Đà Nẵng đẩy mạnh xử lý vướng mắc liên quan đến Dự án Nâng cấp, mở rộng Cảng Tiên Sa giai đoạn 2

Trên thực tế, Dự án đã và đang góp phần nâng cao năng lực khai thác cảng biển, đáp ứng nhu cầu vận tải hàng hóa ngày càng tăng, đảm bảo sự thông suốt luồng hàng hóa của hành lang kinh tế Đông Tây. Đồng thời, giải quyết việc làm và tạo thu nhập cho trên 200 lao động trực tiếp, gián tiếp; tăng nguồn thu cho doanh nghiệp và ngân sách nhà nước, phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Đà Nẵng và khu vực.

Theo báo cáo của Công ty cổ phần Cảng Đà Nẵng, tổng thu ngân sách tại cửa khẩu Cảng Tiên Sa giai đoạn 2018-2025 là khoảng trên 28.000 tỷ đồng, trong đó, phần thu liên quan Dự án chiếm trên 30%, tương ứng trên 8.500 tỷ đồng. 

Ngoài ra, quyết toán vốn thực hiện Dự án là 792 tỷ đồng, thấp hơn 277 tỷ đồng so với tổng mức đầu tư đã được phê duyệt là 1.069 tỷ đồng; số dư nợ vay thực tế của Dự án chỉ là 180/300 tỷ đồng theo kế hoạch vốn ban đầu; do Dự án có hiệu quả nên Công ty có điều kiện trả nợ gốc trước hạn cho Ngân hàng là 30 tỷ đồng.

Liên quan đến Dự án này, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thanh tra Chính phủ tại Công văn số 1089/TTCP-C.VII ngày 17/4/2026 và ý kiến chỉ đạo của Thường trực Thành ủy Đà Nẵng, UBND TP Đà Nẵng; ngày 07/5/2026, Chánh Thanh tra TP Đà Nẵng đã ký ban hành Quyết định số 278/QĐ-TTCP về việc thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật trong triển khai thực hiện 03 dự án, trong đó có Dự án Nâng cấp, mở rộng Cảng Tiên Sa giai đoạn 2.

Theo nội dung Kết luận thanh tra số 1589/KL-TTCP của Thanh tra TP Đà Nẵng, Dự án Nâng cấp, mở rộng Cảng Tiên Sa giai đoạn 2 chưa thực hiện đầy đủ thủ tục theo quy định pháp luật về đầu tư. Cụ thể, đến thời điểm khởi công Dự án (tháng 7/2016), Công ty cổ phần Cảng Đà Nẵng chưa thực hiện thủ tục đề nghị cấp quyết định chủ trương đầu tư theo quy định tại điểm c, khoản 1, Điều 31 Luật Đầu tư năm 2014. Ngày 27/4/2017, Công ty mới nộp hồ sơ đề nghị cấp Quyết định chủ trương đầu tư, khi đó, công trình đã khởi công xây dựng và hoàn thành 60% khối lượng công trình.

Việc Công ty chưa có quyết định chủ trương đầu tư được cấp có thẩm quyền phê duyệt nhưng đã triển khai thực hiện dự án là không đảm bảo theo quy định tại khoản 1, Điều 22 và khoản 1, 2 Điều 26 Nghị định số 118/2015/NĐ-CP ngày 12/11/2015 của Chính phủ quy định chỉ tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư.

Kết luận thanh tra số 1589/KL-TTCP cũng chỉ ra một loạt thiếu sót, sai sót trong việc thực hiện Dự án Nâng cấp, mở rộng Cảng Tiên Sa giai đoạn 2, như: Các cơ quan chức năng ban hành quyết định phê duyệt tổng mặt bằng quy hoạch xây dựng chi tiết 1/500 nâng cấp, mở rộng cảng Tiên Sa giai đoạn 2 và phê duyệt tổng mặt bằng điều chỉnh quy hoạch khi chưa có quy hoạch phân khu được phê duyệt, là không đảm bảo quy định của Luật Quy hoạch đô thị.

Hay như việc cơ quan chức năng tham mưu, đề xuất UBND TP ban hành công văn thống nhất chủ trương cho Công ty cổ phần Cảng Đà Nẵng thuê đất để đầu tư nâng cấp, mở rộng cảng Tiên Sa - Đà Nẵng (giai đoạn 2) không qua hình thức đấu giá quyền sử dụng đất là không đảm bảo quy định của Luật Đất đai,...

Công ty Cổ phần Cảng Đà Nẵng đã thừa nhận những thiếu sót nêu trên là vô ý, và khẳng định đó không phải là sai sót cố ý với mục đích trục lợi cá nhân. Công ty đã tổ chức kiểm điểm trách nhiệm tập thể theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ; có báo cáo kết quả kiểm điểm gửi cơ quan có thẩm quyền và cam kết chấp hành các hình thức xử lý theo quy định của pháp luật, đồng thời rút kinh nghiệm trong quá trình triển khai các dự án đầu tư tiếp theo.

Mặc dù có vi phạm về trình tự, thủ tục đầu tư và một số hạn chế, thiếu sót về quy hoạch, cho thuê đất, song qua kiểm tra chưa phát hiện việc Công ty Cổ phần Cảng Đà Nẵng xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân khác do hành vi nêu trên gây ra; chưa phát hiện dấu hiệu ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội trong quá trình triển khai và khai thác dự án; đồng thời, không phát sinh tranh chấp, khiếu kiện liên quan đến việc quyết định chủ trương đầu tư đối với Dự án Nâng cấp, mở rộng Cảng Tiên Sa giai đoạn 2.

Nhìn chung, Dự án Nâng cấp, mở rộng Cảng Tiên Sa giai đoạn 2 được đưa vào khai thác phù hợp với quy hoạch và đang phát huy hiệu quả. Những hạn hạn chế, thiếu sót trong quá trình thực hiện thủ tục đầu từ, xây dựng và đất đai của Dự án do lỗi của cả cơ quan tham mưu quản lý nhà nước và chủ đầu tư, các cơ quan và chủ đầu tư cũng đã nhận thấy được sai sót của mình; bên cạnh đó, chủ đầu tư đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với ngân sách nhà nước. 

Do đó, Dự án Nâng cấp, mở rộng Cảng Tiên Sa giai đoạn 2 có cơ sở để áp dụng các nguyên tắc, cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài quy định tại Nghị quyết số 170/2024/QH15 ngày 30/11/2024 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án, đất đai trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án tại Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Đà Nẵng và tỉnh Khánh Hòa và Nghị quyết số 29/2026/QH16 ngày 24/4/2026 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài.

Kết luận thanh tra số 1589/KL-TTCP ngày 10/6/2026 về "Việc chấp hành chính sách, pháp luật trong triển khai thực hiện Dự án Nâng cấp, mở rộng Cảng Tiên Sa giai đoạn 2" của Thanh tra TP Đà Nẵng đã nêu ra đường hướng, cách thức xử lý, kiến nghị xử lý trách nhiệm, xử lý về kinh tế và hoàn thiện cơ chế, chính sách liên quan một cách rõ ràng.

Theo đó, Chánh Thanh tra thành phố kiến nghị UBND thành phố Đà Nẵng chỉ đạo Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Thuế thành phố Đà Nẵng, Công ty Cổ phần Cảng Đà Nẵng và các cơ quan có liên quan căn cứ Nghị quyết số 170/2024/QH15, Nghị quyết số 29/2026/QH16, Nghị định số 147/2026/NĐ-CP ngày 07/5/2026 của Chính phủ hướng dẫn thực hiện cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài quy định tại Nghị quyết số 29/2026/QH16 và các quy định pháp luật có liên quan, để tham mưu UBND thành phố xử lý các khó khăn, vướng mắc liên quan đến Dự án Nâng cấp, mở rộng Cảng Tiên Sa giai đoạn 2.

Trường hợp khó khăn, vướng mắc của Dự án chưa có cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý theo các Nghị quyết trên và văn bản của cơ quan có thẩm quyền, Chánh Thanh tra thành phố kiến nghị UBND thành phố giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tham mưu UBND thành phố, báo cáo cơ quan có thẩm quyền ở Trung ương xem xét, hướng dẫn phương án xử lý, bảo đảm phù hợp với quy định của pháp luật và tình hình thực tế của Dự án.