Đặc sắc lễ rước kiệu, rước mão Nguyên phi Ỷ Lan tại lễ hội truyền thống làng Sủi

Trong khuôn khổ lễ hội sẽ diễn ra các nghi lễ dâng hương, lễ thỉnh Đức Phật, Đức Bà Hoàng Thái hậu Ỷ Lan lên kiệu đi thăm xóm làng quê hương và ban phước lành cho con cháu. Cùng với đó là các hoạt động văn hóa truyền thống như trống hội, múa sư tử, mua dân vũ, hội Bông Sòng, hội Hoa đăng Quảng chiếu cầu quốc thái dân an,… và nhiều hoạt động văn hóa dân gian đặc sắc khác.

Điểm nhấn của lễ hội năm nay là lễ rước kiệu, rước mão của Nguyên phi Ỷ Lan sẽ được tổ chức rất long trọng vào sáng ngày 19/4/2026 (tức ngày 3/3 năm Bính Ngọ). Tại đây, lần đầu tiên đôi mão (mũ) hoàng đế - tượng trưng cho quyền lực tối cao của đấng quân vương, vốn được cất giữ cẩn trọng tại đền thờ Ỷ Lan Hoàng Thái hậu Lý triều đệ tam (cạnh chùa Sủi) sẽ được rước trên kiệu, công khai cho nhân dân trong vùng thưởng lãm, chiêm bái.

Lần đầu tiên, hai kỷ vật quý hiếm bằng đồng (một to, một nhỏ) gắn liền với di sản thờ tự Nguyên phi Ỷ Lan, Phù Thánh Linh Nhân Hoàng Thái hậu - người đã xây dựng chùa và hai lần nhiếp chính (triều đại vua Lý Thánh Tông và Lý Nhân Tông) được biết đến rộng rãi trong lễ rước kiệu truyền thống của người dân địa phương.

Đây không chỉ là sự kiện có ý nghĩa vinh danh một người phụ nữ có tài phù trợ nhà vua, trị quốc bình thiên hạ dưới hai đời Vua (chồng và con). Mà còn là dịp tôn vinh những nét đẹp văn hóa truyền thống và giá trị tinh thần của dân tộc. Đồng thời, là dịp để tưởng nhớ, tri ân các bậc tiền nhân xưa đã có công lao đóng góp cho dân tộc, tôn vinh những nhân vật lịch sử, những danh nhân văn hóa của đất nước.

Để lễ rước kiệu, rước đôi mão cổ gắn liền với Nguyên phi Ỷ Lan và Phù Thánh Linh Nhân Hoàng Thái hậu được diễn ra trang trọng, ngày 15/4/2026, tức ngày 28/2 năm Bính Ngọ, ông Chu Văn Ân - nhà sáng lập thương hiệu Chu Gia Trác Mộc - đã dâng lên Tam Bảo đôi vật phẩm Khám tôn tri mão: "Mão nhiếp chính Nguyên phi Ỷ Lan", "Mão nhiếp chính Hoàng Thái hậu Ỷ Lan". 

Đôi khám được các nghệ nhân của Công ty Cổ phần Chu Gia Trác Mộc chế tác công phu từ gỗ lũa trai vàng ngàn năm tuổi - một loại gỗ quý hiếm thường được dùng để chế tác ngai vàng, nội thất hoàng cung, đồ dùng cho vua chúa. Việc dâng Khám tôn tri mão sẽ tôn lên sự cao quý, linh ấn cho cổ vật được dâng, rước trong ngày chính hội.

Ông Chu Văn Ân cho biết: "Đôi vật phẩm Khám tôn tri mão không chỉ phản ánh chất liệu gỗ và trình độ chế tác, yếu tố kỹ thuật, mà còn lưu giữ các yếu tố về văn hóa và bản sắc dân tộc. Vật phẩm này mang chiều sâu của thời gian, từng đường chạm giữ đúng lễ: Phượng chủ vương phi, Tượng đức rồng chủ Hoàng Thái hậu - tượng quyền. Đó không chỉ là hình, mà là trật tự; không chỉ là kỹ, mà là đạo. Dâng vật nhưng thực là dâng tâm.

Mong nguyện vật phẩm Khám tôn tri mão được đặt cho đúng - bởi đúng nơi thì hợp lễ, hợp lễ thì hợp đạo, hợp đạo thì bền lâu. Nguyện cho hai bộ Khám được an vị xứng đáng, để mai sau khi nhìn lại, người đời không chỉ thấy vật, mà nhận ra một chuẩn mực đã được gìn giữ".

Đôi vật phẩm Khám tôn tri mão có giá trị đặc biệt, mang tính độc bản. Tuy nhiên, "không phải vật làm nên giá trị, mà chính đạo đặt vào vật mới khiến giá trị sống cùng muôn đời", ông Chu Văn Ân chia sẻ. Hy vọng rằng, Khám tôn tri mão sẽ cùng tôn vinh chiều sâu văn hóa đáng trân trọng của hai di vật gắn với Nguyên phi Ỷ Lan, Phù Thánh Linh Nhân Hoàng Thái hậu tại chùa Sủi - ngôi chùa chứa đựng nhiều yếu tố lịch sử, nghệ thuật đặc sắc của thủ đô Hà Nội.

Thượng tọa Thích Thanh Phương, Trụ trì chùa Sủi, chia sẻ: Chúng tôi rất hoan hỷ đón nhận tấm lòng hảo tâm của Quý vị, đã cúng tiến cho đền - chùa Sủi hai bộ khám bằng chất liệu gỗ quý, để nhà chùa cùng nhân dân phụng thờ đức Thái hậu… Những phẩm vật này đã được làm bằng trí tuệ, tấm lòng và tình cảm để cúng dâng. Thay mặt nhà chùa, tôi xin cảm ơn Quý vị đã phát tâm, cầu mong Đức Thái hậu gia hộ cho Chu Gia Trác Mộc và cho nhân dân sức khỏe, tài lộc, "quốc thái, dân an", nhà nhà no ấm, hạnh phúc…

Hy vọng rằng, vào ngày hội chính của Lễ hội truyền thống làng Sủi năm 2026, nhân dân xã Gia Lâm cùng du khách thập phương sẽ được chiêm bái Khám tôn tri mão và hai di vật mão Hoàng đế gắn với Nguyên phi Ỷ Lan, Phù Thánh Linh Nhân Hoàng Thái hậu. Qua đó, thấy được ý nghĩa sâu sắc của cổ vật, thấy được truyền thống đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc ta và cùng tri ân công đức của các bậc tiền nhân. Từ đó, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong bối cảnh hiện này.