Đại hội VII Liên minh HTX Việt Nam: Khơi dậy sức mạnh hợp tác phát triển kinh tế tập thể

Đại hội VII tiếp tục khẳng định giá trị cốt lõi của HTX

Phát biểu khai mạc Đại hội, bà Cao Xuân Thu Vân, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam, nhấn mạnh: Đại hội VII diễn ra trong thời điểm đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, với những động lực ngày càng rõ nét từ khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế.

Theo đó, Đại hội VII kỳ này không chỉ là dịp tổng kết một nhiệm kỳ và quyết định phương hướng cho 5 năm tới, mà còn mang trách nhiệm lớn lao nhìn lại chặng đường đã qua, nhận diện những yêu cầu mới và cùng xác lập tầm nhìn cho tương lai của kinh tế tập thể Việt Nam.

Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Cao Xuân Thu Vân cho rằng, mô hình HTX có thể thay đổi theo thời gian nhưng những giá trị cốt lõi vẫn bền vững. Đó là con người hợp tác để cùng mạnh hơn; những người sản xuất riêng lẻ tự nguyện liên kết để biến nguồn lực nhỏ thành nguồn lực lớn.

Trong bối cảnh công nghệ đang thay đổi phương thức sản xuất, dữ liệu thay đổi phương thức quản trị và các tiêu chuẩn xanh ngày càng định hình thị trường, vấn đề đặt ra là HTX Việt Nam sẽ đứng ở đâu trong mặt bằng kinh tế mới? HTX không thể chỉ dừng ở vai trò tập hợp người sản xuất mà phải trở thành phương thức giúp người sản xuất nhỏ tiếp cận những cơ hội lớn, kết nối tri thức, công nghệ và thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và cùng chia sẻ thành quả phát triển.

Nhìn lại một nhiệm kỳ đã qua

Báo cáo tại Đại hội, ông Đinh Hồng Thái, Phó Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam, cho biết: Tính đến cuối năm 2025, quy mô KTTT mở rộng ấn tượng với 35.041 HTX (tăng 34,2% so với năm 2020), 164 Liên hiệp HTX và 65.918 Tổ hợp tác (THT), thu hút gần 7,1 triệu thành viên và tạo việc làm ổn định cho khoảng 2 triệu lao động. Tổng tài sản của khu vực HTX ước đạt 538,9 nghìn tỷ đồng; doanh thu bình quân đạt 4.562 triệu đồng/HTX/năm; lợi nhuận bình quân đạt 421 triệu đồng/HTX/năm; tỷ lệ HTX hoạt động xếp loại khá, tốt đạt tới 78,1%.

Điểm sáng vượt trội nhất trong nhiệm kỳ vừa qua chính là vai trò của HTX nông nghiệp trong thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia ngày càng rõ nét, nhất là trong xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển sản phẩm OCOP, du lịch nông thôn, bảo vệ môi trường và tạo sinh kế cho người dân tại cộng đồng.

Các HTX nông nghiệp đã có bước chuyển dịch căn bản từ "phát triển theo chiều rộng" sang "phát triển theo chiều sâu, chú trọng chất lượng và liên kết thị trường". Cùng với xu hướng tiêu dùng hiện đại, hơn 50% sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên trên toàn quốc hiện nay có nguồn gốc từ các HTX; hơn 2.000 HTX đã mạnh dạn ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất. Gần 40% HTX nông nghiệp đã chủ động kết nối, tham gia trực tiếp vào chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ sản phẩm cùng các doanh nghiệp bán lẻ và xuất khẩu.

Bên cạnh các HTX loại hình nông nghiệp, các HTX phi nông nghiệp (với 1.175 Quỹ tín dụng nhân dân, 3.242 HTX thương mại - dịch vụ, 2.923 HTX công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, 2.090 HTX giao thông vận tải...) cũng phục hồi mạnh mẽ, tích cực đẩy mạnh thương mại điện tử, bán hàng đa kênh và phát triển các dịch vụ kinh tế đô thị, đáp ứng linh hoạt thị trường nội địa.

Chủ động xóa bỏ "điểm nghẽn" thị trường cho HTX

Dù đạt được những thành tựu đáng ghi nhận, Phó Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Đinh Hồng Thái cũng thẳng thắn chỉ rõ những "điểm nghẽn" cốt lõi đang cản trở sức bật của khu vực KTTT và HTX. Đó là quy mô phần lớn HTX vẫn còn nhỏ lẻ, tài chính mỏng, trình độ quản trị kinh doanh chưa theo kịp cơ chế thị trường. Việc tiếp cận đất đai, nguồn vốn tín dụng chính thức và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn là bài toán hóc húa.

KTTT không thể đứng ngoài cuộc chơi thị trường, mà phải lấy thành viên làm trung tâm, lấy hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh sản phẩm làm thước đo đo lường sự thành công.

Đặc biệt, năng lực tiếp thị marketing, xây dựng thương hiệu, định danh địa lý và truy xuất nguồn gốc sản phẩm ở nhiều HTX còn sơ khai. Sự liên kết giữa HTX với doanh nghiệp tiêu thụ đôi lúc thiếu bền vững do chưa hài hòa được lợi ích lâu dài và thiếu công cụ quản trị rủi ro hữu hiệu. Bên cạnh đó, các xu hướng chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn dù đã xuất hiện nhưng mới dừng lại ở các mô hình điểm, chưa lan tỏa sâu rộng.

Nhận diện rõ thực trạng này, hệ thống Liên minh HTX Việt Nam nhiệm kỳ qua đã chuyển hướng hỗ trợ chiến lược: tổ chức tư vấn pháp lý cho hơn 12.300 lượt HTX, trực tiếp hỗ trợ giải quyết 1.035 vụ việc tranh chấp phức tạp, bảo vệ quyền lợi chính đáng cho thành viên. Đội ngũ quản lý HTX từng bước được tri thức hóa khi tỷ lệ cán bộ có trình độ cao đẳng, đại học trở lên đạt 25,5% (34.755 người), và có tới 67% sáng lập viên HTX mới nằm trong độ tuổi trẻ năng động từ 27 - 40 tuổi.

Khu vực KTTT với tầm nhìn mới giai đoạn 2026-2031

Bước vào nhiệm kỳ 2026-2031, bối cảnh kinh tế toàn cầu và trong nước đặt ra những yêu cầu phát triển hoàn toàn mới. Khát vọng xây dựng một Việt Nam hùng cường đòi hỏi khu vực KTTT phải thực sự trở thành lực lượng nòng cốt, đồng hành cùng kinh tế nhà nước giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa và gia tăng sức mạnh nội lực của nền kinh tế.

Mục tiêu chiến lược đến năm 2030 được Đại hội xác định trước hết về quy mô tổ chức phát triển đạt khoảng 45.000 HTX, 340 Liên hiệp HTX và 140.000 Tổ hợp tác trên toàn quốc. Về chất lượng hoạt động: Nâng tỷ lệ HTX hoạt động đạt loại Khá, Tốt lên trên 60%, giải thể dứt điểm các HTX yếu kém còn tồn đọng. Về nông nghiệp Công nghệ cao: Xây dựng trên 5.000 HTX và 500 THT ứng dụng công nghệ cao, truy xuất nguồn gốc số và quy trình tuần hoàn. Về liên kết chuỗi giá trị: Phấn đấu 50% HTX nông nghiệp tham gia vào các chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ bền vững với doanh nghiệp. Về chuẩn hóa quản trị: 100% Giám đốc HTX được đào tạo từ sơ cấp nghề trở lên; tối thiểu 25% cán bộ quản lý đạt trình độ Đại học/Cao đẳng…

Để cụ thể hóa tầm nhìn này, hệ thống Liên minh HTX Việt Nam tập trung triển khai hai phong trào thi đua mang tính đột phá: "Hợp tác xã Việt Nam vì cộng đồng thịnh vượng" và "Hợp tác xã hạnh phúc". Không chỉ dừng lại ở các chỉ tiêu kinh tế, các phong trào này hướng tới việc nâng cao phúc lợi, sự hài lòng của thành viên và xây dựng một hệ sinh thái kinh tế tuần hoàn, sinh thái bền vững tại từng địa phương.

Đại hội đã tiến hành bầu Ban Chấp hành Liên minh HTX Việt Nam khóa VII, nhiệm kỳ 2026-2031 với 90 Ủy viên Ban chấp hành. Tại Hội nghị Ban Chấp hành lần thứ nhất đã bầu bà Cao Xuân Thu Vân giữ chức Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam khóa VII, nhiệm kỳ 2026-2031. Bà Nguyễn Thị Hoài Linh và ông Đinh Hồng Thái giữ chức Phó Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam khóa VII, nhiệm kỳ 2026-2031.

Với tinh thần "Đổi mới tư duy - Nâng cao giá trị - Tăng cường liên kết - Phát triển bền vững", Đại hội VII Liên minh HTX Việt Nam không chỉ là sự kiện chính trị - xã hội quan trọng, mà chính là bệ phóng kiến tạo động lực mới. Việc kết nối chặt chẽ giữa HTX và doanh nghiệp, ứng dụng công nghệ tiếp thị hiện đại và tối ưu hóa chuỗi giá trị sẽ mở ra một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên phát triển phồn vinh, hạnh phúc cho khu vực kinh tế tập thể và toàn thể đất nước.