Bộ Tài chính cập nhật hai kịch bản lạm phát cả năm ở mức 4,5% và 4,8%

Sáng 9/10, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng - Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá đánh giá công tác quản lý, điều hành giá quý III/2026 và đưa ra dự báo, đề xuất kịch bản điều hành giá cho những tháng còn lại của năm 2026.

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, giá cả thị trường trong 9 tháng năm 2026 nhìn chung diễn biến theo hướng tăng cao trong quý I, giảm trong quý II sau đó tăng trở lại trong quý III, chủ yếu do chịu tác động của yếu tố mùa vụ làm tăng nhu cầu tiêu dùng trong các dịp Lễ, Tết, cùng với biến động giá nhiên liệu thế giới và chi phí nguyên liệu đầu vào. 

Từ tháng 3, giá nhiên liệu, năng lượng thế giới tăng mạnh, vận tải logistics gián đoạn và chi phí đầu vào tăng đã tác động đến mặt bằng giá cả trong nước. CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52% so với cùng kỳ năm trước, lạm phát cơ bản tăng 4,26%.

Trước bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và yêu cầu tăng trưởng cao, Chính phủ xác định kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm các cân đối lớn là nhiệm vụ trọng tâm. Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý giá, bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu, phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa và tiền tệ, đồng thời tăng cường kiểm tra và xử lý các hành vi đầu cơ, thao túng giá.

Bước vào quý IV/2026, áp lực lên mặt bằng giá vẫn hiện hữu do rủi ro từ thị trường năng lượng quốc tế, sự gián đoạn chuỗi cung ứng, cùng nhu cầu đẩy mạnh đầu tư công và tiêu dùng dịp cuối năm. Tuy nhiên, áp lực lạm phát cũng được giảm bớt phần nào nhờ việc tiếp tục thực hiện các chính sách miễn, giảm thuế, phí; điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt; nguồn cung lương thực, thực phẩm trong nước dồi dào và khả năng phục hồi sản xuất sau thiên tai.

Bộ Tài chính cập nhật 2 kịch bản lạm phát năm 2026: tăng trong khoảng 4,5% và 4,8%. Ngân hàng nhà nước Việt Nam dự báo lạm phát bình quân năm 2026 tăng trong khoảng 4,5%-5,0%. Các tổ chức quốc tế dự báo lạm phát bình quân của Việt Nam tăng khoảng 4,2%-5,5%.

Kết luận cuộc họp, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho rằng công tác điều hành giá của các địa phương không có sự đồng đều. Bên cạnh nhiều địa phương kiểm soát giá rất tốt, từ đó hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế thì cũng còn nhiều địa phương kiểm soát giá chưa tốt.

Để kìm giữ lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan, địa phương điều hành giá các hàng hóa dịch vụ do Nhà nước định giá theo lộ trình phù hợp, đánh giá kỹ tác động lên chỉ số CPI. Triển khai công tác kiểm tra việc kê khai và niêm yết giá, nhất là đối với các mặt hàng thiết yếu.

Đồng thời, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá nhằm mục đích trục lợi bất hợp pháp, lợi dụng thiên tai bão lũ, mùa cao điểm lễ tết để tự ý nâng giá bán. Các doanh nghiệp phải kịp thời giảm giá bán tương ứng khi chi phí nguyên vật liệu đầu vào giảm để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.

Các địa phương phải chỉ đạo thực hiện nghiêm quy định công khai các khoản thu, chi đầu năm học, không để phát sinh các khoản thu ngoài danh mục quy định. Bộ Tài chính tiếp tục triển khai hiệu quả các chính sách miễn giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí còn phù hợp nhằm giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp và hỗ trợ đời sống cho người dân. Phó thủ tướng lưu ý, phải tận dụng mọi chính sách để có thể kiểm soát được CPI.

Đối với các mặt hàng thiết yếu, Bộ Công Thương được kiến nghị theo dõi sát diễn biến giá xăng dầu, khí hóa lỏng, than và các loại năng lượng chủ chốt; bảo đảm nguồn cung, không để xảy ra tình trạng đứt gãy hoặc găm hàng chờ tăng giá.

Bên cạnh đó, các bộ, ngành, địa phương cần lựa chọn thời điểm và mức điều chỉnh phù hợp đối với những dịch vụ do Nhà nước quản lý, đánh giá kỹ tác động đến CPI trước khi thực hiện. Bộ Tài chính cũng đề xuất tăng cường kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá; xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá, lợi dụng thiên tai hoặc cao điểm lễ, Tết để tăng giá bất hợp lý.

Đối với các địa phương có CPI tăng cao hơn mức bình quân cả nước, cần phân tích cụ thể nguyên nhân biến động của từng nhóm hàng để triển khai biện pháp điều hành phù hợp. Đồng thời, chủ động xây dựng phương án bảo đảm cung ứng hàng hóa trong mùa mưa bão, thiên tai và đáp ứng nhu cầu sản xuất, tiêu dùng cuối năm.

Phó Thủ tướng cũng nhất trí với ý kiến của Bộ Tài chính về nghiên cứu tham mưu cho Chính phủ giao thêm chỉ tiêu về kiểm soát CPI cho các địa phương từ năm 2027 để đảm bảo đồng bộ với các chỉ đạo liên quan đến phát triển kinh tế xã hội.