Công an TP.HCM cảnh báo thủ đoạn lừa đảo biến tướng qua livestream, khuyến cáo “3 Không & 1 Báo xấu”

Tại buổi họp báo cung cấp thông tin về tình hình kinh tế - xã hội TP.HCM ngày 29/10/2026, diễn ra tại Trung tâm Báo chí Thành phố, Thượng tá Hồ Thọ Hải, Phó Trưởng phòng An ninh mạng (PA05), Công an TP.HCM, đã cảnh báo về các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến biến tướng thông qua hoạt động livestream, điển hình như xem vé số, khui hộp quà, rút thăm trúng thưởng hoặc tham gia chạy đơn hàng để nhận hoa hồng.

Theo đại diện PA05, những hình thức này thường được các đối tượng xây dựng thành kịch bản có tính tương tác cao, đánh vào tâm lý ham lợi nhuận, mong muốn nhận quà hoặc thiếu hiểu biết về các phương thức lừa đảo trên không gian mạng. Dù cách thức thể hiện có thể khác nhau, mục tiêu cuối cùng vẫn là tạo lòng tin, dụ dỗ người tham gia chuyển tiền và từng bước chiếm đoạt tài sản.

Ba bước dẫn dụ nạn nhân vào bẫy lừa đảo

Phân tích phương thức hoạt động của các đối tượng, Thượng tá Hồ Thọ Hải cho biết thủ đoạn lừa đảo thường diễn ra qua ba giai đoạn chính.

Ở giai đoạn đầu, các đối tượng tìm cách tiếp cận và thu hút nạn nhân thông qua những buổi livestream được dàn dựng công phu. Nhiều tài khoản tham gia bình luận, tạo tương tác giả, tung thông tin về việc trúng thưởng, nhận quà giá trị hoặc kiếm được khoản lợi nhuận hấp dẫn. Những hoạt động này khiến buổi phát trực tiếp trở nên sôi nổi, tạo cảm giác có nhiều người tham gia thành công, từ đó thúc đẩy người xem tin tưởng và làm theo.

Tiếp đó, các đối tượng triển khai kịch bản lừa đảo bằng cách đưa ra những lời hứa hẹn về lợi nhuận, cam kết thu mua lại sản phẩm với giá cao hoặc yêu cầu người chơi tham gia các gói có giá trị tăng dần. Ban đầu, số tiền cần bỏ ra có thể không lớn, khiến nạn nhân nghĩ rằng chỉ cần đầu tư một khoản nhỏ là có thể thu về lợi ích đáng kể. Tuy nhiên, khi đã tin tưởng và tiếp tục tham gia, người chơi thường bị dẫn dụ nộp số tiền ngày càng lớn, trong khi khả năng thu hồi vốn và lợi nhuận không được bảo đảm.

Đáng chú ý, khi đã chiếm đoạt được một khoản tiền đáng kể, các đối tượng tiếp tục dựng lên những lý do khác nhau để ngăn nạn nhân rút tiền. Người tham gia có thể bị yêu cầu nộp thêm phí, đóng thuế hoặc thanh toán các khoản tiền với lý do xác minh, giải tỏa tài khoản hay hoàn tất thủ tục nhận thưởng. Khi nạn nhân không còn khả năng chuyển tiền, các đối tượng có thể cắt đứt liên lạc, khiến người bị hại mất cả khoản tiền đã nộp lẫn cơ hội thu hồi tài sản.

Thực tế này cho thấy, những lời mời gọi kiếm tiền dễ dàng trên mạng, đặc biệt là các chương trình yêu cầu chuyển tiền trước để nhận hoa hồng hoặc lợi nhuận, luôn tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để lừa đảo.

Khuyến cáo "3 Không & 1 Báo xấu" để phòng ngừa

Trước diễn biến phức tạp của tội phạm sử dụng công nghệ cao, đại diện PA05 đề nghị người dân chủ động cập nhật phương thức, thủ đoạn lừa đảo mới; đồng thời thực hiện nguyên tắc "3 Không & 1 Báo xấu" nhằm hạn chế nguy cơ trở thành nạn nhân.

Thứ nhất, nâng cao cảnh giác, không tin vào những lời hứa hẹn lợi nhuận bất thường. Người dân cần tỉnh táo trước các hoạt động livestream quảng cáo trúng thưởng, nhận quà hoặc kiếm tiền nhanh. Các thủ đoạn có thể liên tục thay đổi hình thức, nhưng thường khai thác lòng tham, sự thiếu cảnh giác và tâm lý muốn thu lợi nhanh của người tham gia.

Thứ hai, không chuyển tiền theo yêu cầu bất thường, không cung cấp mã OTP hoặc thông tin bảo mật. Người dân tuyệt đối không cung cấp mã xác thực OTP, thông tin tài khoản hay thực hiện giao dịch chỉ vì những lời thúc giục từ người lạ trên mạng. Đặc biệt, cần cảnh giác với yêu cầu nộp thêm tiền để đóng phí, đóng thuế, mở khóa hoặc giải tỏa tài khoản nhằm nhận lại khoản tiền đã chuyển trước đó.

Thứ ba, chủ động tố giác khi phát hiện hoặc trở thành nạn nhân của hành vi lừa đảo. Việc trình báo cơ quan chức năng không phải là điều đáng xấu hổ. Ngược lại, thông tin kịp thời sẽ góp phần hỗ trợ lực lượng chức năng phát hiện, xác minh và đấu tranh với tội phạm, đồng thời giúp cảnh báo cộng đồng, hạn chế những trường hợp tương tự tiếp tục xảy ra.

Cuối cùng, báo xấu các buổi livestream có dấu hiệu lừa đảo hoặc vi phạm. Khi phát hiện nội dung phát trực tiếp có dấu hiệu tổ chức cờ bạc, lừa đảo, dụ dỗ chuyển tiền hoặc vi phạm quy định của nền tảng, người xem nên sử dụng chức năng báo cáo để thông tin đến đơn vị quản lý. Theo khuyến cáo của PA05, sự phối hợp của nhiều người dùng trong việc phản ánh nội dung vi phạm có thể góp phần giúp nền tảng xem xét, xử lý các livestream hoặc video có dấu hiệu gây hại.

Đại diện PA05 đồng thời đề nghị các cơ quan báo chí tăng cường tuyên truyền, giúp người dân nhận diện những dấu hiệu bất thường trong các hoạt động livestream, nhất là các chương trình yêu cầu chuyển tiền trước để nhận thưởng, nhận hoa hồng hoặc rút tiền.

Trong bối cảnh các hình thức lừa đảo trên không gian mạng ngày càng biến tướng, việc trang bị kiến thức, giữ thái độ cảnh giác và chủ động phản ánh nội dung đáng ngờ là những biện pháp thiết thực để bảo vệ tài sản cá nhân. Nguyên tắc "3 Không & 1 Báo xấu" không chỉ giúp mỗi người tự phòng vệ mà còn góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, hạn chế cơ hội hoạt động của tội phạm công nghệ cao.