Bộ Tài chính đề xuất miễn thuế VAT, thuế bảo vệ môi trường với dầu hỏa, dầu mazut

Bộ Tài chính vừa có bảng giải trình dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thuế bảo vệ môi trường, giá trị gia tăng (VAT), tiêu thụ đặc biệt với các mặt hàng xăng dầu.

Cơ quan soạn thảo đồng ý với đề xuất của Bộ Công Thương về bổ sung dầu hỏa, mazut vào diện không chịu thuế VAT, bảo vệ môi trường. Hai mặt hàng này không được đề xuất giảm thuế tiêu thụ đặc biệt, do không thuộc diện chịu thuế.

Hiện thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng (trừ ethanol), dầu diesel và nhiên liệu bay là 0 đồng/lít theo Quyết định số 482 được Thủ tướng ban hành ngày 26/3.

Trong khi dầu hỏa, dầu mazut vẫn chịu thuế bảo vệ môi trường lần lượt 600 đồng/lít và 1.000 đồng/lít; còn thuế giá trị gia tăng là 10%.

Bộ Công Thương cho rằng, dầu hỏa chiếm tỷ trọng khoảng 0,1% trong tổng tiêu thụ xăng dầu của nền kinh tế, tuy nhiên khoảng 40% sản lượng được sử dụng cho mục đích thắp sáng của các gia đình tại khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng sông nước. Trong bối cảnh giá năng lượng thế giới biến động, mặt hàng này có thời điểm vượt 40.000 đồng/lít, mức cao nhất từng ghi nhận.

Trong kỳ điều hành ngày 26/3/2026, giá dầu hỏa giảm 971 đồng/lít, xuống mức không cao hơn 35.384 đồng/lít, tuy nhiên vẫn ở mức cao so với trước đó.

Còn dầu mazut, mặt hàng này chiếm tỷ trọng 1,5% trong tổng lượng xăng dầu tiêu thụ, nhưng là nguyên liệu đầu vào sản xuất trong các ngành công nghiệp, vận tải như sản xuất điện (nhiệt điện), lò hơi công nghiệp, lò nung xi măng, gạch, thép, quá trình hóa dầu. Đây cũng là nguyên liệu chính cho tàu thủy, tàu chở hàng, tàu dầu cỡ lớn.

Tương tự dầu hỏa, giá mazut cũng biến động mạnh, hiện ở mức 21.740 đồng một kg, tăng khoảng 38% trong hơn một tháng qua.

Thuế bảo vệ môi trường, VAT, tiêu thụ đặc biệt là các loại thuế gián thu, đánh vào hàng hóa, dịch vụ trong quá trình tiêu dùng. Việc các mức thuế xăng dầu về 0 sẽ giúp giảm trực tiếp chi phí của người dân, kéo giảm giá hàng hóa, dịch vụ, chi phí đi lại và sinh hoạt. Điều này góp phần cải thiện sức mua, ổn định đời sống, nhất là trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng.

Trước đó, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cũng có văn bản đề xuất đưa dầu hỏa vào diện giảm thuế bảo vệ môi trường, nhằm hỗ trợ người dân và doanh nghiệp chịu tác động từ chi phí nhiên liệu tăng cao.

Theo cơ quan này, dầu hỏa được sử dụng phổ biến tại vùng nông thôn, miền núi - nơi người dân có thu nhập thấp và dễ tổn thương trước biến động giá năng lượng. Do đó, cơ quan soạn thảo có thể cân nhắc bổ sung dầu hỏa vào phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết.

Đáng lưu ý, VCCI chỉ ra, giá dầu hỏa từng tăng tới 7.140 đồng lên 26.600 đồng/lít vào ngày 5/3, tương đương mức tăng ròng gần 37% do việc vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz tắc nghẽn.

Dự thảo Nghị quyết về giảm thuế với các mặt hàng xăng dầu dự kiến được trình Quốc hội tại kỳ họp khai mạc ngày 6/4. Chính sách này dự kiến có hiệu lực tới hết tháng 6.