Cục Chăn nuôi và Thú y đưa ra hai kịch bản về giá thức ăn chăn nuôi ở Việt Nam

Ngày 12/3, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị phòng chống dịch bệnh và phát triển chăn nuôi bền vững. Tại hội nghị, ông Phạm Kim Đăng, Phó cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y, cho biết xung đột Nga - Ukraine, xung đột ở Trung Đông, Mỹ áp thuế đối ứng đã và đang ảnh hưởng trực tiếp tới sản xuất, trong đó có ngành chăn nuôi và thú y.

Đặc biệt là xung đột ở Trung Đông gây ảnh hưởng trực tiếp tới vấn đề logistics (làm chậm 15-20 ngày vận chuyển và tăng 30-50% chi phí), ảnh hưởng trực tiếp đến việc nhập khẩu nguyên liệu để sản xuất thức ăn chăn nuôi và làm tăng chi phí sản xuất.

Trong khi đó, Việt Nam, phụ thuộc 60-70% nguyên liệu thức ăn chăn nuôi nhập khẩu (khoảng 22-24 triệu tấn/năm), đang đối mặt với rủi ro chi phí tăng, nhưng có thể giảm nhẹ tác động bằng cách đa dạng hóa nguồn cung và tăng sản xuất nội địa.

Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y phân tích, giá dầu tăng làm chi phí vận chuyển và sản xuất phân bón cao hơn, dẫn đến hiệu ứng domino lên giá thức ăn chăn nuôi, tăng 10-20%. Thị trường thức ăn bổ sung toàn cầu (giá trị 37-58 tỷ USD) dự kiến tăng 3-6%, đã làm gián đoạn nguồn cung, đẩy giá axit amin (lysine, methionine) có thể tăng 25-60%.

Ngô (tăng 1-2 cent/lb), đậu tương (tăng 1.4% lên 62.73 cent/lb cho dầu đậu tương), lúa mì (tăng 2-6 cent/bushel, lên mức cao 8 tháng). Phân bón (yếu tố đầu vào quan trọng cho trồng trọt -nguyên liệu TACN) tăng 10-20% do gián đoạn xuất khẩu từ Trung Đông (chiếm 25-30% xuất khẩu nitơ, 30-35% ammonia toàn cầu). Trong khi đó, Việt Nam nhập ngô, đậu tương chủ yếu từ Mỹ và Brazil, chi phí logistics tăng do giá nhiên liệu. Giá TACN hoàn chỉnh của Việt Nam có thể tăng 5-10%.

Về dự báo giá thức ăn chăn nuôi thời gian tới, ông Đăng đưa ra hai kịch bản dựa trên hai tình huống giả định về xung đột ở Trung Đông có thể xảy ra.

Kịch bản 1: Giả định xung đột kết thúc nhanh (trong 2-3 tuần cuối tháng 3).

Eo Hormuz mở lại, và không có leo thang thêm, giá nguyên liệu TACN ổn định (ngô giảm 1-2%, đậu tương giảm nhẹ), nhưng vẫn cao hơn mức trước xung đột do tồn dư lạm phát.

Tháng 4-6/2026: Thị trường bình thường hóa, giá TACN toàn cầu giảm 1-2% nhờ nguồn cung dồi dào từ Nam Mỹ và Mỹ. Nhu cầu sản xuất phục hồi, rủi ro lạm phát giảm (thực phẩm ổn định).

Thị trường thức ăn bổ sung tăng trưởng ổn định (4-6%). Tác động đến Việt Nam: Tháng 3/2026: Giá nhập khẩu giảm dần cuối tháng, chi phí TACN giảm 3-5%, hỗ trợ chăn nuôi phục hồi (sản lượng thịt tăng 4-5%). Tháng 4-6/2026, ổn định giá TACN (giảm thêm 1-2%).

Tác động đến Việt Nam: Tháng 3/2026, giá nhập khẩu giảm dần cuối tháng, chi phí TACN giảm 3-5%, hỗ trợ chăn nuôi phục hồi (sản lượng thịt tăng 4-5%). Tháng 4 sẽ ổn định giá TACN (giảm thêm 1-2%).

Kịch bản thứ hai (xung đột kéo dài sang tháng 4 hoặc 2 - 3 tháng tới), giá dầu thế giới duy trì cao (90-100+ USD/thùng), giá nguyên liệu thức ăn chăn nuôi tăng 5-10% (ngô, khô dầu đậu tương). Gián đoạn nguồn cung (thiếu 20-30% nitơ từ Trung Đông), dẫn đến lạm phát thực phẩm tăng 3-5% toàn cầu.

Tháng 4 đến 6/2026, giá nguyên liệu cao kéo dài, có thể thiếu hụt nguyên liệu sản xuất (đặc biệt châu Á), đẩy giá thức ăn chăn nuôi tăng 15-20%. Thị trường thức ăn bổ sung tăng 25-40%, với nhu cầu chuyển sang nguồn thay thế (Ấn Độ, Việt Nam, Thái Lan). Rủi ro suy giảm sản xuất chăn nuôi (có thể giảm 1-2% toàn cầu do chi phí cao).

Đối với Việt Nam, trong tháng 3, giá thức ăn chăn nuôi có thể tăng 7-10%. Chi phí chăn nuôi tăng dẫn đến giá thực phẩm tăng 5-10% (ảnh hưởng an ninh thực phẩm). Nhập khẩu khó khăn, tồn kho giảm.

Từ tháng 4 đến 6/2026, chi phí sản xuất tăng 10-15%, lợi nhuận người chăn nuôi giảm 10-20%, có thể lỗ cả ở chăn nuôi nhỏ lẻ, cần thiết phải thúc đẩy nguyên liệu thay thế từ phụ phẩm nguyên liệu trong nước.