Cân bằng cung - cầu lao động: Giải pháp nào cho Nghệ An?

Vấn đề khá nan giải trên đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết cho chính quyền tỉnh này trong việc triển khai các giải pháp nhằm tăng cường kết nối cung - cầu lao động, hỗ trợ các doanh nghiệp tuyển dụng và giúp người lao động có cơ hội làm việc ngay tại quê nhà. Xa hơn nữa, tạo nên nền tảng vững chắc để thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương phát triển nhanh, mạnh và bền vững trong giai đoạn tới.

"Lệch pha" cung - cầu lao động

Theo đánh giá 6 tháng đầu năm 2026 mới đây, bức tranh kinh tế - xã hội Nghệ An ghi nhận nhiều gam màu sáng, với tốc độ tăng trưởng GRDP trên địa bàn tỉnh ước đạt khoảng 9,65%. Trong đó, sản xuất công nghiệp tiếp tục được đánh giá là động lực dẫn dắt tăng trưởng khi chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) ước tăng 23,01%; đặc biệt, ở lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo đạt mức tăng lên tới 25,02%.

Không chỉ vậy, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Nghệ An trong 6 tháng đầu năm đạt trên 3,15 tỷ USD, tăng 58,4% so với cùng kỳ năm ngoái cũng cho thấy tín hiệu đáng mừng về hoạt động sản xuất, kinh doanh của cộng đồng doanh nghiệp đóng trên địa bàn. Riêng nhóm thiết bị, linh kiện điện tử chiếm tới 53,4% tổng kim ngạch xuất khẩu, tăng trên 173,4% đã đưa Nghệ An vươn lên trở thành một trong những trung tâm sản xuất linh kiện điện tử của khu vực.

Điểm đáng chú ý, dòng vốn đầu tư tiếp tục chảy mạnh về với tỉnh, tổng vốn đầu tư cấp mới và tăng thêm gấp khoảng 5,1 lần so với cùng kỳ; nhiều dự án FDI quy mô lớn như Luxshare - ICT, Radiant, Runergy, Innovation Precision… đã vận hành ổn định; cùng với sự bổ sung năng lực sản xuất mới của các dự án như Sihitek, Luxshare - ICT 2, vật liệu điện tử JunHao.

Những số liệu nêu trên không chỉ phản ánh đà tăng trưởng của Nghệ An, mà còn khẳng định nhu cầu người lao động hiện nay rất lớn, mỗi vị trí việc làm mới là mở ra cơ hội phát triển mới cho người lao động trên quê hương. Cũng bởi vậy, công tác kết nối cung - cầu lao động được chính quyền tỉnh này chú tâm đẩy mạnh, với khoảng 24.800 lao động có việc làm mới trong 6 tháng đầu năm 2026.

Tuy nhiên, qua khảo sát cho thấy, nhiều doanh nghiệp đóng trên địa bàn tỉnh Nghệ An vẫn bày tỏ sự lo ngại trước việc thiếu hụt nguồn lao động trầm trọng, gây ảnh hưởng đến kế hoạch sản xuất, kinh doanh. Nhiều khu công nghiệp như: VSIP, WHA, Nam Cấm,… không khó để bắt gặp những biển bảng tuyển dụng lao động được treo ngay trước cổng công ty. Đó cũng là minh chứng rõ ràng nhất cho "cơn khát" lao động của cộng đồng doanh nghiệp ở địa phương này.

"Từ đầu năm 2026 đến nay, công ty chúng tôi vẫn chưa thể tuyển đủ nhân sự mặc dù không có yêu cầu về kinh nghiệm, tay nghề lẫn bằng cấp. Để thu hút lao động, ngoài việc đưa ra mức thu nhập ổn định, công ty còn triển khai nhiều chính sách hỗ trợ, đãi ngộ tài chính cho người lao động phổ thông…, vậy nhưng kết quả tuyển dụng của công ty vẫn chưa đáp ứng được như kỳ vọng" - đại diện một doanh nghiệp cho hay.

Vấn đề khá nghịch lý ở đây, mặc dù Nghệ An được đánh giá là một trong những địa phương có dân số nhiều nhất cả nước, trong đó phần lớn nằm trong độ tuổi "vàng" lao động, với khoảng 40.000 - 45.000 người bước vào thị trường mỗi năm; thế nhưng, thực trạng khan hiếm nguồn nhân lực ở tỉnh này vẫn cứ diễn ra. Vậy đâu là nguyên nhân?

Một số ý kiến lý giải, đó là bởi mức lương và thu nhập tại Nghệ An hiện vẫn còn thấp hơn so với các vùng kinh tế trọng điểm khác, trong khi chi phí sinh hoạt, mức sống lại khá cao. Điều này khiến nhiều lao động, nhất là lao động phổ thông lựa chọn rời quê hương để tìm kiếm cơ hội tốt hơn. Bên cạnh đó, tình trạng "nhảy việc" của người lao động diễn ra khá phổ biến khi họ luôn muốn tìm cho mình "bến đỗ" mới có mức thu nhập, đãi ngộ vượt trội…

Không chỉ thiếu lao động "giá rẻ", Nghệ An còn đang đối mặt với thách thức khác mang tên "khan hiếm" nguồn nhân lực chất lượng cao. Giới phân tích nhận định: Giai đoạn hiện nay, Nghệ An đang đứng trước bước ngoặt quan trọng trong quá trình thu hút đầu tư nước ngoài, khi dòng vốn FDI không chỉ gia tăng về lượng mà còn chuyển dịch mạnh mẽ sang các lĩnh vực công nghệ cao, có giá trị gia tăng lớn.

Tuy nhiên, đi cùng với xu thế trên là những đòi hỏi ngày càng khắt khe về chất lượng nguồn lao động. Nhiều công việc đòi hỏi kỹ năng cao như: Kỹ sư, chuyên viên phân tích dữ liệu hay điển hình là các chuyên gia vận hành hệ thống tự động… ngày càng trở nên cấp thiết đối với tỉnh Nghệ An; nhằm đáp ứng nhu cầu của các tập đoàn, công ty lớn trong và ngoài nước khi lựa chọn "lót ổ" lâu dài ở địa phương này.

Chưa kể là nguồn nhân lực ở nhiều lĩnh vực trọng yếu khác có bằng cấp, kinh nghiệm, tay nghề tốt, với tiêu chuẩn "cứng" là trình độ về ngoại ngữ… "Việc tuyển dụng lao động đủ kinh nghiệm và trình độ ngoại ngữ gặp rất nhiều khó khăn. Chúng tôi đã áp dụng đồng thời nhiều phương thức từ tuyển dụng trực tiếp tại các xã, tuyển dụng online đến sàn giao dịch… nhưng vẫn không đủ đáp ứng" - cán bộ phụ trách tuyển dụng Công ty TNHH Luxshare ICT Nghệ An thông tin.

Có thể thấy, thị trường lao động ở Nghệ An giai đoạn hiện tại không chỉ ngày càng được mở rộng về số lượng mà còn phải chú trọng nâng cấp về chất lượng. Lực lượng lao động phổ thông vẫn tiếp tục được doanh nghiệp săn đón, thế nhưng nhóm lao động đã qua đào tạo, có kinh nghiệm, tay nghề cao nay lại trở thành yêu cầu bức thiết; đòi hỏi các cấp, các ngành chính quyền tỉnh phải đưa ra các chiến lược, giải pháp phát triển cụ thể, thiết thực và hiệu quả.

Gia tăng nguồn cung, nâng chuẩn năng lực

Qua tìm hiểu được biết, xuyên suốt thời gian vừa qua, chính quyền tỉnh Nghệ An cũng đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, kế hoạch thực hiện các giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động kết nối cung - cầu lao động, đồng thời đưa ra các chính sách ưu đãi nhằm khuyến khích người lao động ở lại làm việc, đáp ứng nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp đóng trên địa bàn.

Đơn cử như vào hồi đầu năm 2026, UBND tỉnh đã thống nhất chủ trương tổ chức chuỗi Ngày hội việc làm, chia làm 3 đợt với quy mô lớn tại các khu vực trọng điểm. Mục tiêu là đáp ứng nhu cầu nhân lực ngày càng tăng của cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời tạo cơ hội việc làm ổn định cho hàng nghìn lao động địa phương, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững cho tỉnh Nghệ An trong giai đoạn 2025 - 2030.

Theo đó, sau 2 đợt tổ chức thành công, mới đây Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An phối hợp với các sở, ngành, địa phương liên quan tổ chức Ngày hội việc làm đợt 3, năm 2026 tại Khu công nghiệp Hoàng Mai I. Đáng chú ý, đợt tổ chức này quy tụ rất nhiều doanh nghiệp ở phía Bắc tỉnh Nghệ An; với nhu cầu tuyển dụng khoảng 1.500 vị trí việc làm, trải rộng từ lao động phổ thông đến kỹ thuật viên, lao động có tay nghề.

Phát biểu tại ngày hội, Phó Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An Nguyễn Mạnh Lợi - Phó trưởng Ban tổ chức Ngày hội việc làm mong muốn, người lao động sẽ tìm được công việc phù hợp với năng lực và nguyện vọng của mình; các doanh nghiệp sẽ tuyển dụng được nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu sản xuất; các em học sinh, sinh viên sẽ có thêm cơ sở để lựa chọn ngành nghề đúng đắn.

Phó trưởng Ban tổ chức Ngày hội việc làm đề nghị các doanh nghiệp cung cấp đầy đủ, minh bạch thông tin tuyển dụng, chế độ chính sách; người lao động hãy chủ động tìm hiểu, trao đổi trực tiếp tại các gian hàng để có được lựa chọn vị trí việc làm phù hợp, tốt nhất cho mình. Đồng thời, cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc hỗ trợ tuyển dụng, kết nối đào tạo và phát triển nguồn nhân lực bền vững.

Bên cạnh khâu kết nối cung - cầu lao động, thì việc xây dựng môi trường lao động, cộng với chính sách tiền lương, đãi ngộ và phúc lợi dành cho người lao động cũng được các cấp ngành, chính quyền tỉnh và từng doanh nghiệp đóng trên địa bàn tập trung chú trọng. Qua đó, nhằm góp phần tạo ra lực lượng lao động mang tính bền vững, có kinh nghiệm, có tay nghề cao để gắn bó lâu dài với công ty.

Ông Teng Wei Hong - Tổng Giám đốc Công ty TNHH VSIP Nghệ An từng chia sẻ: Các doanh nghiệp sản xuất trong khu công nghiệp đang mang đến những công việc ổn định, dài hạn cho người lao động địa phương. Họ không chỉ chuyển giao công nghệ, tổ chức đào tạo, phát triển sự nghiệp, mở ra cơ hội thăng tiến, mà còn đảm bảo mức thu nhập hấp dẫn, chế độ đãi ngộ và phúc lợi cạnh tranh gần như tương đương với mức thu nhập của công nhân ở các trung tâm công nghiệp lớn tại 2 miền Bắc, Nam.

"Ngoài ra, đối với người lao động ở xa cũng có nhiều lựa chọn với các doanh nghiệp có chính sách hỗ trợ ký túc xá. Khu công nghiệp VSIP và các doanh nghiệp sản xuất luôn nỗ lực để đảm bảo tốt nhất cho người lao động, từ môi trường làm việc tới các điều kiện sinh hoạt hàng ngày", ông Teng Wei Hong - Tổng Giám đốc Công ty TNHH VSIP Nghệ An nhấn mạnh.

Tương tự, ông Jun Huyn Soo - Tổng Giám đốc Công ty SangWoo Việt Nam cũng cho hay: "Chúng tôi luôn coi trọng, đánh giá cao vai trò quan trọng của công nhân lao động. Chính vì vậy, ngoài chế độ tiền lương theo quy định của pháp luật và thỏa thuận với người lao động theo từng vị trí công tác, công ty áp dụng rất nhiều chế độ ưu đãi cho công nhân. Hiện nay, mức thu nhập của công nhân tại công ty dao động từ 7 triệu đến 15 triệu đồng/người/tháng, tùy từng vị trí công tác".

Ngoài những yếu tố trọng tâm nêu trên, nhìn xa hơn giai đoạn sau năm 2026, thị trường lao động ở Nghệ An được dự báo sẽ chịu tác động mạnh từ quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá và xu hướng ứng dụng trí tuệ nhân tạo, trong khi các thiết bị máy móc cũng ngày càng được các doanh nghiệp đầu tư nâng cấp đồng bộ, hiện đại nhằm gia tăng khả năng cạnh tranh.

Trong bối cảnh đó, việc nâng cao chất lượng lao động không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà còn trở thành nền tảng để địa phương thu hút đầu tư, đưa kinh tế bứt phá trong giai đoạn phát triển mới. Cũng vì lẽ đó, mới đây Nghệ An đã ban hành Công văn số 8293/UBND-TH về việc triển khai Đề án và Nghị quyết của Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển nguồn nhân lực tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026 - 2030 và định hướng đến năm 2045.

Nội dung công văn nêu rõ ý kiến của Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Văn Thành như sau: Giao các Sở, ngành, địa phương quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc các nội dung tại Đề án số 15-ĐA/TU và Nghị quyết số 10-NQ/TU ngày 29/6/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về "Phát triển nguồn nhân lực tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026-2030 và định hướng đến năm 2045"; định kỳ báo cáo kết quả thực hiện về Sở Nội vụ để tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh, Ban Thường vụ Tỉnh ủy.

Cụ thể, tại Đề án số 15-ĐA/TU, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Nghệ An xác định mục tiêu đối với nguồn nhân lực ngoài khu vực công sẽ phấn đấu tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 77%, trong đó có văn bằng, chứng chỉ đạt 37,8% vào cuối năm 2030, riêng vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đạt 70%, trong đó có văn bằng, chứng chỉ đạt 31,5%.

Bình quân mỗi năm tuyển sinh đạt từ 35.000 - 38.000 lượt người. Công tác đào tạo kỹ năng nghề dự kiến đạt khoảng 329.700 lượt người. Tỷ lệ có việc làm sau tốt nghiệp bình quân chung đạt 83,3%; phấn đấu có 01 - 02 Trường đào tạo nghề chất lượng cao đạt chuẩn tương đương với chuẩn của các nước ASEAN-4, đồng thời có 70% số người dân trong độ tuổi lao động biết và có kỹ năng sử dụng các loại hình dịch vụ công trực tuyến và các dịch vụ số thiết yếu…

Để hiện thực hoá các mục tiêu trên, tỉnh Nghệ An đã đưa ra nhiều nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, trong đó nhấn mạnh tăng cường sự lãnh đạo của Đảng; đổi mới tư duy về phát triển nguồn nhân lực; xây dựng hệ thống dự báo và cơ sở dữ liệu nguồn nhân lực đồng bộ; gắn đào tạo với nhu cầu thị trường lao động và định hướng phát triển của tỉnh.

Cùng với đó là tập trung đào tạo nguồn nhân lực cho các lĩnh vực ưu tiên như y tế, tài chính, công nghệ thông tin, chuyển đổi số, công nghiệp và nông nghiệp công nghệ cao, logistics, du lịch và dịch vụ chất lượng cao; đồng thời đổi mới cơ chế tuyển dụng, sử dụng, đánh giá, đãi ngộ, thu hút và trọng dụng nhân tài theo hướng công khai, minh bạch, cạnh tranh, dựa trên năng lực và hiệu quả công việc…

Kỳ vọng rằng, với những động thái quyết liệt, tích cực đến từ các cấp chính quyền tỉnh Nghệ An cùng cộng đồng doanh nghiệp đóng trên địa bàn, thời gian tới thị trường lao động Nghệ An sẽ có bước chuyển mình mạnh mẽ, phát triển cả về chất lẫn lượng. Để từ đó, đáp ứng tối đa nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp, cũng như tạo nền tảng vững chắc giúp kinh tế Nghệ An bứt phá trong giai đoạn phát triển mới.