Công trình Thác 9 tầng tại khu mộ bà Hoàng Thị Loan: Bản giao hưởng tri ân giữa đại ngàn Động Tranh

Đây không chỉ là một công trình kiến trúc đơn thuần mà còn là biểu tượng của lòng hiếu thảo, đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" và là điểm nhấn mới trong hành trình về nguồn của du khách khi đến với quê hương Bác.

Buổi lễ khánh thành nằm trong khuôn khổ chuỗi hoạt động của Lễ hội Làng Sen năm 2026, kỷ niệm 136 năm Ngày sinh của Bác và 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911 - 5/6/2026). Sự kiện có sự tham dự của nhiều đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Trung ương đối với việc bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa về Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Về phía đại biểu Trung ương, buổi lễ vinh dự đón tiếp đồng chí Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; đồng chí Nguyễn Sinh Hùng, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Quốc hội; đồng chí Nguyễn Xuân Thắng, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương. Cùng dự còn có đồng chí Lê Tiến Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; đồng chí Thái Thanh Quý, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương; Thiếu tướng Đoàn Xuân Bường, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Chính ủy Quân khu 4; cùng lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương.

Đặc biệt, buổi lễ còn có sự tham gia của đoàn đại biểu nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, lãnh đạo tỉnh Bo Ly Khăm Xay và Thủ đô Viêng Chăn, khẳng định mối quan hệ hữu nghị đặc biệt giữa hai quốc gia.

Về phía tỉnh Nghệ An, có sự hiện diện của đồng chí Nguyễn Khắc Thận, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy; đồng chí Võ Trọng Hải, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; đồng chí Võ Thị Minh Sinh, Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh, cùng các lãnh đạo sở, ngành địa phương. Tại buổi lễ, các đại biểu đã thực hiện nghi thức cắt băng khánh thành, chính thức đưa công trình vào sử dụng.

Khơi nguồn từ tình mẫu tử thiêng liêng

Công trình Thác 9 tầng được xây dựng tại khu vực mộ bà Hoàng Thị Loan, tọa lạc trên lưng chừng núi Động Tranh thuộc dãy núi Đại Huệ hùng vĩ. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 34 tỷ đồng, do Tập đoàn T&T Group tài trợ kinh phí, khởi công từ tháng 11/2023. Đây là một hạng mục quan trọng nằm trong Quy hoạch bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Kim Liên đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 1943/QĐ-TTg ngày 27/11/2020.

Cảm hứng thiết kế của công trình được khơi nguồn từ câu ca dao đậm đà bản sắc dân tộc: "Công cha như núi Thái Sơn/ Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra". Hình ảnh dòng nước mát lành, bền bỉ chảy qua các tầng đá không chỉ là vẻ đẹp tự nhiên mà còn là ước lệ cho tình yêu thương bao la, vô điều kiện của người mẹ dành cho con.

Điểm đặc biệt nhất trong ý nghĩa tâm linh của công trình chính là con số 9. Chín tầng thác tượng trưng cho "9 chữ Cù lao": Sinh (đẻ ra), Cúc (nâng đỡ), Phủ (vuốt ve), Súc (cho bú, ăn), Trưởng (nuôi cho lớn), Dục (dạy dỗ), Cố (trông nom), Phục (theo sát), Phúc (che chở). Đây là những ân đức cao dày của cha mẹ đối với con cái mà mỗi người Việt Nam luôn khắc ghi. Sự luân chuyển không ngừng của dòng nước qua 9 tầng bậc còn mang ý niệm về sự vĩnh hằng, thể hiện tấm lòng thành kính, tưởng niệm sâu sắc của hậu thế đối với thân mẫu của Bác Hồ.

Kiến trúc hài hòa giữa thiên nhiên và văn hóa bản địa

Thác 9 tầng là một chỉnh thể nghệ thuật được thiết kế hài hòa giữa kiến trúc, thiên nhiên và các yếu tố văn hóa đặc trưng của vùng đất Lam Hồng. Công trình bao gồm ba hạng mục chính: Khu thác 9 tầng, Khu trung tâm và hệ thống đường dạo.

Khu trung tâm là điểm nhấn đầu tiên thu hút du khách với hồ nước lớn có đường kính 21m, được thiết kế như một mặt gương trong vắt, gợi nhớ đến hình ảnh những bến nước, giếng làng thanh bình của làng quê Việt Nam.

Đường viền bao quanh hồ được cách điệu theo dáng dấp chiếc khăn vấn đầu truyền thống của người phụ nữ xưa. Đáy hồ trang trí họa tiết lá sen tinh xảo, làm nền cho 9 bông sen vàng bung nở - biểu tượng của sự thanh khiết và lòng biết ơn. Cánh cổng hình cung lấy cảm hứng từ vòm cổng làng quê Bắc Trung Bộ, mở ra không gian thoáng đãng, hướng về quê hương Hoàng Trù và Làng Sen - nơi nuôi dưỡng tuổi thơ của Bác. Ngoài ra, khu vực này còn có sân hình bán nguyệt rộng 280m2 với sức chứa 300 người, là không gian lý tưởng cho các hoạt động sinh hoạt cộng đồng và tri ân.

Khu thác 9 tầng được xây dựng trên cơ sở tôn trọng tối đa địa hình và hệ sinh thái tự nhiên của núi Động Tranh. Với chiều dài khoảng 100m, công trình khôi phục lại dòng suối tự nhiên hiện hữu. Vị trí hồ gương trung tâm là nơi tụ thủy của hai dòng suối nhỏ chảy từ khu mộ chính của bà Hoàng Thị Loan và khu mộ cụ Nguyễn Sinh Xin (em trai út của Bác), trước khi hòa thành dòng chảy nhẹ nhàng qua 8 tầng nước xuống Uyển Hồ giữa không gian xanh thẳm của rừng núi. Tại mỗi tầng thác, các nghệ nhân đã tỉ mỉ điêu khắc một loại hoa khác nhau, tạo nên một không gian cảnh quan vừa dung dị, vừa giàu tính biểu tượng.

Vật liệu sử dụng chủ yếu là đá khối và sỏi tự nhiên tại địa phương, giúp công trình hòa mình vào thiên nhiên như một phần vốn có của dãy núi Đại Huệ. Hệ thống đường dạo được bố trí khéo léo, đưa du khách đi qua các không gian cảnh quan khác nhau để chiêm ngưỡng trọn vẹn vẻ đẹp của dòng thác và tận hưởng sự thanh bình của thiên nhiên.

Tâm huyết của nhà tài trợ và cam kết của địa phương

Tại lễ khánh thành, ông Nguyễn Tất Thắng, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn T&T Group, chia sẻ rằng việc đồng hành cùng tỉnh Nghệ An trong công tác bảo tồn di tích không chỉ là trách nhiệm xã hội mà còn là tâm huyết, sự tri ân thiêng liêng đối với cội nguồn dân tộc. 

Trong suốt quá trình triển khai, tập đoàn đã phối hợp chặt chẽ với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Nghệ An cùng các chuyên gia hàng đầu để đảm bảo công trình đạt được sự hoàn mỹ về kiến trúc và sâu sắc về văn hóa. T&T Group kỳ vọng thác 9 tầng sẽ trở thành không gian văn hóa - tâm linh đặc sắc, góp phần lan tỏa những giá trị tinh thần tốt đẹp đến với đồng bào và du khách trong, ngoài nước.

Đại diện cho địa phương, bà Trần Thị Mỹ Hạnh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Nghệ An, đã gửi lời cảm ơn sâu sắc đến nhà tài trợ. Bà khẳng định, với trách nhiệm là đơn vị quản lý, Sở sẽ thực hiện tốt công tác bảo vệ và tiếp tục hoàn thiện cảnh quan tổng thể để nơi đây luôn xứng tầm là một công trình tri ân, tưởng niệm bà Hoàng Thị Loan. Việc đưa công trình vào sử dụng đúng dịp Lễ hội Làng Sen không chỉ đáp ứng nhu cầu thăm viếng của nhân dân mà còn góp phần quan trọng trong việc quảng bá giá trị của Di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên.

Việc khánh thành công trình Thác 9 tầng là một dấu mốc ý nghĩa trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa về Chủ tịch Hồ Chí Minh trên quê hương Nghệ An. Giữa đại ngàn xanh thẳm của núi Động Tranh, tiếng nước chảy rì rào qua 9 tầng đá như một bản nhạc tri ân bất tận, nhắc nhở thế hệ hôm nay về công lao sinh thành, dưỡng dục lớn lao của thân mẫu Bác Hồ. Công trình không chỉ làm đẹp thêm cảnh quan khu di tích mà còn trở thành một địa chỉ đỏ để giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc và đạo lý "uống nước nhớ nguồn" cho các thế hệ mai sau.