Bộ Xây dựng phấn đấu giải ngân vốn đầu tư công trên 95%

Bộ Xây dựng đã chính thức ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 01 của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội và dự toán ngân sách Nhà nước năm 2026. 

Bám sát phương châm hành động đề cao kỷ cương, chủ động và sáng tạo, toàn ngành đặt mục tiêu kiến tạo bệ phóng vững chắc, góp phần đưa tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của cả nước phấn đấu từ 10% trở lên, gắn với việc giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Để hiện thực hóa khát vọng này, tỷ lệ giải ngân kế hoạch đầu tư công được ấn định phải đạt trên 95% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Đi kèm với bài toán kinh tế, các mục tiêu dân sinh chiến lược cũng được lượng hóa một cách rõ nét. 

Cụ thể, tỷ lệ đô thị hóa toàn quốc phấn đấu đạt 45%, hoàn thành trên 110.000 căn nhà ở xã hội và nâng diện tích nhà ở bình quân lên 27 mét vuông sàn cho mỗi cá nhân. Môi trường sống đô thị được đặc biệt chú trọng với 95% người dân có nước sạch tập trung, 50% hệ thống cấp nước có kế hoạch an toàn và 18% nước thải sinh hoạt được xử lý đạt chuẩn quốc gia. Lĩnh vực vận tải cũng đặt tham vọng lớn khi phấn đấu khối lượng hàng hóa và hành khách tăng 15% so với năm 2025; luân chuyển hàng hóa tăng 13,5% và hành khách tăng 14%.

Để hoàn thành các chỉ tiêu trên, Bộ xác định tập trung hoàn thiện thể chế, pháp luật, đổi mới tư duy quản lý, nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật. Trọng tâm là rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo hướng số hóa hồ sơ, liên thông dữ liệu, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực.

Bộ cũng chủ động nghiên cứu cơ chế khuyến khích phát triển các dự án hạ tầng trọng điểm, giao thông xanh, phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), công nghiệp đường sắt; siết chặt kỷ luật, tăng cường phòng, chống tham nhũng, tiêu cực với tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”.

Trong đầu tư xây dựng, yêu cầu xuyên suốt là bảo đảm tiến độ các công trình hạ tầng chiến lược, đồng bộ, hiện đại, có tính kết nối quốc gia và quốc tế, nhất là các dự án giao thông trọng điểm. Bộ nhấn mạnh kiểm soát chặt tổng mức đầu tư, không để phát sinh chi phí do lỗi chủ quan, không để tình trạng chậm tiến độ kéo dài gây trượt giá, lãng phí nguồn lực.

Nguồn vốn sẽ được ưu tiên cho các dự án quan trọng, cấp bách và các dự án chuyển tiếp hoàn thành trong năm 2026. Trong đó, phấn đấu khởi công một số hạng mục chính tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng railway và các hạng mục, dự án thành phần của Đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam.

Bộ phối hợp với các địa phương triển khai các tuyến đường bộ cao tốc liên vùng, đường sắt đô thị, đường vành đai vùng Thủ đô Hà Nội và TP.HCM; nghiên cứu triển khai giai đoạn 2 Cảng hàng không quốc tế Long Thành, Dự án Cảng hàng không Thổ Chu (An Giang), bảo đảm tiến độ Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.

Trong quản lý đầu tư xây dựng, Bộ yêu cầu kiểm soát chặt chất lượng công trình; nâng cao năng lực thiết kế, thi công theo hướng hiện đại; kịp thời cập nhật, bổ sung tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức và giá xây dựng.

Về quy hoạch - kiến trúc, nhiệm vụ trọng tâm là hoàn thiện hành lang pháp lý, bảo đảm thống nhất, đồng bộ trên phạm vi cả nước, phù hợp với yêu cầu sắp xếp đơn vị hành chính, phân cấp, phân quyền và mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn quy hoạch đô thị, nông thôn được rà soát, hoàn thiện theo hướng quản lý đô thị văn minh, hiện đại, thích ứng biến đổi khí hậu.

Bộ đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý quy hoạch; xây dựng hệ thống thông tin quản lý quy hoạch; nâng cao chất lượng đô thị hóa, mở rộng không gian phát triển, lấy đô thị làm động lực tăng trưởng.

Đặc biệt, phát triển nhà ở xã hội tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm, với việc triển khai quyết liệt Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030”. Cùng với đó là ổn định thị trường bất động sản, bảo đảm phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững.

Trong quản lý ngân sách năm 2026, Bộ yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính; quản lý thu, chi chặt chẽ, tiết kiệm, hiệu quả; phát huy tối đa công năng kết cấu hạ tầng đã đầu tư.

Về hợp tác quốc tế, Bộ chủ động thực hiện hiệu quả các điều ước, thỏa thuận đã ký; huy động nguồn lực, kinh nghiệm quốc tế trong quản lý, đầu tư, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực. Ưu tiên thúc đẩy hợp tác với Trung Quốc để đẩy nhanh 3 dự án đường sắt kết nối; tiếp tục triển khai các cơ chế hợp tác song phương như Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam - Cuba, Việt Nam - Algeria, Việt Nam - Libya; mở rộng hợp tác về đô thị xanh, đô thị thông minh, thích ứng biến đổi khí hậu.

Trong lĩnh vực khoa học công nghệ, vật liệu xây dựng và môi trường, Bộ tiếp tục nghiên cứu giải pháp ứng phó biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện.

Với hệ thống giải pháp đồng bộ, trọng tâm, Chương trình hành động năm 2026 của Bộ Xây dựng thể hiện rõ quyết tâm tăng tốc giải ngân, đẩy mạnh phân cấp, siết chặt kỷ luật và tạo đột phá trong phát triển hạ tầng, đô thị và nhà ở xã hội, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững của đất nước.