Đề xuất 6 nhiệm vụ làm chủ công nghệ đường sắt tốc độ cao

Tại cuộc họp xem xét các nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ chiến lược trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị, ông Lê Văn Dương, Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng, đề xuất 6 nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược trong lĩnh vực này.

Nhiệm vụ đầu tiên tập trung vào ray, phụ kiện liên kết ray và bộ ghi, với mục tiêu làm chủ thiết kế, sản xuất và kiểm soát chất lượng ray, liên kết ray và phần cơ khí của bộ ghi; chứng minh khả năng sản xuất ổn định, đồng nhất giữa các lô và sẵn sàng cung ứng ở quy mô công nghiệp cho đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao.

Nhiệm vụ thứ hai tập trung vào tà vẹt và đường không đá ba lát, hướng tới làm chủ thiết kế, vật liệu, chế tạo, lắp đặt và kiểm soát chất lượng. Nhiệm vụ này sẽ kiểm chứng thông qua một cấu hình bê tông dự ứng lực và một hệ đường ray bản bê tông (slab track), đồng thời xây dựng hồ sơ kỹ thuật để dự án xem xét tích hợp.

Nhiệm vụ thứ ba hướng tới kiểm soát lún dài hạn, ổn định hình học tuyến và bảo đảm an toàn khai thác.

Mục tiêu là làm chủ một công nghệ xử lý nền đất yếu và một công nghệ xử lý vùng chuyển tiếp phù hợp với điều kiện địa chất, khí hậu, vật liệu và năng lực thi công trong nước. Các giải pháp sẽ được kiểm chứng trong miền điều kiện áp dụng xác định.

Nhiệm vụ thứ tư, có tính nền tảng đối với đường sắt tốc độ cao là phát triển mạng 5G dành cho đường sắt, tạo hạ tầng truyền thông số phục vụ vận hành đường sắt hiện đại theo định hướng hệ thống thông tin di động đường sắt tương lai (FRMCS).

Nhiệm vụ thứ năm tập trung phát triển hệ thống liên khoá máy tính (CBI), nền tảng điều khiển an toàn tại các ga đường sắt quốc gia, đồng thời định hướng ứng dụng cho đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao.

Nhiệm vụ thứ sáu tập trung nghiên cứu, phát triển các chi tiết, cụm chi tiết cốt lõi của phương tiện đường sắt, từng bước nội địa hóa các cấu phần về cơ khí, vật liệu, tiếp điện và phanh. Mục tiêu là làm chủ thiết kế, chế tạo, kiểm tra và thử nghiệm một số chi tiết, cụm chi tiết; trước mắt phục vụ đường sắt đô thị, tạo tiền đề mở rộng ứng dụng cho đường sắt điện khí hóa và đường sắt tốc độ cao. Đồng thời, xây dựng tài liệu thiết kế, quy trình công nghệ và phương án chuyển giao.

Theo Vụ KHCN, môi trường và Vật liệu xây dựng, quá trình xây dựng, thẩm định và hoàn thiện các nhiệm vụ đã được thực hiện qua những bước chủ yếu, gồm đề xuất, xác định nhiệm vụ, thẩm định của Bộ KHCN, tiếp thu và hoàn thiện sau thẩm định theo quy định chuyển tiếp.

Từ cơ sở này tiếp tục trình Hội đồng xem xét các nội dung điều chỉnh, bổ sung và thực hiện thủ tục phê duyệt nội dung đặt hàng theo thẩm quyền.

Với 6 nhiệm vụ được đề xuất, trọng tâm không chỉ nằm ở việc triển khai các nội dung nghiên cứu riêng lẻ mà còn hướng tới hình thành năng lực công nghệ trong nước đối với những cấu phần quan trọng của đường sắt. Từ ray, tà vẹt, nền đường đến thông tin, điều khiển và phương tiện, các nhiệm vụ đều đặt mục tiêu làm chủ từng bước từ thiết kế, chế tạo đến kiểm tra, thử nghiệm và ứng dụng.

Theo định hướng này, hoạt động KHCN và đổi mới sáng tạo được gắn với yêu cầu phát triển công nghiệp đường sắt trong nước, tạo năng lực nội sinh và từng bước làm chủ những công nghệ quan trọng phục vụ đường sắt đô thị, đường sắt điện khí hóa và đường sắt tốc độ cao.