Chính sách mới có hiệu lực từ tháng 4/2026

Siết chặt giao dịch qua tài khoản ngân hàng

Quy định về cung ứng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 30/2025, yêu cầu dùng tên thật cho tài khoản ngân hàng.

Theo đó, khoản 2 điều 12 và khoản 5 điều 7 Thông tư 30/2025 bổ sung yêu cầu ngân hàng phải kiểm tra, kiểm soát lệnh thanh toán hợp pháp, hợp lệ. Trong đó, phải bảo đảm tên tài khoản đúng với tên thật trong căn cước công dân/thẻ căn cước tại thỏa thuận mở, sử dụng tài khoản thanh toán của khách hàng khi thực hiện giao dịch thanh toán ở ngân hàng; đồng thời, phải hiển thị đầy đủ trên chứng từ thanh toán.

Thông tư 30/2025 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/4/2026.

Hoàn thiện bộ máy HĐND các cấp trước ngày 1/4

Chỉ thị 08 về việc tổ chức kỳ họp thứ nhất HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 và nâng cao hiệu quả hoạt động chính quyền địa phương 2 cấp đã được Thủ tướng Chính phủ ký ban hành ngày 17/3/2026.

Theo Chỉ thị 08, Thủ tướng đề nghị Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thành ủy chuẩn bị tốt công tác nhân sự, bảo đảm bộ máy HĐND các cấp đi vào hoạt động chậm nhất ngày 1/4/2026. Trường hợp chưa thể tổ chức kỳ họp trước ngày 31/3/2026 do chưa bố trí được nhân sự chủ tịch HĐND cấp tỉnh, địa phương phải báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Chậm nhất là đến 17 giờ ngày 31/3/2026, Bộ Nội vụ phải đôn đốc Thường trực HĐND cấp tỉnh hoàn thiện hồ sơ trình phê chuẩn kết quả bầu chủ tịch, phó chủ tịch UBND và chủ tịch, phó chủ tịch HĐND cấp tỉnh.

Trang bị phương tiện chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cơ giới không bảo đảm bị phạt tới 40 triệu đồng

Đây là mức phạt được Chính phủ sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 69/2026 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Nghị định này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 20/4.

Theo đó, khoản 1 điều 8 Nghị định 69/2026 (sửa đổi, bổ sung khoản 8 điều 20 Nghị định 106/2025) quy định thêm hành vi bị phạt tiền từ 30 - 40 triệu đồng là "trang bị phương tiện chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cơ giới không bảo đảm số lượng hoặc không bảo đảm yêu cầu kỹ thuật". Người vi phạm còn bị buộc phải trang bị phương tiện chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cơ giới bảo đảm yêu cầu theo quy định.

30 - 40 triệu đồng cũng là mức phạt của các hành vi: Trang bị, lắp đặt thiết bị thuộc hệ thống báo cháy không bảo đảm quy định; trang bị, lắp đặt thiết bị thuộc hệ thống chữa cháy không bảo đảm quy định.

Quyền sở hữu trí tuệ được sử dụng để góp vốn, thế chấp, đầu tư

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ (SHTT) 2025 (có hiệu lực từ ngày 1-4-2026) đã luật hóa các vấn đề liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI).

Luật giao Chính phủ quy định chi tiết việc xác lập quyền đối với các đối tượng được tạo ra có sử dụng AI, đồng thời khẳng định nguyên tắc cốt lõi: Tác giả, nhà sáng chế phải là con người, AI không được công nhận là chủ thể quyền.

Luật cũng cho phép tổ chức, cá nhân sử dụng dữ liệu SHTT đã công bố để nghiên cứu, thử nghiệm, huấn luyện AI, nhưng phải bảo đảm không gây ảnh hưởng bất hợp lý đến quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu.

Luật sửa đổi toàn diện các quy định về giới hạn quyền SHTT theo hướng cân bằng hơn với lợi ích công cộng. Việc khai thác và bảo vệ quyền không được xâm phạm lợi ích Nhà nước, xã hội và các chủ thể khác. Luật đặt ra cơ chế xử lý xung đột giữa các quyền SHTT trên cùng một đối tượng, cho phép tòa án chấm dứt quyền phát sinh sau nếu gây cản trở quyền đã được xác lập trước.

Với việc bổ sung Điều 8a, luật cho phép quyền SHTT được sử dụng để góp vốn, thế chấp, đầu tư và thực hiện các giao dịch thương mại, đồng thời yêu cầu chủ sở hữu phải có cơ chế quản trị nội bộ đối với tài sản này. Nhà nước cũng khuyến khích khai thác quyền SHTT nhằm huy động nguồn lực cho sản xuất, kinh doanh.

Luật cũng thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số trong lĩnh vực SHTT. Khung pháp lý về số hóa toàn diện hoạt động SHTT được thiết lập, bao gồm phát triển hạ tầng số, dịch vụ công trực tuyến, cơ sở dữ liệu về quyền và giao dịch SHTT, cũng như ứng dụng dữ liệu lớn và AI trong xử lý nghiệp vụ, góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý.

Đối với thủ tục, Luật sửa đổi theo hướng đơn giản hóa và linh hoạt hơn: Mở rộng hình thức nộp đơn điện tử cho mọi thủ tục, chuyển từ quy định liệt kê hồ sơ sang nguyên tắc chung, đồng thời tăng trách nhiệm của người nộp đơn về tính trung thực của thông tin.

Trong bối cảnh vi phạm SHTT trên môi trường số ngày càng phổ biến, Luật đã bổ sung quy định riêng về trách nhiệm của doanh nghiệp trung gian và chủ quản nền tảng số. Các chủ thể này phải triển khai biện pháp bảo vệ quyền SHTT, phối hợp với cơ quan chức năng và chủ thể quyền khi phát hiện vi phạm...

Luật cũng mở rộng đáng kể phạm vi bảo hộ đối với các đối tượng mới, như kiểu dáng công nghiệp riêng phần, sản phẩm phi vật lý như giao diện đồ họa (GUI), biểu tượng (icon), tín hiệu cáp được mã hóa, đồng thời làm rõ ranh giới bảo hộ quyền tác giả khi loại trừ các đối tượng như ý tưởng, khẩu hiệu độc lập. Quy định về nhãn hiệu chứa tên “Việt Nam” cũng được siết chặt nhằm tránh bị chiếm dụng.

Điều kiện để miễn thi tốt nghiệp THPT môn ngoại ngữ

Quy chế thi tốt nghiệp THPT năm 2026 được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 13/2026.

Thông tư 13/2026 ban hành kèm theo Phụ lục I - danh mục những chứng chỉ ngoại ngữ được dùng để miễn thi môn ngoại ngữ khi xét tốt nghiệp THPT 2026. Theo đó, từ ngày 14/4, danh mục này bổ sung 2 chứng chỉ được miễn thi ngoại ngữ là tiếng Hàn TOPIK và tiếng Anh quốc tế Versant English Placement Test (VEPT).

Với Thông tư 13/2026, số chứng chỉ được chấp nhận dùng để miễn thi ngoại ngữ khi xét tốt nghiệp THPT 2026 được nâng lên 22, gồm chứng chỉ các ngôn ngữ: tiếng Anh, tiếng Nga, tiếng Pháp, tiếng Trung, tiếng Đức, tiếng Nhật và tiếng Hàn. Các chứng chỉ này phải còn hiệu lực đến thời điểm thí sinh làm thủ tục dự thi tốt nghiệp THPT.

Thông tư 13/2026 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 24/4.

Nhiều ưu đãi với dự án FDI có chuyển giao công nghệ

Nội dung này được quy định tại Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ, được Quốc hội Khóa XV thông qua năm 2025.

Theo đó, điểm c khoản 2 điều 1 Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ đã bổ sung chính sách của nhà nước đối với hoạt động chuyển giao công nghệ. Cụ thể, ưu tiên chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, tín dụng… với dự án có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) có nội dung chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, phát triển năng lực nghiên cứu, thiết kế, chế tạo hoặc ứng dụng công nghệ tại Việt Nam. Bên cạnh đó, khuyến khích tổ chức, cá nhân nước ngoài chuyển giao công nghệ cho tổ chức, cá nhân Việt Nam nhằm nâng cao năng lực tiếp thu, làm chủ và đổi mới công nghệ trong nước.

Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/4/2026.