Cơ hội cho cá tra mở rộng trên thị trường quốc tế vào năm 2026

Thị trường xuất khẩu cá tra Việt Nam vừa khép lại năm tài chính 2025 với con số ấn tượng khi kim ngạch vượt mốc 2 tỷ USD. Đây là tín hiệu tích cực, tạo đà tâm lý vững chắc cho toàn ngành bước vào chu kỳ kinh doanh mới. 

Bà Tô Thị Tường Lan, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) nhận định năm 2026 sẽ mở ra nhiều cơ hội lớn khi nguồn cung cá thịt trắng khai thác tự nhiên tại các thị trường truyền thống như Bắc Âu và Bắc Mỹ được dự báo sẽ rơi vào chu kỳ thắt chặt nghiêm trọng.

Trong bối cảnh các nhà nhập khẩu quốc tế buộc phải tìm kiếm nguồn hàng thay thế để bù đắp sự thiếu hụt, cá tra Việt Nam nổi lên là ứng viên sáng giá nhờ lợi thế cạnh tranh về giá thành và khả năng cung ứng linh hoạt. Đặc biệt, các ưu đãi thuế quan từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) đang trở thành đòn bẩy quan trọng giúp sản phẩm Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào thị trường châu Âu.

Với lợi thế trên, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam đưa ra dự báo lạc quan, kim ngạch xuất khẩu năm 2026 có thể đạt mức 2,3 tỷ USD, tương đương mức tăng trưởng 5%. Ngay cả trong kịch bản thận trọng nhất, con số này vẫn sẽ duy trì ổn định quanh mốc 2,1 đến 2,2 tỷ USD. 

Mặc dù quý đầu năm 2026 có thể chịu áp lực từ các chính sách thuế đối ứng của Hoa Kỳ, nhưng sức cầu được kỳ vọng sẽ bật tăng mạnh mẽ từ quý II khi hiệu ứng thiếu hụt nguồn cung cá thịt trắng trở nên rõ rệt hơn.

Cơ hội rộng mở cho ngành hàng cá tra Việt không chỉ đến từ dự báo cá thịt trắng toàn cầu suy giảm mà còn do sự cải thiện vượt bậc trong công tác kiểm soát an toàn thực phẩm. Quy trình kiểm soát hiện nay đã được đồng bộ hóa toàn diện từ khâu nuôi trồng, thu hoạch cho đến chế biến sâu.

Bên cạnh đó, tư duy sản xuất đang có sự chuyển dịch rõ rệt từ kinh nghiệm truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu. Hệ thống bản đồ số của Hiệp hội Cá tra Việt Nam đã số hóa thành công hơn 1.800 ha diện tích mặt nước. Công nghệ này cho phép giám sát môi trường nuôi 24/7, giúp giảm thiểu rủi ro dịch bệnh và tối ưu hóa chi phí đầu vào.

Hơn nữa, việc tổ chức sản xuất theo chuỗi liên kết không chỉ đảm bảo truy xuất nguồn gốc mà còn tạo điều kiện phát triển các dòng sản phẩm giá trị gia tăng như thực phẩm tẩm bột, sản phẩm nấu liền (RTE) phục vụ phân khúc bán lẻ hiện đại. Sự kết hợp giữa công nghệ cao và quy trình canh tác bền vững như ASC, BAP, GlobalGAP sẽ là tấm khiên vững chắc giúp ngành hàng tỷ đô này vượt qua các rào cản kỹ thuật phi thuế quan trong tương lai.