Cảng Hàng không Thọ Xuân: Khơi thông kết nối, đánh thức tiềm năng thị trường

Khi tiềm năng thị trường chưa chuyển hóa thành đường bay

Quê ở Thanh Hóa nhưng sinh sống tại Lâm Đồng, mỗi lần về quê bằng máy bay, vợ chồng Chị Trịnh Thị Nguyệt lại phải di chuyển gần 150km đường bộ đến sân bay Tân Sơn Nhất, rồi mới có thể bay về Thọ Xuân. Một hành trình vòng xa, thêm thời gian, thêm chi phí - bất tiện mà những người xa quê có nhu cầu đi lại thường xuyên khó tránh khỏi khi thiếu đường bay phù hợp.

Theo chị Nguyệt, người Thanh Hóa sinh sống tại các tỉnh phía Nam khá đông, nhu cầu về quê thường xuyên. Vì vậy, chị mong các hãng hàng không nghiên cứu mở lại những đường bay từ Cảng Hàng không Thọ Xuân đến khu vực này, tạo thuận lợi cho người dân đi lại.

Mong muốn ấy không chỉ xuất phát từ nhu cầu của một gia đình. Đằng sau mỗi hành trình phải nối dài bằng đường bộ là câu chuyện về khả năng kết nối giữa nơi sinh sống với quê nhà, giữa các địa phương với những trung tâm kinh tế, du lịch. Khi đường bay trực tiếp không còn, hành khách mất đi một lựa chọn; địa phương cũng khó phát huy đầy đủ vai trò kết nối của hạ tầng hàng không hiện có.

Thực tế tại Cảng Hàng không Thọ Xuân cho thấy rõ sự thu hẹp của mạng lưới này. Năm 2022, sân bay đạt sản lượng cao nhất với gần 1,6 triệu lượt hành khách, gần 10.000 lượt cất, hạ cánh và có 6 đường bay đang khai thác. Tính từ khi đưa vào khai thác hàng không dân dụng, Thọ Xuân từng kết nối 9 đường bay nội địa. Nhưng theo thời gian, các tuyến lần lượt dừng hoạt động. Đến nay, sân bay chỉ còn đường bay Thanh Hóa - TP Hồ Chí Minh, với khoảng 7-8 chuyến mỗi ngày.

Từ một mạng lưới từng kết nối nhiều địa phương, hoạt động hàng không tại Thọ Xuân hiện tập trung vào một tuyến duy nhất. Khoảng trống kết nối vì thế không chỉ nằm ở số lượng đường bay, mà còn ở khả năng đáp ứng nhu cầu đi lại, giao thương và phát triển du lịch của một địa phương có quy mô dân số lớn, nhiều dư địa phát triển.

Tuy nhiên, nhìn từ góc độ kinh doanh, việc một đường bay có nhu cầu không đồng nghĩa với việc tuyến bay đó đương nhiên có thể tồn tại lâu dài. Mỗi quyết định khai thác đều gắn với bài toán doanh thu, chi phí và khả năng duy trì lượng khách đủ ổn định.

Theo ông Lê Minh Trí, Phó Giám đốc Cảng Hàng không Thọ Xuân, việc các đường bay dừng khai thác có những nguyên nhân khách quan, trong đó đáng chú ý là hiệu quả kinh doanh của các hãng hàng không.

"Khi khai thác các đường bay, các hãng phải cân đối giữa hiệu quả khai thác với doanh thu có thể nhận được. Để mở lại các chặng bay mới, chúng ta cần có những biện pháp kích cầu", ông Trí cho biết.

Đây cũng là điểm mấu chốt của bài toán khôi phục đường bay: nhu cầu thị trường cần được chứng minh bằng lượng khách thực tế. Muốn một tuyến bay đứng vững, không thể chỉ dựa vào mong muốn đi lại hay tiềm năng trên giấy, mà phải tạo được dòng khách đủ ổn định ở cả hai chiều, giúp doanh nghiệp hàng không có cơ sở duy trì hoạt động.

Tạo nguồn khách, mở đường cho kết nối mới

Với dân số trên 4,3 triệu người, cùng cộng đồng người Thanh Hóa sinh sống, học tập và làm việc tại nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước, thị trường hàng không của tỉnh còn nhiều dư địa. Cùng với nhu cầu đi lại của người dân, hoạt động du lịch và giao thương cũng mở ra những hướng kết nối cần được khai thác hiệu quả hơn.

Năm 2025, Thanh Hóa đón hơn 16,28 triệu lượt khách du lịch, tổng thu khoảng 1,76 tỷ USD. Đến năm 2030, tỉnh đặt mục tiêu đón 21,5 triệu lượt khách, doanh thu đạt 3,6 tỷ USD. Bên cạnh đó, 200 dự án FDI còn hiệu lực của các nhà đầu tư đến từ 21 quốc gia, vùng lãnh thổ, cùng hàng trăm dự án đầu tư trong nước, tạo thêm nhu cầu di chuyển phục vụ sản xuất, kinh doanh và hợp tác đầu tư.

Những con số này cho thấy quy mô hoạt động kinh tế, du lịch của Thanh Hóa có khả năng tạo thêm nhu cầu kết nối hàng không. Song, tiềm năng chỉ thực sự trở thành lợi thế khi được chuyển hóa thành thị trường cụ thể: khách đi đâu, vào thời điểm nào, với tần suất ra sao và có thể duy trì lượng khách hai chiều đến mức nào.

Đó là lý do việc khôi phục đường bay cần gắn với tổ chức thị trường, thay vì chỉ dừng ở đề xuất mở tuyến. Khi nhu cầu của người dân được kết nối với các chương trình du lịch, hoạt động xúc tiến thương mại và nhu cầu đi lại phục vụ đầu tư, cơ hội hình thành nguồn khách ổn định sẽ có thêm cơ sở.

Từ định hướng này, Thanh Hóa đang xúc tiến khôi phục một số đường bay nội địa. Sở Xây dựng và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã làm việc với Hãng Hàng không VietJet về phương án mở lại các tuyến Thanh Hóa - Buôn Ma Thuột và Thanh Hóa - Liên Khương trong quý IV/2026.

Ở góc độ doanh nghiệp lữ hành, bà Trần Thị Nga, Giám đốc Vietravel chi nhánh Thanh Hóa, cho biết qua đánh giá lượng khách những năm gần đây, doanh nghiệp mong muốn khôi phục các đường bay từ Thanh Hóa đến Đà Lạt, Buôn Ma Thuột. Về lâu dài, doanh nghiệp cũng đề xuất mở đường bay đến Phú Quốc, thị trường được nhiều người dân và du khách Thanh Hóa quan tâm.

Đề xuất từ doanh nghiệp lữ hành cho thấy nhu cầu kết nối hàng không có mối quan hệ chặt chẽ với khả năng phát triển sản phẩm du lịch. Đường bay thuận lợi mở rộng lựa chọn cho du khách; ngược lại, những chương trình tour phù hợp có thể góp phần tạo nguồn khách cho tuyến bay. Hai yếu tố cần được tính toán đồng thời để hình thành mối liên kết giữa vận tải hàng không và thị trường du lịch.

Với cách tiếp cận đó, vai trò của doanh nghiệp không chỉ nằm ở việc khai thác nhu cầu sẵn có, mà còn ở khả năng tổ chức và kết nối nhu cầu thành những sản phẩm cụ thể. Sự phối hợp giữa hãng hàng không, doanh nghiệp lữ hành và các đơn vị liên quan sẽ là một trong những yếu tố quan trọng để đánh giá tính khả thi của các tuyến bay dự kiến khôi phục.

Hạ tầng mở lối, thị trường quyết định sức bền

Song hành với việc tìm kiếm cơ hội mở lại đường bay, hạ tầng phục vụ hàng không tại Thọ Xuân đang từng bước được cải thiện. Cảng Hàng không Thọ Xuân đã cải tạo nhà ga hành khách nội địa, bổ sung các thiết bị công nghệ phục vụ làm thủ tục, trong đó có hệ thống check-in và nhận diện sinh trắc học, nhằm nâng cao chất lượng phục vụ và tạo thuận lợi cho hành khách.

Thanh Hóa cũng triển khai các dự án giao thông kết nối trung tâm tỉnh với sân bay. Đáng chú ý, tuyến đường từ cầu Nỏ Hẻn đến Cảng Hàng không Thọ Xuân dài khoảng 23km được đầu tư mở rộng lên 6 làn xe, phấn đấu đưa vào khai thác năm 2027.

Việc cải thiện điều kiện tiếp cận sân bay và nâng cao chất lượng phục vụ hành khách là những yếu tố hỗ trợ quan trọng cho hoạt động hàng không. Tuy nhiên, hạ tầng thuận lợi mới tạo điều kiện cho kết nối, chưa thể thay thế yêu cầu về nguồn khách và hiệu quả khai thác. Một sân bay có điều kiện phục vụ tốt hơn vẫn cần những đường bay phù hợp với nhu cầu thị trường; một đường bay muốn duy trì lâu dài cũng cần được hỗ trợ bởi hệ thống giao thông kết nối và các dịch vụ liên quan.

Theo ông Lại Thế Khái, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Thanh Hóa, ngành sẽ tiếp tục làm việc với các hãng hàng không để xác định khó khăn, vướng mắc trong hoạt động vận tải hàng không trên địa bàn. Đồng thời, tỉnh quan tâm kết nối hãng bay với doanh nghiệp lữ hành, xây dựng các tour du lịch đi và đến Thanh Hóa, tiếp tục đầu tư hạ tầng giao thông gắn sân bay với các điểm đến.

Những giải pháp này hướng đến việc xử lý bài toán đường bay từ nhiều phía: cải thiện điều kiện kết nối, tăng cường liên kết với doanh nghiệp du lịch và tìm kiếm nguồn khách. Điều cần thiết là các giải pháp phải gắn với nhu cầu thực tế, có sự phối hợp giữa các bên và hướng đến khả năng duy trì khai thác lâu dài.

Bởi suy cho cùng, mở lại một đường bay mới chỉ là điểm khởi đầu. Thước đo quan trọng hơn nằm ở khả năng duy trì tuyến bay, đáp ứng nhu cầu đi lại và bảo đảm hiệu quả kinh doanh cho doanh nghiệp hàng không. Nếu không giải được bài toán nguồn khách, tiềm năng thị trường khó trở thành nền tảng đủ vững chắc cho mạng lưới kết nối.

Với Cảng Hàng không Thọ Xuân, khôi phục các đường bay vì thế không đơn thuần là đưa những tuyến đã dừng hoạt động trở lại. Đó là quá trình kết nối nhu cầu đi lại với hoạt động du lịch, giao thương với hạ tầng và tiềm năng địa phương với quyết định đầu tư, khai thác của doanh nghiệp.

Khi các mắt xích ấy được kết nối hiệu quả, Thọ Xuân mới có thêm cơ sở mở rộng mạng lưới đường bay, tăng cường liên kết Thanh Hóa với các địa phương và phát huy tốt hơn vai trò của hàng không trong phát triển kinh tế, du lịch.