Đề xuất bỏ quyền sở hữu biệt thự, liền kề của người nước ngoài

Điểm đáng chú ý nhất trong bản dự thảo mới là việc loại bỏ hoàn toàn cơ chế cho phép người nước ngoài sở hữu nhà ở riêng lẻ dạng biệt thự, nhà liền kề - vốn từng được giới hạn ở mức 250 căn trong các khu vực có quy mô dân số tương đương một phường theo Luật Nhà ở 2023 hiện hành.

Thay vào đó, cơ quan soạn thảo đề xuất một hướng tiếp cận thận trọng hơn: người nước ngoài chỉ được tiếp cận nhà ở thương mại nằm ngoài các khu vực quốc phòng, an ninh, và chủ yếu thông qua hai con đường - nhận thừa kế hoặc được tặng cho.

Riêng đối với căn hộ chung cư, hình thức mua bán hoặc thuê mua trực tiếp từ chủ đầu tư vẫn được duy trì.

Giới hạn tỷ lệ sở hữu cũng được giữ nguyên tinh thần kiểm soát: Không một cá nhân hay tổ chức nước ngoài nào được nắm giữ quá 30% tổng số căn hộ trong một tòa nhà chung cư, dù thông qua hình thức mua, thuê mua, tặng cho hay thừa kế.

Bộ Xây dựng cho biết đây là bước cụ thể hóa tinh thần của Nghị quyết 21 - văn kiện của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã nêu rõ quan điểm không chấp nhận việc người nước ngoài nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất dưới bất kỳ hình thức nào, ngoại trừ nhóm người gốc Việt định cư ở nước ngoài. Việc đồng bộ hóa này cũng giúp Luật Nhà ở khớp nối chặt chẽ hơn với Luật Đất đai hiện hành.

Về thời hạn sở hữu, khung 50 năm cùng cơ chế gia hạn thêm một lần (tối đa 50 năm nữa) vẫn được bảo lưu như quy định cũ. Điểm mới nằm ở cách xử lý tài sản khi thời hạn này kết thúc: Tổ chức nước ngoài có quyền tự mình hoặc ủy quyền cho bên thứ ba để bán hoặc tặng cho căn nhà; cá nhân nước ngoài thì có thêm lựa chọn ủy quyền thừa kế.

Trường hợp không thực hiện các phương án trên, tài sản sẽ bị Nhà nước thu hồi và đưa ra đấu giá công khai.

Dự thảo luật này dự kiến sẽ được đưa ra Quốc hội xem xét và biểu quyết thông qua trong kỳ họp cuối năm.