Cục Hải quan lý giải nguyên nhân nhập siêu hơn 15 tỷ USD trong các tháng đầu năm

Trả lời câu hỏi của báo chí sáng 9/6, ông Ngô Như An, Phó trưởng ban Công nghệ thông tin và thống kê hải quan, Cục Hải quan (Bộ Tài chính), cho biết 5 tháng đầu năm, tổng xuất nhập khẩu hàng hóa 5 tháng đầu năm đạt 445,12 tỷ USD (tăng 25%, tương ứng tăng 89,17 tỷ USD so với cùng kỳ năm 2025). Cán cân thương mại nhập siêu 13,8 tỷ USD. Cập nhật mới nhất đến ngày 7/6, nhập siêu đã nâng lên 15,36 tỷ USD.

Theo đánh giá của cơ quan hải quan, đây không hoàn toàn là tín hiệu tiêu cực mà chủ yếu là hệ quả của việc các doanh nghiệp tăng cường gom, mua tích trữ nguyên vật liệu và linh kiện để chủ động đảm bảo tiến độ đơn hàng, ứng phó với rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng.

Điều này xuất phát từ các biến động về địa chính trị và giá năng lượng toàn cầu, doanh nghiệp đã chủ động tăng tích trữ, giúp tránh tình trạng đứt gãy đầu vào và tăng giá, cùng với đó, việc nhập mạnh nguyên liệu là bước đệm để doanh nghiệp thực hiện các đơn hàng đã ký.

Nói về nguyên nhân nhập siêu tăng mạnh so với các năm trước, ông Ngô Như An chỉ ra 3 nhóm hàng.

Cụ thể, hàng hóa nhập siêu chủ yếu đến từ máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện. Quý I nhóm này nhập siêu 3,65 tỷ USD, lũy kế 5 tháng đầu năm nhập siêu 13,61 tỷ USD.

Thứ 2 là nhóm dầu thô. Ông cho biết căng thẳng ở Trung Đông dẫn đến giá dầu tăng cao, tác động làm giá trị nhập khẩu dầu thô của Việt Nam tăng lên.

Thứ 3 là nhập khẩu nhóm hàng máy móc, thiết bị, ô tô và linh kiện phục vụ sản xuất cũng tăng mạnh. Điều này có thể xuất phát từ việc các doanh nghiệp tăng cường nhập khẩu, chủ động dự phòng để đảm bảo hoạt động sản xuất và thực hiện các đơn hàng đã ký kết.

Cũng theo ông Ngô Như An, trong khi nhập khẩu tăng mạnh, xuất khẩu nhìn chung lại có xu hướng giảm, tổng hòa các khía cạnh tác động mạnh tới cán cân thương mại.

Mặc dù vậy, theo cơ quan hải quan, diễn biến nhập siêu đang có dấu hiệu hạ nhiệt. Số liệu đầu tháng 6 cho thấy Việt Nam vẫn nhập siêu nhưng mức độ thấp hơn so với các tháng trước.

Đại diện Cục Hải quan cho biết, sẽ tiếp tục theo dõi, cung cấp số liệu thường xuyên. Định kỳ nửa tháng, cơ quan hải quan sẽ công bố số liệu để các cơ quan chức năng có căn cứ đánh giá tình hình, xây dựng các kịch bản điều hành kinh tế vĩ mô phù hợp".

Từ nay đến cuối năm, Cục Hải quan sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trọng tâm như hoàn thiện chính sách pháp luật về hải quan, đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng hải quan số, tạo thuận lợi thương mại, tăng cường chống thất thu ngân sách, đấu tranh phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và ma túy, đồng thời thúc đẩy hợp tác quốc tế và hiện đại hóa cơ sở hạ tầng ngành hải quan.