Cao Bằng quyết tâm bứt phá trở thành trung tâm kinh tế, thương mại xuyên biên giới vùng Đông Bắc

Sự kiện đã thu hút đông đảo sự tham dự của lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương, các tỉnh bạn, chuyên gia, nhà khoa học và hàng trăm doanh nghiệp Việt Nam, Trung Quốc, Pháp, Lào.

Giao lưu ấm áp trước thềm hội thảo: Thắm tình hữu nghị và khát vọng hợp tác

Chuỗi sự kiện mở màn bằng buổi Gala Dinner ấm áp, đậm đà bản sắc vào tối ngày 08 tháng 11 năm 2026. Trong không khí thân tình, các đại biểu cùng nhìn lại chặng đường hợp tác và chia sẻ về những kỳ vọng lớn lao dành cho sự phát triển của vùng đất Non nước Cao Bằng.

Phát biểu chào mừng và tuyên bố khai tiệc, đồng chí Lê Hải Hòa, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng đã nhấn mạnh ý nghĩa sâu sắc của sự hội tụ này: "Trong không khí thắm tình hữu nghị, hợp tác của buổi tối hôm nay, thay mặt lãnh đạo tỉnh Cao Bằng, tôi nhiệt liệt chào mừng và trân trọng cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, quý vị đại biểu, các vị khách quý và những người bạn trong nước, quốc tế đã đến với Non nước Cao Bằng... Cao Bằng là vùng đất địa đầu Tổ quốc, nơi có truyền thống lịch sử, văn hóa lâu đời, cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp và con người chân thành, hiếu khách. Với chúng tôi, mỗi lần được đón tiếp bạn bè, đối tác đến thăm không chỉ là cơ hội để giới thiệu hình ảnh quê hương, mà còn là dịp vun đắp tình cảm, sự hiểu biết và niềm tin - những nền tảng quan trọng của mọi mối quan hệ hợp tác lâu dài".

Chủ tịch UBND tỉnh khẳng định, Cao Bằng luôn trân trọng quan hệ hữu nghị truyền thống, sự hợp tác gắn bó với các địa phương của Trung Quốc, đặc biệt là Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây; đồng thời đánh giá cao sự đồng hành của các bộ, ngành Trung ương, các tỉnh Thái Nguyên, Tuyên Quang, Lạng Sơn cùng giới khoa học và cộng đồng doanh nghiệp. Đêm tiệc không chỉ dừng lại ở ẩm thực và văn nghệ giao lưu mà đã trở thành chiếc cầu nối gắn kết tâm giao, tạo tâm thế hứng khởi cho ngày làm việc chính thức.

Nhìn lại chặng đường 10 năm: Đột phá hạ tầng và cơ chế từ Quy hoạch vùng mới

Sáng ngày 9/11/2026, Hội thảo khoa học quốc tế chính thức khai mạc tại Hội trường Tầng 1 Trung tâm Hội nghị tỉnh. Trong bài phát biểu chào mừng mở đầu hội thảo, đồng chí Lê Hải Hòa đã gợi mở nhiều vấn đề mang tính chiến lược khi nhắc lại mốc thời gian tròn 10 năm kể từ hội thảo quốc tế năm 2016 cũng được tổ chức tại Cao Bằng: "Mười năm sau, chúng ta lại gặp nhau tại Cao Bằng, với một chủ đề rộng hơn: phát triển kinh tế và thương mại xuyên biên giới. Đây là dịp để nhìn lại những vấn đề đã đặt ra, những việc đã làm được, những khó khăn còn tồn tại và những cơ hội mới đang mở ra. 

Mười năm qua, Cao Bằng đã có những chuyển biến quan trọng. Hai cặp cửa khẩu Trà Lĩnh - Long Bang và Tà Lùng - Thủy Khẩu được nâng cấp thành cửa khẩu quốc tế; cửa khẩu song phương Lý Vạn - Thạc Long và Khu cảnh quan thác Bản Giốc - Đức Thiên được đưa vào vận hành chính thức... Giai đoạn 2021-2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua địa bàn đạt trên 4,46 tỷ USD; nguồn thu từ kinh tế cửa khẩu đóng góp khoảng 46% tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh".

Tuy nhiên, người đứng đầu chính quyền tỉnh Cao Bằng cũng thẳng thắn nhìn nhận những điểm nghẽn kéo dài về hạ tầng logistics, chi phí vận tải và tỷ trọng hàng hóa sản xuất tại địa phương còn thấp (mới đạt 8,7%). Nhận diện rõ thách thức, tỉnh đã quyết liệt triển khai nền tảng cửa khẩu số, giảm 20% phí sử dụng hạ tầng cửa khẩu năm 2026 và đẩy nhanh tiến độ dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh.

Đặc biệt, bước ngoặt chiến lược đã mở ra khi Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch vùng Trung du và miền núi phía Bắc tại Quyết định số 610/QĐ-TTg ngày 04/4/2026, xác định rõ hai hành lang kinh tế Cao Bằng - Thái Nguyên - Hà Nội và Cao Bằng - Lạng Sơn - Quảng Ninh. Từ nền tảng này, Chủ tịch UBND tỉnh Lê Hải Hòa đã nhấn mạnh một tầm nhìn kết nối vươn xa:

"Tầm nhìn kết nối không nên chỉ dừng lại ở khu vực Đông Nam Trung Quốc. Hợp tác với Quảng Tây, Bách Sắc và các địa phương Đông Nam Trung Quốc vẫn hết sức cần thiết... Nhưng từ Cao Bằng, qua Quảng Tây, chúng ta cần nghiên cứu khả năng mở rộng kết nối tới Quý Châu, Trùng Khánh, các tỉnh phía Tây, Tây Nam Trung Quốc; xa hơn là Tân Cương, thành phố Urumqi và cửa khẩu Khorgos trên biên giới Trung Quốc - Kazakhstan, kết nối với các tuyến vận tải quốc tế đi Trung Á và châu Âu... Chúng tôi mong từ những kết nối trực tiếp với Quảng Tây có thể cùng các đối tác mở rộng tầm nhìn đến những thị trường xa hơn, để Cao Bằng, các địa phương Trung Quốc và các tỉnh, thành phố Việt Nam cùng có thêm cơ hội phát triển".

Nguồn trí tuệ đa dạng và các thỏa thuận hợp tác cụ thể

Hội thảo đã nhận được 96 báo cáo khoa học chất lượng, trong đó có 42 báo cáo từ các chuyên gia quốc tế đến từ Pháp, Lào và Trung Quốc. Tại ba phiên tham luận chuyên môn diễn ra song song, các đại biểu đã tập trung phân tích nhiều chủ đề cốt lõi. Trong phiên đầu tiên về phát triển khu kinh tế cửa khẩu trong bối cảnh chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, điển hình là các nghiên cứu của GS. Hervé B. Boismery (Đại học Aix-Marseille, Pháp) về chuỗi giá trị điện tử Trung Quốc - Việt Nam, cùng PGS.TS Nguyễn Duy Đạt với định hướng phát triển cửa khẩu Cao Bằng thành trung tâm logistics và du lịch.

Phiên thứ hai đi sâu vào phát triển hệ thống logistics và thương mại điện tử xuyên biên giới, nơi các diễn giả như PGS.TS Lê Xuân Bá, TS. Bùi Nguyễn Anh Tuấn (Bộ Công Thương) cùng nhóm nghiên cứu chuyên gia đã phân tích bài toán truy xuất nguồn gốc nông sản hai chiều CB-CBATM và ứng dụng AI, IoT, Big Data trong quản lý vận tải cửa khẩu.

Cuối cùng, phiên thứ ba tập trung mở rộng không gian hợp tác thương mại, dịch vụ và du lịch xuyên biên giới, với trọng tâm thảo luận xoay quanh việc phát huy mô hình hợp tác Thác Bản Giốc - Đức Thiên của PGS.TS Nguyễn Viết Thái và bài toán phát triển sinh kế gắn với Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng do PGS.TS Trần Tân Văn trình bày. Không dừng lại ở lý thuyết, tính hiệu quả của hội thảo được cụ thể hóa bằng Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ (MOU) giữa 13 cặp doanh nghiệp Việt Nam và Trung Quốc trong các lĩnh vực hạ tầng kho bãi chuỗi cung ứng lạnh, logistics, xuất nhập khẩu nông sản (hạt điều, thạch đen, mía, cà phê), hợp tác du lịch quốc tế và đầu tư tổ hợp phương tiện điện. 

Vượt qua những khoảng cách địa lý, doanh nghiệp hai nước đã tìm thấy tiếng nói chung, cùng chia sẻ tầm nhìn và chính thức đi đến những thỏa thuận hợp tác ban đầu, đây sẽ là khởi đầu mới, thúc đẩy hợp tác giữa doanh nghiệp Việt Nam và Quảng Tây, Trung Quốc... Sự hiện diện của các vị lãnh đạo chính quyền hai là điểm tựa vững chắc, thể hiện sự đồng hành và cam kết mạnh mẽ của chính quyền hai bên trong việc tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho sự bứt phá của các doanh nghiệp.

Ba định hướng chiến lược và ba cam kết hành động từ lãnh đạo tỉnh

Đánh giá toàn diện kết quả làm việc của hội thảo, phát biểu tổng kết và bế mạc sự kiện, đồng chí Phan Thăng An, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Cao Bằng đã khẳng định một nhận thức chiến lược quan trọng: "Biên giới không chỉ là ranh giới giữa các quốc gia, mà còn là không gian kết nối, hợp tác và phát triển. Kinh tế biên giới không chỉ phục vụ phát triển của từng địa phương, mà còn góp phần mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế quốc gia, thúc đẩy liên kết vùng và hợp tác quốc tế trên cơ sở bình đẳng, cùng có lợi... 

Vấn đề quyết định là phải biến lợi thế địa lý thành lợi thế cạnh tranh; biến các tuyến giao thông thành hành lang kinh tế; biến tiềm năng thành dự án, cơ hội hợp tác thành những giá trị phát triển cụ thể cho các bên".

Để hiện thực hóa mục tiêu đưa Cao Bằng trở thành cửa ngõ giao thương chiến lược, Bí thư Tỉnh ủy Phan Thăng An đã đề ra ba định hướng lớn. Trước hết là phát triển kinh tế cửa khẩu gắn với chuỗi giá trị và liên kết vùng thông qua việc tổ chức hành lang kinh tế tổng thể, phát huy tính bổ trợ giữa Cao Bằng với Lạng Sơn, Thái Nguyên, Quảng Tây cùng các trung tâm công nghiệp. Bên cạnh đó, tỉnh tập trung cải thiện môi trường đầu tư, giảm chi phí logistics và thúc đẩy đổi mới sáng tạo bằng cách đẩy mạnh chuyển đổi số cửa khẩu, ứng dụng AI, Big Data giúp quy trình thông quan an toàn, nhanh chóng và tiết kiệm rủi ro cho doanh nghiệp.

Cuối cùng, định hướng thứ ba chú trọng mở rộng hợp tác du lịch, dịch vụ và thương mại xuyên biên giới bền vững, trong đó khai thác hiệu quả di sản Thác Bản Giốc - Đức Thiên cùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO gắn kết chặt chẽ với bảo vệ môi trường và bảo đảm sinh kế cho người dân.

Đồng thời, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy giao nhiệm vụ cụ thể cho Ủy ban nhân dân tỉnh cùng các sở, ban, ngành với ba yêu cầu hành động quyết liệt: "Một là, không chỉ ghi nhận kiến nghị mà cần phải theo dõi, giải quyết kiến nghị... Có đầu mối chịu trách nhiệm, thời hạn xử lý và thông tin kết quả đến các bên liên quan. 

Hai là, không chỉ giới thiệu tiềm năng mà cần phải chuyển tiềm năng thành dự án, sản phẩm và cơ hội hợp tác cụ thể... Đối với các thỏa thuận hợp tác đã ký kết, phải tiếp tục theo dõi, hỗ trợ, thúc đẩy thực hiện; lấy hiệu quả triển khai làm thước đo, không chạy theo số lượng ký kết. Ba là, không chỉ đề ra giải pháp mà cần phải tổ chức thực hiện và đánh giá bằng kết quả thực chất".

Hội thảo khoa học quốc tế "Phát triển kinh tế và thương mại xuyên biên giới" năm 2026 đã khép lại thành công rực rỡ, mở ra một chương mới đầy triển vọng cho tỉnh Cao Bằng. Với quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị, sự đồng hành của giới khoa học và cộng đồng doanh nghiệp trong, ngoài nước, Cao Bằng chắc chắn sẽ sớm khẳng định vị thế là điểm đến đầu tư an toàn, hiệu quả và là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng logistics xuyên biên giới Việt Nam - Trung Quốc - ASEAN.