Bộ trưởng Bộ Tài chính nêu loạt giải pháp để tăng trưởng kinh tế hai con số

Sáng 21/4, sau phiên thảo luận tại hội trường, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã giải trình, làm rõ nhiều vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm liên quan đến tăng trưởng kinh tế, chính sách thuế, đầu tư công và thị trường vốn.

Bộ trưởng cho biết đã tiếp thu ý kiến của 137 lượt đại biểu tại tổ và 40 đại biểu tại hội trường. Các ý kiến đã phân tích sát thực tiễn, từ tác động của xung đột địa chính trị đến những tồn tại nội tại của nền kinh tế như mô hình tăng trưởng, hiệu quả đầu tư, chất lượng nhân lực, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp đột phá để huy động nguồn lực.

Về mục tiêu tăng trưởng, Bộ trưởng khẳng định đạt mức hai con số là “mục tiêu vô cùng thách thức nhưng là con đường tất yếu,” bởi “không có con đường nào khác” để hoàn thành mục tiêu phát triển đất nước vào năm 2045 trở thành quốc gia công nghiệp hiện đại.

Thực tế, dẫn số liệu từ báo cáo từ năm 1946 đến nay chỉ có 13 quốc gia duy trì được mức tăng trưởng hai con số trong thời gian dài; trong hơn 40 năm đổi mới, Việt Nam cũng chỉ có 2 năm đạt mức tăng trưởng trên 9%.

Thông tin về tình hình kinh tế, Bộ trưởng Tài chính cho biết, quý I/2026 so với cùng kỳ ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực với tăng trưởng đạt 7,8%, xuất khẩu tăng trên 19%, giải ngân đầu tư công tăng 1,2% và số doanh nghiệp thành lập mới tăng 31,7%. Tuy nhiên, từ quý II, nền kinh tế sẽ chịu tác động rõ hơn từ biến động quốc tế, đặc biệt là giá dầu. Theo ước tính, nếu giá dầu thô tăng 10% có thể làm giảm tăng trưởng khoảng 0,4% và làm tăng lạm phát khoảng 0,5%.

“Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026, các quý còn lại cần đạt mức tăng trưởng từ 10 - 11%”, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho hay.

Để thực hiện thắng lợi các mục tiêu, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, trước hết, nhiệm vụ đặt ra rà soát, cập nhập lại kịch bản tăng trưởng, giao chỉ tiêu phấn đấu cho từng cơ quan, Bộ ngành, địa phương và từng doanh nghiệp để phù hợp với tình hình mới.

Thứ hai, phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, đảm bảo vừa cung cấp đủ vốn cho nền kinh tế, đảm bảo cân đối vĩ mô. Trong chính sách tài khóa, tập trung vào lĩnh vực thuế, đảm thu đúng, đủ, kịp thời nhưng vẫn đảm bảo tạo điều kiện tối đa cho sự phát triển của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Thứ ba, các đại biểu quan tâm đến giải ngân đầu tư công. Hiện nay, Bộ đang triển khai quyết liệt các nhiệm vụ được Chính phủ phân công. “Trong tuần này, Thủ tướng Chính phủ chủ trì cuộc hội nghị toàn quốc về đảm bảo giải ngân đầu tư công đạt được tiến độ”, Bộ trưởng Tài chính thông tin.

Thứ tư, giải quyết các dự án tồn đọng. Đây là điểm nghẽn nhưng cũng là nguồn lực, động lực để đảm bảo tăng trưởng trong giai đoạn tới.

Cùng với đó, Bộ Tài chính sẽ trình Quốc hội sửa đổi 4 luật thuế gồm: Thuế thu nhập cá nhân, Thuế thu nhập doanh nghiệp, Thuế giá trị gia tăng và Thuế tiêu thụ đặc biệt nhằm thúc đẩy sản xuất, kinh doanh.

Giải đáp các trăn trở của đại biểu Quốc hội về bài toán huy động vốn, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, để đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn tới, tổng vốn đầu tư toàn xã hội phải được nâng từ mức 33,1% (giai đoạn 2021 - 2025) lên 40%. So với giai đoạn trước, tổng nhu cầu vốn phải tăng tới 2,2 lần; trong đó ngân sách Trung ương tăng 3,4 lần và thu hút FDI tăng 1,7 lần.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, cải thiện hệ số ICOR từ mức 4,6 xuống 4-4,5. Nếu không cải thiện, để đạt tăng trưởng hai con số, tổng đầu tư toàn xã hội có thể phải lên tới 70% GDP.

Đối với thị trường vốn, Bộ trưởng thừa nhận nền kinh tế hiện còn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng - nguồn vốn ngắn hạn. Trong khi đó, nhu cầu vốn dài hạn cần được đáp ứng qua thị trường cổ phiếu và trái phiếu. Thị trường cổ phiếu đã có bước tiến khi được đánh giá nâng hạng, mở ra cơ hội thu hút vốn quốc tế. Thị trường trái phiếu Chính phủ cũng đang phục hồi, với giá trị huy động khoảng 800 nghìn tỷ đồng năm 2025 và mục tiêu 900 nghìn tỷ đồng trong năm nay.

Để phát triển bền vững thị trường vốn, cần cải cách đồng bộ từ thể chế, hạ tầng đến phát triển các định chế trung gian chuyên nghiệp. Đây là yếu tố then chốt giúp nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư nhỏ lẻ, yên tâm tham gia thị trường.

“Kết quả cuối cùng phụ thuộc vào hiệu quả đầu tư và khả năng kiểm soát dòng vốn”, Bộ trưởng nhấn mạnh, đồng thời cam kết tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội để hoàn thiện chính sách trong thời gian tới.