Bộ Y tế hướng dẫn tạm thời sử dụng y dược cổ truyền để phòng và điều trị bệnh COVID-19

Sức khỏe
07:12 PM 27/09/2021

Trong "Hướng dẫn tạm thời sử dụng y dược cổ truyền để phòng, chống dịch COVID-19", Bộ Y tế khuyến cáo không được xông trực tiếp tinh dầu sả, chanh, bạc hà, bưởi vào người…

Ngày 27/9, Bộ Y tế đã ban hành "Hướng dẫn tạm thời sử dụng y dược cổ truyền để phòng, chống dịch COVID-19".

Theo hướng dẫn do Thứ trưởng Nguyễn Trường Sơn mới ký, qua nghiên cứu, cập nhật các tài liệu trên thế giới, kết hợp với những quan sát ban đầu về dịch bệnh tại Việt Nam, cho tới thời điểm hiện nay, dịch COVID-19 diễn biến phù hợp với đặc điểm của "Ôn dịch", "Nhiệt dịch độc" theo lý luận của y học cổ truyền và quá trình diễn biến bệnh theo vệ, khí, dinh, huyết, tam tiêu.

Căn cứ vào các đặc điểm trên lâm sàng của "Viêm phổi do virus corona chủng mới" COVID-19, bệnh được quy vào phạm vi "Dịch bệnh", "Ôn bệnh" hoặc "Nhiệt dịch độc" của Y học cổ truyền; căn cứ vào vị trí bệnh có thể gọi là "Phế dịch". 

Ở mỗi vùng có thể căn cứ vào đặc điểm bệnh, đặc điểm khí hậu và thể chất khác nhau của bệnh nhân, nguyên tắc cá thể hóa trong điều trị mà có thể vận dụng những lý luận dưới đây để ứng dụng trong dự phòng và điều trị COVID-19.

Đặc điểm của bệnh là có tính lây lan mạnh từ người này qua người khác, chủ yếu thông qua đường tiếp xúc, thường xuất hiện ở nơi có đông dân cư.

Bệnh lại mang tính đặc thù, triệu chứng khởi phát sớm được ghi nhận là sốt và viêm đường hô hấp trên cấp tính không lý giải được bởi nguyên nhân khác.

Dựa vào đặc điểm của các bệnh nhân COVID-19 được báo cáo, bệnh thường liên quan đến nhiệt, hàn, thấp, độc, hư và ứ, có một số điểm khác biệt so với bệnh ôn dịch, ôn bệnh truyền thống. 

Tại Việt Nam chưa có một tổng kết cụ thể và toàn diện về dịch bệnh này dưới góc nhìn y học cổ truyền, chính vì vậy cần có những khảo sát cụ thể để xây dựng Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại trong thời gian sớm nhất.

Bộ Y tế hướng dẫn tạm thời sử dụng y dược cổ truyền để phòng và điều trị bệnh COVID-19 - Ảnh 1.

Bộ Y tế khuyến cáo không được xông trực tiếp tinh dầu sả, chanh, bạc hà, bưởi vào người…

Phòng bệnh theo y học cổ truyền

Theo Bộ Y tế, phòng bệnh bằng cách: Bồi bổ chính khí, nâng cao thể trạng; Tuân thủ các quy định về phòng chống dịch COVID-19 của Bộ Y tế.

Về điều trị, căn cứ vào chẩn đoán, biện chứng luận trị và thể chất, tình trạng cụ thể của người bệnh: 

- Điều trị càng sớm càng tốt; 

- Chú trọng vị trí bệnh và chứng hậu chủ yếu đối với từng giai đoạn của bệnh; 

- Theo sát các diễn biến bất thường của bệnh; 

- Tùy từng tình trạng bệnh lý và giai đoạn của người bệnh, thầy thuốc kê đơn gia giảm thành phần, khối lượng các vị thuốc cổ truyền phù hợp với lý, pháp, phương, dược và tính chất truyền bệnh của y học cổ truyền; 

- Trường hợp kết hợp với y học hiện đại tham khảo Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bằng y học hiện đại của Bộ Y tế, đồng thời có kế hoạch điều trị, theo dõi và dự phòng hợp lý.

Lưu ý hướng dẫn điều trị này không áp dụng đối với trẻ em. Với phụ nữ mang thai, trong quá trình điều trị cần chú ý tới những thay đổi sinh lý khi mang thai.

Theo Y học cổ truyền, tác nhân gây bệnh xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp trên, giai đoạn đầu tập trung chủ yếu ở vùng mũi họng. Sử dụng một số phương pháp y học cổ truyền kết hợp với các phương pháp phòng bệnh khác theo quy định để hạn chế lây nhiễm và phòng ngừa bệnh.

1. Không dùng thuốc: Tập thở; Tự xoa bóp

2. Thuốc dùng ngoài: Xông phòng ở, nơi làm việc: Dùng các loại thuốc, tinh dầu có tác dụng phương hương hóa thấp.

Phương pháp 1

Nguyên liệu: Hoắc hương, Sả, Chanh, Bạc hà, Húng quế, Gừng, Tỏi, lá Bưởi, Kinh giới, Tía tô, Tràm gió…

Liều dùng, cách dùng: Có thể dùng 1 loại dược liệu hoặc phối hợp nhiều loại dược liệu, mỗi loại 200g-400g, tuỳ theo diện tích phòng. Cho dược liệu vào nồi, đổ nước ngập dược liệu, đậy nắp nồi, đun sôi lăn tăn, mở nắp để hơi nước bão hoà tinh dầu khuyếch tán ra không gian phòng, tiếp tục đun sôi nhỏ thêm 30 phút, đóng cửa phòng khoảng 20 phút. Ngày làm hai lần, sáng và chiều.

Phương pháp 2

Nguyên liệu: Sử dụng tinh dầu Hoắc hương, Sả, Chanh, Bạc hà, Hương nhu, Bưởi, Tràm, Quế... được cơ quan có thẩm quyền cấp phép lưu hành.

- Liều dùng, cách dùng: Tuỳ theo diện tích phòng (10 - 40m2) lấy lượng tinh dầu phù hợp (2 - 4ml), hoà tan tinh dầu trong ethanol 75%, lắc đều, cho vào bình xịt phun sương, xịt quanh phòng, đóng cửa phòng khoảng 20 phút, ngày xịt 2 đến 3 lần.

Lưu ý:

- Không được xông trực tiếp vào người.

  • Những đối tượng cần nhập viện khi mắc COVID-19: 3 đối tượng đặc biệt và người mắc 20 bệnh lý nền sau

  • Việt Nam chuyển hướng từ 'Zero Covid' sang thích ứng an toàn: Chuyên gia phân tích 'chìa khoá' quan trọng nhất

  • Bộ Y tế khẳng định vắc xin Covid-19 được tiêm miễn phí, cần tiếp tục chấn chỉnh tình trạng thu phí trục lợi

- Không xông tinh dầu trong phòng ngủ có trẻ em dưới 30 tháng tuổi, trẻ em có tiền sử co giật do sốt cao, động kinh, người có dị ứng với tinh dầu.

3. Sát khuẩn/vệ sinh tại chỗ vùng mũi họng: Sử dụng dung dịch có nguồn gốc từ dược liệu có tác dụng tuyên phế lợi họng, thuốc cổ truyền để xúc họng, xịt mũi họng, xông mũi họng nhằm làm sạch đường hô hấp trên.

4. Thuốc dùng trong: Lựa chọn sử dụng một số dược liệu, thuốc cổ truyền nhằm bồi bổ chính khí, nâng cao thể trạng: Hoài sơn, Trần bì, Hoàng kỳ, Bạch linh, Bạch biển đậu, Đảng sâm, Thái tử sâm, Ý dĩ nhân, Cam thảo…

Lưu ý: Người có bệnh lý nền cần tuân theo tư vấn và chỉ định của thầy thuốc. Với những người có thể trạng béo, bệu thì phải dùng kiện tỳ trừ thấp.

Điều trị COVID-19 bằng y học cổ truyền

Với mỗi thể lâm sàng, tùy từng tình trạng bệnh lý của người bệnh, thầy thuốc kê đơn bài thuốc cổ phương, bài thuốc đối pháp lập phương để gia giảm thành phần, khối lượng các vị thuốc cổ truyền hoặc kê đơn các thành phẩm thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu cho phù hợp với chẩn đoán.

Ngọc Minh
Ý kiến của bạn
Bình luận