Đề xuất bỏ điều kiện kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ

NHNN đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng. Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là đề xuất bãi bỏ toàn bộ điều kiện kinh doanh và giấy phép con đối với hoạt động sản xuất, gia công, mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ.

Theo Nghị định 24/2012/NĐ-CP, hoạt động sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Doanh nghiệp muốn hoạt động phải được Ngân hàng Nhà nước cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ. Hoạt động kinh doanh mua, bán vàng trang sức, mỹ nghệ cũng được xác định là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, dù không yêu cầu cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh.

Đến Nghị định 232/2025/NĐ-CP, quy định này tiếp tục được giữ nguyên. Khoản 6 Điều 4 sau sửa đổi vẫn quy định hoạt động sản xuất vàng miếng; kinh doanh mua, bán vàng miếng; sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ là hoạt động kinh doanh có điều kiện và phải được Ngân hàng Nhà nước cấp giấy phép hoặc giấy chứng nhận đủ điều kiện.

Tuy nhiên, tại Dự thảo sửa đổi Nghị định 24 năm 2026, khoản 7 Điều 4 được sửa đổi theo hướng hoạt động sản xuất, gia công, kinh doanh mua, bán vàng trang sức, mỹ nghệ không còn là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động này phải tuân thủ quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa, tiêu chuẩn, đo lường, nhãn hàng hóa, niêm yết giá, hóa đơn, chứng từ, thuế, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, phòng chống rửa tiền và các quy định pháp luật có liên quan.

Tương ứng với thay đổi trên, dự thảo cũng đề xuất bãi bỏ hàng loạt điều khoản tại Nghị định 24/2012, bao gồm các quy định về điều kiện sản xuất vàng trang sức, trách nhiệm của doanh nghiệp sản xuất, hoạt động gia công và điều kiện kinh doanh mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ.

Một điểm đáng chú ý khác là các giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ đã được cấp trước đây sẽ không còn là điều kiện bắt buộc để doanh nghiệp tiếp tục hoạt động sau khi nghị định mới có hiệu lực. Những hồ sơ đang chờ xử lý nhưng chưa hoàn tất cũng sẽ chấm dứt giải quyết theo quy định cũ.

Bên cạnh việc nới điều kiện kinh doanh, dự thảo cũng bổ sung thêm các quy định quản lý mới liên quan đến thanh toán giao dịch vàng.

Theo đó, các giao dịch mua bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên trong ngày sẽ phải thực hiện bằng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định của pháp luật về thanh toán. Quy định này thay thế cách diễn đạt trước đây về việc giao dịch phải thực hiện thông qua tài khoản ngân hàng của khách hàng và doanh nghiệp kinh doanh vàng.

Dự thảo cũng bổ sung quy định đối với các khoản thanh toán sử dụng nguồn tiền tín dụng, trong đó việc dùng thẻ tín dụng hoặc các hình thức vay vốn để thanh toán mua vàng miếng phải tuân thủ quy định pháp luật về cấp tín dụng.

Đối với hoạt động nhập khẩu và xuất khẩu vàng nguyên liệu, dự thảo tiếp tục sửa đổi theo hướng mở rộng phạm vi quản lý và tăng cường kiểm soát dữ liệu giao dịch.

Các doanh nghiệp có hoạt động gia công vàng trang sức với đối tác nước ngoài có thể được xem xét cấp phép tạm nhập vàng nguyên liệu để tái xuất sản phẩm nếu đáp ứng yêu cầu về hợp đồng gia công. Dự thảo đồng thời bổ sung thêm các loại vàng nguyên liệu dưới dạng dây, ống và vàng phục vụ sản xuất linh kiện điện tử, thiết bị y tế vào danh mục được phép nhập khẩu, xuất khẩu.

Ngoài ra, doanh nghiệp và ngân hàng thương mại nhập khẩu vàng nguyên liệu sẽ phải xây dựng hệ thống lưu trữ, quản lý dữ liệu liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu, mua bán, sử dụng và tồn kho vàng nguyên liệu, đồng thời kết nối thông tin với Ngân hàng Nhà nước theo quy định.

Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, đánh dấu bước thay đổi đáng kể trong cách thức quản lý thị trường vàng, theo hướng giảm điều kiện kinh doanh đối với vàng trang sức nhưng vẫn duy trì cơ chế kiểm soát chặt chẽ với vàng miếng và vàng nguyên liệu.