Cần những chính sách hỗ trợ để nâng cao tỉ lệ nội địa hóa ô tô Việt

Thủ tướng vừa ban hành quyết định phê duyệt Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026-2035 với mục tiêu nâng tỉ lệ nội địa hóa ngành ô tô lên 22%-30% vào năm 2030 và 32%-40% vào năm 2035.

Viện Nghiên cứu chiến lược, chính sách công thương - Bộ Công Thương cho biết, hiện tỉ lệ nội địa hóa đối với xe tải thực tế đã đạt 40%-45%, hoàn thành mục tiêu đề ra cho giai đoạn đến năm 2020. Tuy nhiên, tỉ lệ nội địa hóa đối với xe đến 9 chỗ mới đạt 12%-20%, thấp hơn khá nhiều so với mục tiêu 30%-40%.

Để nâng cao tỉ lệ nội địa hóa, các chuyên gia ô tô cho rằng, cần có những chính sách hỗ trợ phù hợp. Chẳng hạn, rà soát lại hệ thống biểu thuế để điều chỉnh theo hướng thực sự khuyến khích sản xuất trong nước và thúc đẩy ngành công nghiệp ô tô phát triển.

Như phần thân xe đang được hưởng một số ưu đãi về thuế nên DN đã tập trung đầu tư sản xuất. Trong khi đó, nhiều linh kiện, phụ tùng quan trọng như hệ thống truyền động, hệ thống lái, hệ thống điện tử... vẫn chủ yếu được nhập khẩu nguyên chiếc vì mức thuế hiện hành chưa tạo động lực để DN nội địa hóa các sản phẩm này. "Nếu tỉ lệ thuế được điều chỉnh hợp lý, các nhà sản xuất ô tô sẽ có động lực tập trung nội địa hóa linh kiện nhằm giảm chi phí thuế.

Bên cạnh đó, cần có chính sách khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ, đặc biệt là các linh kiện, phụ tùng có nhu cầu lớn và được sử dụng rộng rãi trong ngành ô tô nhưng hiện chưa được khuyến khích sản xuất trong nước. Nếu được khuyến khích, sẽ có những DN chuyên sản xuất linh kiện, phụ tùng để cung ứng cho nhiều hãng ô tô trong nước.

Bộ Công Thương đang xây dựng dự thảo Chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, thay thế chiến lược ban hành từ năm 2014. Mục tiêu đặt ra đến năm 2045, tỉ lệ nội địa hóa ngành ô tô đạt 85%-90%; giá trị xuất khẩu phương tiện vận tải và linh kiện, phụ tùng đạt 30-40 tỉ USD. Qua đó, đưa Việt Nam tham gia sâu và có vị thế cao hơn trong chuỗi giá trị ô tô toàn cầu. Bên cạnh đó, việc chuyển đổi sang sản xuất và cung ứng các dòng xe thân thiện môi trường, sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh cũng được đẩy mạnh.

Hiện Bộ Công Thương đã triển khai nhiều giải pháp thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ. Trong đó, bộ tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định 205/2025 sửa đổi, bổ sung Nghị định 111/2015 về phát triển công nghiệp hỗ trợ. Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, nhiều nội dung đã bộc lộ sự lạc hậu, cần tiếp tục cập nhật, đặc biệt đối với các lĩnh vực mới như xe điện, pin lưu trữ và năng lượng tái tạo. Trên cơ sở đó, các chính sách ưu đãi cũng đang được hoàn thiện theo hướng thúc đẩy hình thành và phát triển chuỗi cung ứng trong nước.