Cao Bằng: Bức tranh sáng trong công tác quản lý, bảo vệ tài nguyên rừng

Theo kết quả sản xuất lâm nghiệp tháng 5 năm 2026 của tỉnh Cao Bằng, ngành lâm nghiệp tỉnh ghi nhận những chuyển biến tích cực thông qua các chỉ số tăng trưởng cụ thể.

Tăng cường quản lý, bảo vệ và phát triển rừng

Trong tháng 5 năm 2026, công tác phát triển rừng trên địa bàn tỉnh ghi nhận diện tích trồng mới đạt 38,98 ha, bằng 749,62% so với lũy kế cùng kỳ năm trước. Cơ cấu diện tích này bao gồm 8 ha rừng sản xuất do hộ gia đình và cá nhân tự đầu tư, cùng với 30,98 ha rừng sản xuất được trồng lại sau khai thác. 

Tính đến ngày 15/5/2026, tổng diện tích trồng rừng lũy kế toàn tỉnh đã đạt 232,04 ha, bằng 266,96% so với cùng kỳ năm 2025, tăng ròng 145,12 ha. Cấu trúc rừng trồng lũy kế bao gồm 215,46 ha trồng lại rừng sản xuất sau khai thác và 16,58 ha trồng rừng khác, trong đó diện tích rừng sản xuất chiếm 11,88 ha và rừng phòng hộ chiếm 4,7 ha. Kết quả này có được nhờ việc Sở Nông nghiệp và Môi trường đã hoàn thành thẩm định thiết kế, dự toán trồng rừng thay thế của các chủ đầu tư là Hạt Kiểm lâm các khu vực Bảo Lâm, Nguyên Bình, Hà Quảng, Quảng Hòa, Trùng Khánh, Bảo Lạc làm căn cứ triển khai đồng bộ.

Song song với việc phát triển diện tích, công tác bảo vệ rừng và xử lý vi phạm pháp luật lâm nghiệp cũng ghi nhận những chuyển biến mang tính căn bản. Trong tháng 5 năm 2026, cơ quan chức năng đã ngăn chặn 11 vụ vi phạm, tiến hành xử phạt hành chính 9 vụ, tỷ lệ này chỉ bằng 18,33% so với cùng kỳ năm 2025. Xét theo loại hình vi phạm, khai thác rừng trái pháp luật xảy ra 1 vụ, bằng 16,67% so với cùng kỳ; vi phạm quy định về phòng cháy và chữa cháy rừng gây cháy rừng xảy ra 3 vụ, bằng 8,33% so với cùng kỳ; phá rừng trái pháp luật ghi nhận 5 vụ, bằng 35,71% so với cùng kỳ; tàng trữ, mua bán, chế biến lâm sản trái pháp luật xảy ra 1 vụ; và vi phạm quy định về quản lý hồ sơ lâm sản trong vận chuyển, mua bán, cất giữ, chế biến xảy ra 1 vụ. 

Tổng số tiền phạt và bán lâm sản tịch thu nộp ngân sách trong tháng đạt 30 triệu đồng, giảm 239,9 triệu đồng so với cùng kỳ năm trước. Diện tích rừng bị giảm trong tháng là 2,673 ha, gồm 2,062 ha do cháy rừng và 0,611 ha do phá rừng trái pháp luật, mức thiệt hại này bằng 4,88% so với cùng kỳ năm 2025. Tang vật thu giữ bao gồm 0,437 m³ gỗ thông thường và 0,1 m³ gỗ Nghiến thuộc danh mục nguy cấp, quý, hiếm.

Số liệu lũy kế tính đến ngày 15/5/2026 cho thấy tổng số vụ vi phạm trên địa bàn là 79 vụ, trong đó đã xử lý hành chính 76 vụ, đang điều tra 3 vụ, đồng thời giải quyết dứt điểm 3 vụ vi phạm tồn đọng từ năm 2025. So với cùng kỳ năm trước, tình hình vi phạm bằng 38,54%, giảm 126 vụ. Diện tích rừng bị giảm lũy kế là 12,011 ha, trong đó do phá rừng, lấn chiếm rừng là 9,454 ha và do cháy rừng là 2,557 ha, chỉ bằng 14,02% và giảm ròng 83,9584 ha so với cùng kỳ năm 2025. Tài chính nộp ngân sách từ xử phạt và bán lâm sản tịch thu lũy kế đạt 530,425 triệu đồng, bằng 61,98% so với cùng kỳ. 

Về mặt tang vật hành chính bị tịch thu lũy kế gồm 40,972 m³ gỗ thông thường, 0,27 m³ gỗ nguy cấp quý hiếm, 125 cá thể động vật rừng thông thường, 10 cá thể động vật hoang dã nguy cấp và lượng thực vật ngoài gỗ trị giá 43,065 triệu đồng; cùng với 33,545 m³ gỗ thông thường là vật chứng hình sự.

Đảm bảo khai thác thương mại trực tiếp và chi trả dịch vụ môi trường rừng

Thực hiện nghiêm túc định hướng dừng khai thác chính gỗ rừng tự nhiên theo Chỉ thị số 13-CT/TW của Ban Bí thư, hoạt động khai thác lâm sản tại Cao Bằng hiện nay tập trung chủ yếu vào khu vực rừng trồng và cây phân tán, bảo đảm tính pháp lý cao cho chuỗi cung ứng lâm sản. Khối lượng gỗ khai thác trong tháng 5 đạt 3.943,326 m³, tăng 1.386,53 m³ và bằng 154,23% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, gỗ khai thác rừng trồng từ các hộ gia đình, cá nhân và tổ chức đạt 3.802,477 m³ trên diện tích 56,640 ha đối với các loài cây bạch đàn, keo, mỡ, sa mộc, thông, quế tại 20 xã thuộc tỉnh; khối lượng khai thác cây phân tán đóng góp 140,849 m³. Đối với lâm sản ngoài gỗ, địa phương khai thác được 16.000 cây trúc và 13 tấn vỏ quế.

Lũy kế đến ngày 15/5/2026, tổng sản lượng khai thác đạt 21.624,464 m³, bằng 277,10% và tăng ròng 13.820,586 m³ so với cùng kỳ năm 2025. Cấu phần sản lượng bao gồm 20.682,449 m³ gỗ rừng trồng thương mại với diện tích khai thác 249,44 ha; 852,858 m³ gỗ từ cây phân tán; và 89,157 m³ gỗ rừng tự nhiên khai thác tận dụng bắt buộc từ việc chuyển đổi mục đích sử dụng rừng sang làm đường giao thông. Đối với lâm sản ngoài gỗ, các chỉ số lũy kế ghi nhận 55.500 cây trúc, 47,35 tấn vỏ quế, 2,32 tấn hồi, 0,6 tấn sa nhân và 2,5 tấn măng tươi.

Ông Hoàng Phượng Vỹ, Quyền Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Cao Bằng, cho biết: Bên cạnh khai thác thương mại trực tiếp, cơ chế chi trả dịch vụ môi trường rừng đang phát huy vai trò là nguồn lực tài chính ổn định cho công tác giữ rừng. Tổng nguồn thu trong tháng 5 năm 2026 đạt 5.402.741 nghìn đồng, được thu qua Quỹ Bảo vệ và phát triển rừng tỉnh từ các cơ sở thủy điện liên tỉnh. Đây là dòng vốn quan trọng để hỗ trợ công tác an sinh xã hội cho người giữ rừng và tái đầu tư cho cấu trúc kỹ thuật lâm nghiệp địa phương.

Để duy trì đà tăng trưởng và bảo đảm an toàn cho diện tích rừng hiện có, nhiệm vụ trọng tâm trong tháng 6 năm 2026 của ngành lâm nghiệp tỉnh Cao Bằng là tập trung vào việc nghiệm thu trồng và chăm sóc rừng thay thế của các dự án chuyển đổi mục đích sử dụng rừng; thực hiện nghiêm quy trình kiểm soát các dự án tác động đến rừng tự nhiên; triển khai chi trả dịch vụ môi trường rừng năm 2025 cho người dân theo kế hoạch; đồng thời tiến hành rà soát, cập nhật kịch bản tăng trưởng các tháng cuối năm và xây dựng phương án tăng trưởng giai đoạn 2026 - 2030 đối với lĩnh vực lâm nghiệp. 

Việc kết hợp chặt chẽ giữa quản lý, phát triển, bảo vệ, phát triển kinh tế lâm sản hợp pháp, minh bạch hóa dòng vốn dịch vụ môi trường và siết chặt thực thi pháp luật sẽ là giải pháp toàn diện để duy trì tính bền vững của tài nguyên rừng Cao Bằng trong giai đoạn tới.