Công ty cà phê 15 nỗ lực kiến tạo nông nghiệp xanh

2 năm qua, gia đình anh Y Thim Niê và nhiều hộ dân ở buôn Kbuôr, xã Cư Pơng, tỉnh Đắk Lắk không còn chịu cảnh đội áo mưa, đeo bảo hộ lao động kín bưng, nóng nực giữa ban trưa để phun thuốc trừ rệp sáp hại cà phê. Nhìn vườn cà phê trĩu quả, anh vui vẻ: "Từ khi dùng "thuốc" của Công ty cà phê 15 cho, tôi không chịu cảnh say nóng do trùm áo mưa để phun thuốc dưới trời nắng, cái mũi không còn bị nghẹt, da không bị ngứa như dùng thuốc mua ở đại lý nữa. Trẻ con đi học qua vườn cà phê nhà tôi cũng không bịt mũi vì mùi hôi của thuốc. Nay đang vào mùa nắng mà cà phê không bị rệp sáp, cây ra nhiều quả. Năm nay chắc được mùa bội thu, cái bụng tôi ưng lắm!".

Từ câu chuyện của anh Y Thim Niê và bà con mới biết, bấy lâu nay Tây Nguyên mỗi khi vào mùa nắng, rệp sáp hút nhựa cà phê bùng phát mạnh, lây lan nhanh và khó kiểm soát, làm cây suy kiệt, năng suất giảm, chất lượng sản phẩm kém. Khi cây yếu, bệnh vàng lá, nấm muội đen phát triển, làm cây chết hàng loạt, ảnh hưởng lớn đến kinh tế. Nhiều nông hộ và doanh nghiệp buộc phải sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trên thị trường để duy trì vườn cây. Tuy nhiên, hiệu quả ngày càng giảm do rệp sáp kháng thuốc cao, việc lạm dụng hóa chất gây ô nhiễm môi trường, phá vỡ cân bằng sinh thái, ảnh hưởng sức khỏe con người và tăng chi phí sản xuất.

Qua tìm hiểu "thuốc bảo vệ thực vật" mà anh Y Thim Niê và bà con xã Cư Pơng dùng để bảo vệ vườn cà phê là một loại chế phẩm hữu cơ để xử lý rệp sáp do Công ty cà phê 15 tặng miễn phí. Khi sử dụng chế phẩm này phun cho vườn vây, anh không phải mang bất kỳ bảo hộ lao động nào mà vẫn bảo đảm an toàn.

Thượng tá, Thạc sĩ Lê Trung Thành - Giám đốc Công ty cà phê 15 chia sẻ: "Từ khi đặt chân lên vùng đất Tây Nguyên, qua quá trình canh tác, sản xuất chúng tôi nhận thấy cần thay đổi phương pháp bảo vệ thực vật như trước đây. Thuốc hóa học tuy nhanh nhưng để lại hậu quả lâu dài, khôn lường. Nếu tuân theo quy luật tự nhiên, bảo vệ thiên địch và môi trường sống, chúng ta sẽ có được một hệ sinh thái nông nghiệp xanh, bền vững".

Sau thời gian nghiên cứu, anh cùng nhóm tác giả Thiếu tá QNCN Nguyễn Thị Thu Ngân - Đội trưởng Đội sản xuất số 3; Thiếu tá QNCN Nguyễn Thị Nhàn - Phòng KH - KD - KT và Thượng úy QNCN Trần Kim Quân - Phó Đội trưởng Đội sản xuất số 3 đã chế tạo ra hỗn hợp sinh học "Quy trình xử lý rệp sáp cà phê bằng chế phẩm hữu cơ tự chế" có khả năng diệt rệp sáp, phục hồi cây trồng, nuôi dưỡng đất.

Theo công thức và quy trình kỹ thuật, nhóm đã kết hợp đạm cá, đạm tôm và chế phẩm thảo mộc như lá xoan, sả, quế, tỏi, ớt, dã quỳ… Các hoạt chất như azadirachtin, nicotine, allicin được tạo ra sau quá trình lên men thảo mộc có tác dụng tiêu diệt, xua đuổi rệp và chống nấm bệnh mà vẫn an toàn cho người, vật nuôi, cây trồng. Hỗn hợp 5 lít đạm cá, 5 lít đạm tôm, 4 lít dung dịch thảo mộc pha với 2.000 lít nước, phun đều cho 1 ha cà phê (tập trung vào tán lá và chùm quả, nơi rệp cư trú). Phun hai lần, cách nhau 10 ngày vào buổi chiều. Khi mật độ rệp cao, có thể tăng tần suất phun để đạt hiệu quả tối ưu.

Sau thời gian thử nghiệm, các vườn cà phê đều phát triển mạnh, năng suất ổn định, giữ chất lượng hạt, tiết kiệm khoảng 45% chi phí so với dùng thuốc trên thị trường. Sản phẩm còn không gây kháng thuốc, bổ sung dinh dưỡng, góp phần giảm nguy cơ ô nhiễm môi trường, bảo vệ thiên địch, duy trì cân bằng hệ sinh thái và bảo đảm an toàn sức khỏe cho người lao động. Hàng năm, đơn vị cấp miễn phí cho 100 hộ dân (gần 500 lít hỗn hợp) là đồng bào dân tộc thiểu số. Sáng kiến được công nhận giải Nhì tại Hội thi sáng kiến, cải tiến kỹ thuật cấp Quân khu.

Cùng với tạo ra chế phẩm thân thiện với môi trường, Công ty còn nghiên cứu, sáng tạo nhiều dòng sản phẩm cà phê chất lượng cao mang thương hiệu "Cà phê người lính", sản xuất phân bón hữu cơ vi sinh đưa vào sản xuất vừa thân thiện với môi trường, vừa tạo quy trình sản xuất tuần hoàn, bền vững. Bằng khả năng sáng tạo, những người lính Công ty cà phê 15 ngày càng đưa thương hiệu "Cà phê người lính" hòa vào nền kinh tế năng động của đất nước.