Đau bụng tưởng hậu COVID-19, khám thấy sán hình chiếc lá ở gan

Tin y tế
09:41 AM 29/04/2022

Tháng 4, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (TP. Hồ Chí Minh) tiếp nhận 7 bệnh nhân bị sán lá gan. Trước khi đi khám, người bệnh đau bụng âm ỉ, cứ nghĩ hậu COVID-19.

Phát hiện sán lá gan tạo nhiều ổ áp xe

Sau 1 tháng khỏi COVID-19, chị M.T.Đ.H. (37 tuổi, ngụ quận Tân Phú, TP Hồ Chí Minh) đau âm ỉ vùng thượng vị và hạ sườn phải, kèm sốt nhẹ. Lúc đầu, chị nghĩ đau dạ dày nhưng uống thuốc tự mua vẫn không hết. Khi tình trạng này kéo dài đến ngày thứ 10, chị nghĩ hậu COVID-19 gây ra nên vội đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP. Hồ Chí Minh. 

Đau bụng tưởng hậu COVID-19, khám thấy sán hình chiếc lá ở gan - Ảnh 1.

Ổ áp xe trong gan của bệnh nhân Mai Thị Đinh Hương được chụp phim tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP Hồ Chí Minh. Ảnh: Đinh Tiên

Tại khoa Cấp cứu, các bác sĩ ghi nhận bệnh nhân có dấu hiệu rối loạn tiêu hóa. Kết quả xét nghiệm máu phát hiện bạch cầu ái toan tăng 30% (thông thường dưới 7%). BSCKI Hoàng Đình Thành, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật nội soi tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP Hồ Chí Minh cho biết, đây là một trong những dấu hiệu bệnh ký sinh trùng. Người bệnh tiếp tục được siêu âm và tìm thấy ổ áp xe (mủ) ở gan phải (vùng hạ phân thùy 6) kích thước 70x71mm, thâm nhiễm xung quanh, bên trong ổ áp xe này có 4-6 ổ nhỏ rải rác, có kích thước khoảng 18x15mm.

Bác sĩ Thành cho biết thêm, có nhiều nguyên nhân gây ổ áp xe trong gan như ký sinh trùng (amip, giun và sán), vi trùng hoặc do hoại tử bên trong khối ung thư gan. Kết quả xét nghiệm máu theo kỹ thuật miễn dịch ELISA đã ghi nhận bệnh nhân bị sán lá nhỏ ở gan (thường gọi là sán lá gan nhỏ). Người bệnh được nhập viện điều trị, uống thuốc diệt sán lá gan và theo dõi tình trạng ổ áp xe, có thể có bội nhiễm vi trùng, có thể phải dùng thêm kháng sinh hoặc chọc dẫn lưu ổ mủ ra ngoài. Những trường hợp sán lá gan tạo ổ áp xe thì phải sau 3-12 tháng mới liền sẹo. Hiện sức khỏe bệnh nhân ổn định và xuất viện sau 10 ngày điều trị.

BSCKI Huỳnh Văn Mười Một, Phó khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP. Hồ Chí Minh cũng vừa tiếp nhận bệnh nhân Đ.G.Q.Y (38 tuổi, ngụ quận Tân Phú) bị nhiễm sán lá gan tạo ổ áp xe trong gan. Người bệnh thường ăn tôm sống chấm mù tạt. Cũng giống trường hợp trên, chị Y. vừa khỏi COVID-19 được 20 ngày thì có cảm giác đau bụng vùng thượng vị nhưng không sốt. Lúc đầu, chị nghĩ đau dạ dày do sử dụng các thuốc khi bị COVID-19. Thế nhưng, sau khi uống thuốc điều trị bệnh dạ dày do tự mua, bệnh vẫn không giảm nên chị nghĩ hậu COVID-19 gây ra.

Bác sĩ Hoàng Đình Thành xem lại kết quả người bệnh trước khi cho xuất viện. Ảnh: Nguyễn Trăm

Bác sĩ Hoàng Đình Thành xem lại kết quả người bệnh trước khi cho xuất viện. Ảnh: Nguyễn Trăm

Tại khoa cấp cứu, bệnh nhân được siêu âm ổ bụng (gan mật, tụy, lách, thận, bàng quang), xét nghiệm máu phân tích tế bào máu và các xét nghiệm sinh hóa cơ bản… Các bác sĩ phát hiện bạch cầu ái toan trong máu tăng 27%. Ở gan có ổ áp xe với kích thước 43x76mm và kèm một số ổ khác khoảng kích thước lớn nhất 50x48mm. Kết quả chẩn đoán, chị Y. bị áp xe gan do sán lá gan nhỏ. Bệnh nhân được nhập viện theo dõi và điều trị. Sau 7 ngày, bệnh nhân ổn định, xuất viện.

Người ăn gỏi cá dễ nhiễm sán lá gan

Bác sĩ Huỳnh Văn Mười Một cho biết, người nhiễm bệnh do ăn uống dính phải trứng hoặc ấu trùng nang có trong nước lã, gỏi cá, tôm sống chấm mù tạt, rau mọc dưới nước chưa rửa sạch… Khi ấu trùng xâm nhập vào mô gan, sán non phát triển thành sán trưởng thành, đẻ trứng trong ống dẫn mật. Trứng được bài xuất theo phân ra ngoài, gặp môi trường nước ngọt ở sông suối, ao hồ… sẽ phát triển theo chu kỳ mới.

Vòng đời của sán lá nhỏ ở gan. Ảnh: BVĐK Tâm Anh

Vòng đời của sán lá nhỏ ở gan. Ảnh: BVĐK Tâm Anh

Người mắc bệnh thường có triệu chứng đau tức vùng gan, nổi mẩn, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tắc mật, ứ mật, vàng da. Nếu không chẩn đoán và điều trị kịp thời, người bệnh sẽ xuất hiện trạng thái thiếu máu, gan bị xơ hóa, tăng huyết áp tĩnh mạch cửa và suy kiệt dần.

Bác sĩ Hoàng Đình Thành khuyến cáo: "Nên đề phòng nhiễm bệnh sán lá gan, cũng như các bệnh ký sinh trùng đường ruột khác do bệnh có tính chất phổ biến ở vùng nhiệt đới trong đó có Việt Nam. Hiện không ít người quan niệm chỉ cần uống một viên thuốc sổ giun là ngừa được các loại giun sán nhưng thực tế, mỗi loại thuốc chỉ điều trị được vài loại giun sán nhất định. Do đó, cách phòng ngừa quen thuộc vẫn là ăn chín - uống sôi".

Việc điều trị sán lá gan nhỏ ở Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP Hồ Chí Minh khá đơn giản. Ở giai đoạn sớm, người bệnh chỉ cần uống thuốc điều trị theo dõi ở nhà. Nhưng nếu sán lá gan gây ra ổ áp xe ở gan thì việc điều trị cần tích cực hơn. Người bệnh nên nằm viện điều trị, để theo dõi diễn tiến và khi cần sẽ có biện pháp điều trị thích hợp và kịp thời, như sử dụng kháng sinh kèm theo diệt sán, và có thể cần chọc tháo dịch/mủ trong ổ áp xe ra ngoài thì mới nhanh chóng lành bệnh.

Nếu không điều trị kịp thời, người bệnh có thể nhiễm trùng huyết do vi trùng bội nhiễm, dễ dẫn đến sốc nhiễm khuẩn - nhiễm độc, tử vong; nhất là lúc áp xe quá lớn tự vỡ ra, gây chảy máu bên trong ổ bụng, gây mất máu cấp tính và sốc, dẫn đến tử vong.

Văn Dương - Hồng Ân
Ý kiến của bạn
Bình luận