Củ Chi cần được định vị là cực tăng trưởng mới của TP.HCM

Vì vậy, PV tạp chí Doanh nghiệp và tiếp thị đã thực hiện cuộc trao đổi với TS. Trần Đình Lý  về tiềm năng và định hướng phát triển huyện Củ Chi trong bối cảnh TP.HCM đang tái cấu trúc không gian phát triển theo mô hình đa trung tâm.

PV: Thưa ông, khi TP.HCM đang định hình các cực tăng trưởng mới, vì sao ông cho rằng Củ Chi cần được nhìn nhận như một không gian chiến lược thay vì chỉ là một huyện ngoại thành?

TS. Trần Đình Lý: Tôi cho rằng đã đến lúc chúng ta cần thay đổi cách nhìn về Củ Chi. Trong nhiều năm qua, Củ Chi thường được xem là vùng ven của TP.HCM, chủ yếu gắn với nông nghiệp và quỹ đất lớn. Tuy nhiên, trong bối cảnh phát triển mới, đây lại là những lợi thế rất đặc biệt. Củ Chi nằm ở cửa ngõ Tây Bắc, kết nối TP.HCM với Tây Ninh, Bình Dương và các hành lang kinh tế liên vùng. Đồng thời, địa phương này vẫn còn quỹ đất phát triển quy mô lớn – một nguồn lực ngày càng khan hiếm tại các đô thị lớn.

Nếu được quy hoạch và đầu tư đúng hướng, Củ Chi hoàn toàn có thể trở thành một cực tăng trưởng mới, góp phần giảm áp lực cho khu vực trung tâm và mở rộng không gian phát triển của TP.HCM trong nhiều thập niên tới.

PV: Ông nhiều lần nhấn mạnh rằng Củ Chi có tiềm năng nhưng chưa tạo được đột phá. Theo ông, đâu là điểm nghẽn lớn nhất hiện nay?

TS. Trần Đình Lý: Theo tôi, điểm nghẽn lớn nhất không nằm ở nguồn lực mà nằm ở cách tổ chức phát triển. Củ Chi không thiếu đất đai, không thiếu vị trí địa lý thuận lợi và cũng không thiếu cơ hội đầu tư. Điều còn thiếu là một mô hình phát triển tích hợp để kết nối các nguồn lực đó thành một hệ sinh thái kinh tế có sức cạnh tranh.

Hiện nay, nhiều lĩnh vực vẫn đang phát triển tương đối riêng lẻ. Nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ hay đô thị hóa chưa tạo được sự cộng hưởng đủ mạnh. Điều đó khiến tiềm năng rất lớn nhưng hiệu quả phát triển chưa tương xứng.

Nói một cách hình ảnh, Củ Chi đang có rất nhiều nguyên liệu tốt nhưng vẫn thiếu một công thức phát triển đủ sức tạo nên giá trị gia tăng cao.

PV: Nếu phải đề xuất một mô hình phát triển cho Củ Chi trong giai đoạn tới, ông sẽ lựa chọn hướng đi nào?

TS. Trần Đình Lý: Tôi cho rằng Củ Chi nên phát triển theo mô hình hệ sinh thái kinh tế đa chức năng. Mô hình này dựa trên bốn trụ cột gồm: nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp sạch và công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ logistics – du lịch sinh thái, cùng với đô thị thông minh gắn với giao thông công cộng.

Điều quan trọng nhất là sự liên kết giữa các trụ cột.

Ví dụ, nông nghiệp không chỉ dừng lại ở sản xuất mà còn gắn với du lịch trải nghiệm, giáo dục, nghiên cứu khoa học và chuỗi giá trị thực phẩm chất lượng cao. Công nghiệp không phát triển bằng mọi giá mà ưu tiên các ngành công nghệ cao và thân thiện môi trường. Đô thị được phát triển dựa trên chất lượng sống và hạ tầng hiện đại thay vì mở rộng tự phát.

Khi các lĩnh vực này kết nối với nhau, Củ Chi sẽ hình thành một hệ sinh thái phát triển bền vững và có bản sắc riêng.

PV: Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, nhiều người cho rằng nông nghiệp sẽ dần thu hẹp vai trò. Quan điểm của ông như thế nào?

TS. Trần Đình Lý: Tôi lại cho rằng nông nghiệp chính là lợi thế cạnh tranh khác biệt của Củ Chi. Trên thế giới, nhiều đô thị phát triển đang quay trở lại với các mô hình nông nghiệp xanh, nông nghiệp công nghệ cao và nông nghiệp gắn với trải nghiệm. Điều đó cho thấy nông nghiệp không còn là lĩnh vực truyền thống đơn thuần mà đã trở thành một ngành kinh tế giá trị cao.

Với vị trí gần trung tâm TP.HCM, quỹ đất lớn và nhu cầu ngày càng tăng về thực phẩm chất lượng cao, Củ Chi có điều kiện rất thuận lợi để phát triển nông nghiệp đô thị, nông nghiệp thông minh và du lịch nông nghiệp.

Nếu làm tốt, đây sẽ là lợi thế mà không nhiều địa phương có thể cạnh tranh được.

PV: Dưới góc độ Phó Chủ tịch Hội Marketing Việt Nam, ông nhiều lần nhắc đến khái niệm "marketing lãnh thổ". Khái niệm này có ý nghĩa như thế nào đối với Củ Chi?

TS. Trần Đình Lý: Tôi cho rằng đây là một yếu tố rất quan trọng nhưng thường chưa được quan tâm đúng mức.

Trong thời đại hiện nay, phát triển địa phương không chỉ là xây dựng hạ tầng hay ban hành chính sách ưu đãi. Quan trọng hơn là phải xây dựng được một hình ảnh và bản sắc phát triển rõ ràng.

Các địa phương hiện nay đều cạnh tranh để thu hút nhà đầu tư, doanh nghiệp, nguồn nhân lực chất lượng cao và các nguồn lực xã hội. Vì vậy, địa phương nào có định vị rõ ràng sẽ có lợi thế lớn hơn.

Theo tôi, Củ Chi cần được định vị là "cực tăng trưởng xanh – thông minh – tích hợp của TP.HCM". Đây không chỉ là một khẩu hiệu truyền thông mà phải trở thành định hướng xuyên suốt cho quy hoạch, đầu tư và phát triển.

Khi có định vị rõ, việc thu hút đầu tư, xây dựng thương hiệu địa phương và phát triển nguồn nhân lực sẽ thuận lợi hơn rất nhiều.

PV: Theo ông, đâu là những điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa tầm nhìn đó?

TS. Trần Đình Lý: Có ba điều kiện then chốt.

Thứ nhất là quy hoạch tích hợp, đồng bộ và có tầm nhìn dài hạn.

Thứ hai là đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng chiến lược, đặc biệt là giao thông liên vùng, logistics và hạ tầng số.

Thứ ba là xây dựng cơ chế chính sách đủ linh hoạt để thu hút nguồn lực xã hội và khuyến khích đổi mới sáng tạo.

Tuy nhiên, yếu tố quan trọng nhất vẫn là tư duy phát triển. Nếu chúng ta vẫn nhìn Củ Chi như một khu vực ngoại thành thì sẽ rất khó tạo ra những bước đột phá lớn.

PV: Ông kỳ vọng gì về vị thế của Củ Chi trong tương lai?

TS. Trần Đình Lý: Tôi kỳ vọng trong một hoặc hai thập niên tới, Củ Chi sẽ không còn được nhắc đến như một huyện vùng ven của TP.HCM, mà được biết đến như một cực tăng trưởng năng động của khu vực Tây Bắc thành phố.

Đó sẽ là nơi hội tụ của nông nghiệp hiện đại, công nghiệp xanh, logistics thông minh, đổi mới sáng tạo và chất lượng sống cao.

Câu chuyện của Củ Chi hôm nay không còn là có tiềm năng hay không. Điều quan trọng là chúng ta có đủ quyết tâm và tầm nhìn để biến tiềm năng ấy thành hiện thực hay không.

Nếu được định vị đúng, đầu tư đúng và phát triển đúng hướng, tôi tin rằng Củ Chi sẽ trở thành một trong những điểm sáng phát triển của TP.HCM trong giai đoạn mới.

PV: Vâng, xin cám ơn ông rất nhiều!