Chứng khoán Việt Nam tiếp tục nằm ngoài Watch List của MSCI

Rạng sáng 24/6 (khoảng 3h35 giờ Việt Nam), Morgan Stanley Capital International (MSCI) công bố Báo cáo Rà soát Phân loại Thị trường Thường niên 2026 (Annual Market Classification Review 2026). Trong thông cáo dài 6 trang, tổ chức này không đề cập đến Việt Nam ở bất kỳ nội dung trọng tâm nào.

Kết quả này không nằm ngoài dự báo của nhiều công ty chứng khoán, đặc biệt sau khi MSCI công bố Báo cáo Đánh giá Khả năng Tiếp cận Thị trường Toàn cầu (Global Market Accessibility Review) sáng 19/6. Dù ghi nhận những nỗ lực cải cách như triển khai cơ chế non-prefunding, MSCI không bổ sung thêm bất kỳ tiêu chí nào được đánh giá “+” cho Việt Nam.

Trong báo cáo này, MSCI ghi nhận Việt Nam tiếp tục thúc đẩy cải cách thị trường vốn, gồm mô hình giao dịch qua nhà môi giới toàn cầu, việc thành lập công ty đối tác bù trừ trung tâm (CCP), lộ trình công bố thông tin bằng tiếng Anh và các thay đổi liên quan đến room ngoại.

Tuy nhiên, các nút thắt trọng yếu vẫn còn ở nhiều nhóm tiêu chí như giới hạn sở hữu nước ngoài, room ngoại, quyền bình đẳng của nhà đầu tư nước ngoài, ngoại hối, thông tin, thanh toán - bù trừ, cho vay chứng khoán và bán khống.

Nói cách khác, kỳ phân loại thị trường tháng 6 không tạo ra thay đổi với Việt Nam. Câu chuyện nâng hạng tiếp tục chuyển sang các kỳ đánh giá sau, trong đó trọng tâm vẫn là việc các cải cách đã công bố có đi vào vận hành thực tế và cải thiện trải nghiệm của nhà đầu tư tổ chức quốc tế hay không.

Theo MSCI, việc xếp loại một thị trường không dựa trên những thay đổi mang tính hình thức, mà dựa trên mức độ tiếp cận và khả năng đầu tư mà nhà đầu tư tổ chức quốc tế thực sự trải nghiệm.

Khung phân loại thị trường của MSCI xác định một thị trường là phát triển, mới nổi hay cận biên dựa trên mức độ tiếp cận và khả năng đầu tư mà các nhà đầu tư tổ chức quốc tế thực sự trải nghiệm. Việc được đưa vào chỉ số hay được xếp loại thị trường không phải là những đánh giá cố định. Chúng cần được rà soát liên tục dựa trên những thay đổi của thị trường và trải nghiệm của nhà đầu tư tổ chức quốc tế. Khi khả năng tiếp cận thị trường hoặc trải nghiệm đầu tư xấu đi, khung đánh giá của chúng tôi phải phản ứng một cách dứt khoát. Và khi khả năng tiếp cận và đầu tư được cải thiện một cách có ý nghĩa và bền vững, thị trường có thể tiến lên trong hệ thống phân loại, như trường hợp Bulgaria và Hy Lạp.

Trong kỳ rà soát năm nay, MSCI tái phân loại Bulgaria từ thị trường độc lập (Standalone Market) lên thị trường cận biên (Frontier Market).

Ở chiều ngược lại, MSCI tiếp tục đánh giá các vấn đề liên quan đến minh bạch sở hữu cổ đông và giao dịch phối hợp tại Indonesia và Thổ Nhĩ Kỳ. Với Indonesia, MSCI kéo dài thời gian theo dõi đến tháng 11/2026 và để ngỏ khả năng tham vấn hạ phân loại từ thị trường mới nổi xuống thị trường cận biên nếu không có tiến triển đủ rõ.

MSCI cũng ghi nhận việc Bangladesh đã gỡ bỏ cơ chế giá sàn, nhưng cảnh báo việc tái áp dụng cơ chế này có thể dẫn tới tham vấn tái phân loại từ Frontier Market xuống Standalone Market. Với Hàn Quốc, tổ chức này tiếp tục theo dõi quá trình triển khai các biện pháp cải thiện khả năng tiếp cận thị trường cho nhà đầu tư tổ chức quốc tế.

Trong khi đó, Hy Lạp tiếp tục lộ trình được tái phân loại từ thị trường mới nổi lên thị trường phát triển tại kỳ review tháng 5/2027.

Với Việt Nam, việc tiếp tục ngoài Watch List đồng nghĩa mục tiêu MSCI vẫn cần thêm thời gian. CCP, xử lý room ngoại, ngoại hối, công bố thông tin và các công cụ hỗ trợ giao dịch vẫn là những điểm thị trường cần tiếp tục theo dõi trong các kỳ đánh giá tới.