Đề án xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội đạt 91% mục tiêu

Theo thống kê của Bộ Xây dựng, từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước có 170 dự án nhà ở xã hội hoàn thành với quy mô 46.962 căn; 128 dự án khởi công với quy mô 183.293 căn (trong đó 140.492 căn hộ nhà ở xã hội, 42.801 căn hộ để cho thuê).

Lũy kế đến nay, cả nước có 947 dự án nhà ở xã hội đã hoàn thành, đang triển khai hoặc được chấp thuận chủ trương đầu tư, với tổng quy mô 910.933 căn và tổng mức đầu tư khoảng 841.338 tỷ đồng. Kết quả này tương đương 91% mục tiêu của Đề án đầu tư xây dựng ít nhất một triệu căn hộ nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2030.

Trong tổng số dự án trên, có 363 dự án đã hoàn thành với 216.626 căn; 293 dự án đang triển khai xây dựng, quy mô 363.065 căn; 291 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, tương ứng 331.242 căn. 

Những kết quả này cho thấy nguồn cung nhà ở xã hội đang từng bước được bổ sung. Tuy nhiên, khoảng cách giữa số dự án đã được chấp thuận, đang xây dựng và số căn thực tế hoàn thành vẫn đặt ra yêu cầu phải đẩy nhanh tiến độ, tháo gỡ vướng mắc để đưa các dự án vào sử dụng. Theo đánh giá của Bộ Xây dựng, 21 địa phương có khả năng hoàn thành hoặc vượt chỉ tiêu năm 2026, trong khi 6 địa phương được dự báo khó hoàn thành mục tiêu gồm Hà Nội, Huế, Cần Thơ, Thái Nguyên, Tây Ninh và Đồng Tháp.

Một trong những điểm nghẽn là quỹ đất dành cho nhà ở xã hội chưa thực sự sẵn sàng. Dù cả nước đã quy hoạch khoảng 10.279 ha đất tại 1.986 vị trí, một số địa phương vẫn chưa bố trí đủ nguồn lực cho công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và đầu tư hạ tầng kỹ thuật để tạo quỹ đất sạch. Không ít khu đất nằm xa trung tâm đô thị, khu công nghiệp, thiếu kết nối giao thông và các dịch vụ thiết yếu, khiến khả năng tiếp cận nhà ở của người lao động bị hạn chế.

Bên cạnh đó, thủ tục đầu tư, đất đai, xây dựng và nhà ở tại một số nơi còn kéo dài; việc phối hợp giữa các cơ quan quản lý chưa hiệu quả làm tăng thời gian chuẩn bị dự án và chi phí của doanh nghiệp. Khó khăn trong tiếp cận vốn tín dụng ưu đãi cũng là trở ngại, nhất là đối với các dự án có thời gian thu hồi vốn dài.

Để xử lý những vướng mắc này, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 201/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội. Chính phủ và Bộ Xây dựng tiếp tục hoàn thiện các quy định hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc địa phương và tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai. Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh, thời gian tới, Bộ sẽ phối hợp với các cơ quan của Quốc hội hoàn thiện các dự án Luật Đất đai sửa đổi, Luật Nhà ở sửa đổi và Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi, trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI.

Về công tác phát triển nhà ở cho thuê bước đầu đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Theo số liệu đăng ký của các địa phương, chỉ tiêu hoàn thành nhà ở cho thuê trong năm 2026 là 17.176 căn. Đến hết quý III, cả nước đã hoàn thành khoảng 8.314 căn, đạt 48% kế hoạch. Bộ Xây dựng ước tính số căn hoàn thành trong cả năm có thể đạt 18.049 căn, tương đương 105% chỉ tiêu.

Đáng chú ý, từ tháng 6/2026 đến nay, cả nước đã khởi công 29 dự án nhà ở xã hội với quy mô 85.594 căn, trong đó có 33.886 căn nhà ở cho thuê, chiếm khoảng 40% tổng số căn. Đây là tín hiệu cho thấy phân khúc cho thuê đang được quan tâm hơn trong quá trình phát triển nguồn cung mới.

Dù vậy, khả năng hoàn thành vượt kế hoạch trong năm nay cần được nhìn nhận trong tương quan với nhu cầu thực tế tại các đô thị lớn và khu vực tập trung đông lao động. Điều quan trọng không chỉ là số căn nhà được xây dựng, mà còn là khả năng tiếp cận của người dân: giá thuê có phù hợp với thu nhập hay không, vị trí có thuận tiện cho việc đi lại và làm việc hay không, cùng các điều kiện hạ tầng, dịch vụ thiết yếu có được bảo đảm hay không.

Phát triển nhà ở xã hội vì thế cần được triển khai đồng bộ cả về số lượng, tiến độ và cơ cấu sản phẩm. Khi nhà cho thuê, thuê mua được quan tâm đúng mức, nguồn cung sẽ có thêm lựa chọn phù hợp với những nhóm dân cư khác nhau, nhất là công nhân và người thu nhập thấp chưa đủ khả năng sở hữu nhà. Đây cũng là hướng đi quan trọng để chính sách nhà ở đáp ứng sát hơn nhu cầu thực tế, góp phần bảo đảm an sinh và tạo nền tảng cho phát triển đô thị bền vững.