khiến việc tố chức tuyên truyền, hướng dẫn tập trung không phải lúc nào cũng thuận lợi.

Vi vậy, cách làm của chúng tôi là không chạy theo công nghệ phức tạp mà lựa chọn những giải pháp đơn giản, dễ tiếp cận, chi phí thấp và phù hợp từng địa bàn; kết hợp tuyên truyền tập trung với hướng dẫn trực tiếp, "cầm tay chi việc", để người dân từng bước tự sử dụng được. Đây cũng là điều kiện quan trọng đề việc chuyển đổi số đi vào thực chất và bền vững.

Qua tiếp nhận thông tin của Nhân dân vùng biên 9 tháng đầu năm, Bộ đội Biên phòng Lạng Sơn đã xử lý được bao nhiêu vụ việc?

Nếu tính riêng nguồn tin tiếp nhận qua mô hình "Hòm thư điện tử tố giác tội phạm ẩn danh". Số liệu tổng hợp của đơn vị cho thấy đã tiếp nhận 57 tin; trong đó 41 tin hợp lệ, 37 tin đã được xác minh và có 01 vụ việc được tham mưu xử lý.

Đáng chú ý, ngay trong thời gian đầu triển khai, nguồn tin của người dân qua hòm thư điện tử ẩn danh do Đồn Biên phòng Bảo Lâm thực hiện đã góp phần giúp lực lượng chức năng đấu tranh thành công Chuyên án LS226, bắt giữ 02 đối tượng có hành vi tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép.

Qua kết quả trên có thể thấy, giá trị của mô hình không chỉ năm ở số lượng tin báo hay số vụ việc được xử lý, mà quan trọng hơn là đã tạo được một kênh thông tin thuận tiện, bảo mật, để Nhân dân mạnh dạn cung cấp thông tin cho lực lượng chức năng. Đây là cơ sở để phát huy vai trò của Nhân dân trong giữ gìn an ninh, trật tự, góp phần củng cố thế trận biên phòng toàn dân và bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.

Xin cảm ơn đồng chí.